Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Radiotelefony dla SW

22 Lipiec 2020 
Służba Więzienna (SW) planuje zakup 1241 sztuk radiotelefonów przenośnych wraz z...

Funduszowy pakiet...

22 Lipiec 2020 
Podmioty korzystające z projektów współfinansowanych ze środków unijnych, których...

Tarcza 4.0

22 Lipiec 2020 
Ustawa z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych...

Naruszenie procedur przy przygotowaniu zamówienia publicznego

Data publikacji: 01-04-2020 Autor: Małgorzata Filipek

Nieprzestrzeganie zasad postępowania przy przygotowaniu, przeprowadzaniu oraz udzieleniu zamówienia publicznego może skutkować naruszeniem dyscypliny finansów publicznych.

 

W art. 17 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (dalej: uondfp) ustawodawca określił dość szeroki katalog czynów, które stanowią zachowania niezgodne z prawem i podlegają odpowiedzialności. W niniejszym artykule zostaną omówione zagadnienia związane z grupą nieprawidłowości, które mogą się pojawić na etapie przygotowania postępowania.

 

Osoby odpowiedzialne

 

Zgodnie z generalną zasadą wyrażoną w art. 18 pzp podmiotem odpowiedzialnym za przygotowanie i przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia jest kierownik zamawiającego, czyli osoba lub organ, który zgodnie z obowiązującymi przepisami, statutem lub umową jest uprawniony do zarządzania zamawiającym, z wyłączeniem pełnomocników ustanowionych przez zamawiającego (zob. art. 2 pkt 3 pzp). Przywołana zasada ma swoje odzwierciedlenie także w przepisach uondfp – krąg osób, które podlegają dyscyplinie finansów publicznych, wskazano w art. 4 tej ustawy.

W przypadku naruszeń dotyczących zamówień publicznych (art. 17 uondfp) do odpowiedzialności może zostać pociągnięta także osoba, która jest zobowiązana lub upoważniona do działania w imieniu podmiotu publicznego lub prywatnego oferujących pomocnicze działania zakupowe na rynku i której kierownik zamawiającego powierzył przygotowanie lub przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, jeżeli zamawiający należy do sektora finansów publicznych lub udzielane zamówienie publiczne jest finansowane ze środków publicznych.

Warunkiem dochodzenia odpowiedzialności z tytułu naruszenia dyscypliny finansów publicznych jest skuteczność powierzonych czynności. Zgodnie z orzecznictwem Głównej Komisji Orzekającej (GKO) z art. 18 ust. 1 pzp wynika, że to kierownik zamawiającego jest odpowiedzialny za przygotowanie i przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Zasadnicze znaczenie może mieć jednak fakt, że zgodnie z art. 18 ust. 2 pzp za przygotowanie i przeprowadzenie takiego postępowania odpowiadają także inne osoby – w zakresie, w jakim powierzono im czynności w postępowaniu oraz czynności związane z przygotowaniem postępowania. W razie braku powierzenia wymienionych czynności za stwierdzone naruszenia odpowiada – na zasadach ogólnych – kierownik jednostki (orzeczenie GKO z 26 kwietnia 2018 r., BDF1.4800.13.2018).

W swoich orzeczeniach GKO przypomina też, że powierzenie powinno wskazywać zakres wykonywanych czynności oraz mieć charakter zindywidualizowany. Przekazanie obowiązków nie może być zbyt ogólne, a zatem nie może następować poprzez formułowanie regulaminów lub upoważnień niewskazujących konkretnych osób, którym powierza się określone czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego (takie jak zatwierdzanie odrzucenia oferty, wybór najkorzystniejszej oferty, zawarcie umowy). Przeciwne podejście prowadziłoby do nieuprawnionego wniosku, że kierownik jednostki może tak ogólnie ukształtować regulaminy (a nawet upoważnienia) w jednostce, że zostanie w konsekwencji zwolniony z odpowiedzialności za ich niezgodność z przepisami prawa (orzeczenie GKO z 10 października 2013 r., BDF1/4900/70/74/13/RWPD-53271).

Jednocześnie GKO podkreśla, że powierzenie czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego musi nastąpić w formie pisemnej. Również pracownik powinien na piśmie potwierdzić przyjęcie obowiązków i odpowiedzialności. Powierzenie obowiązków może nastąpić także poprzez wprowadzenie odpowiednich zapisów w regulaminie organizacyjnym. Takie zapisy mają prawny skutek w postaci przeniesienia odpowiedzialności z zakresu dyscypliny finansów publicznych, pod warunkiem że dotyczą stanowisk:

  1. spersonalizowanych;
  2. wyraźnie indywidualnie opisanych w regulaminie;
  3. pełnionych wyłącznie przez konkretne osoby (orzeczenie GKO z 16 listopada 2017 r., BDF1.4800.69.2017).


Niespełnienie wymienionych warunków prawidłowego powierzenia czynności związanych z przygotowaniem, przeprowadzeniem i udzieleniem zamówienia publicznego skutkuje brakiem możliwości pociągnięcia do odpowiedzialności osób, które realizowały takie czynności.
 

Odpowiedzialność za przygotowanie postępowania

 

Ustawodawca jednoznacznie wskazał, które zachowania niezgodne z przepisami o zamówieniach publicznych stanowią czyny naruszające dyscyplinę finansów publicznych (zob. art. 17 ust. 1 pkt 1–4 i 5b uondfp) – obejmują one również nieprawidłowości związane z przygotowaniem postępowania o udzielenie zamówienia. Ryzyko ich popełnienia jest znaczne, zwłaszcza że procedury dotyczące przygotowania postępowań nie należą do łatwych i wymagają dobrej znajomości pzp oraz obowiązującego orzecznictwa.

 

Nieprawidłowe opisanie przedmiotu zamówienia

 

Jednym z naruszeń wymienionych w art. 17 ust. 1 pkt 1 uondfp jest opisanie przedmiotu zamówienia w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję. Zasady formułowania opisu zamówienia zostały określone w art. 29–30b pzp, a norma wskazująca na konieczność zachowania uczciwej konkurencji – w art. 7 ust. 1 pzp. W jednym z orzeczeń GKO podkreślono, że jeśli niedokładne i niepełne opisywanie przedmiotu zamówienia powtarzało się już w przeszłości (nie było zaś zdarzeniem incydentalnym), nie można uznać, że taki czyn w niewielkim tylko stopniu naruszył przepisy i stanowił jedynie potencjalne naruszenie konkurencji. Sformułowanie takiego opisu jest samoistnym naruszeniem przepisów pzp. Oceniając stopień naruszenia i jego skutki, nie można było zlekceważyć faktu, że w analizowanej przez GKO sprawie zamawiający otrzymał ofertę od jednego tylko wykonawcy, który wiedzę o zakresie zamówienia czerpał z innych źródeł niż dokumentacja przetargowa (orzeczenie GKO z 29 października 2018 r., DF1.4800.81.2018).

 

[...]

 

Małgorzata Filipek
praktyk z wieloletnim doświadczeniem w stosowaniu przepisów pzp i uondfp; autorka wielu publikacji i szkoleń

Artykuł pochodzi z miesięcznika: Przetargi Publiczne

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne