Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Rozporządzenie ws. inwestycji...

29 Październik 2020 
Rząd pracuje nad rozporządzeniem, które określi listę inwestycji towarzyszących, która...

Projekt nowelizacji ustawy o...

29 Październik 2020 
Klub KO przygotował projekt nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu i zwalczaniu COVID-19,...

Przesunięcie terminu wejścia...

29 Październik 2020 
Związek Powiatów Polskich alarmuje, że choć nowe Prawo zamówień publicznych ma zacząć...

Procedury antykorupcyjne

Data publikacji: 27-07-2018 Autor: Adam Majgier

Jakie są wymagania dla zamawiających i wykonawców w zakresie obowiązku stosowania wewnętrznych procedur antykorupcyjnych, określone w projekcie ustawy o jawności życia publicznego?

Projekt ustawy o jawności życia publicznego, który mimo wielu zgłoszonych uwag prędzej czy później znajdzie się w polskim porządku prawnym, zawiera nie tylko przepisy zmieniające wprost ustawę Prawo zamówień publicznych, ale również ogólne dyspozycje odnoszące się do sposobu zarządzania organizacjami zamawiających i wykonawców. W myśl tych przepisów obie wymienione grupy podmiotów zobowiązane są do stosowania wewnętrznych procedur antykorupcyjnych. Należy przez to rozumieć podjęcie środków organizacyjnych, kadrowych i technicznych mających na celu przeciwdziałanie tworzeniu otoczenia sprzyjającego przypadkom popełnienia przestępstw przez osoby działające w imieniu i na rzecz wykonawców oraz zamawiających. W wersji projektu ustawy o jawności życia publicznego z dnia 8 stycznia 2018 r. (dalej: Projekt) w art. 67 i 68 widnieją wskazówki co do sposobu przeciwdziałania praktykom korupcyjnym. Zważywszy na konsekwencje, jakie grożą zamawiającym i wykonawcom za niestosowanie procedur antykorupcyjnych, warto zapoznać się z tym zagadnieniem. 

 
Wykluczenie wykonawcy
 
Omawiany Projekt przewiduje wykluczenie wykonawcy, który został prawomocnie ukarany za niestosowanie wewnętrznych procedur antykorupcyjnych lub gdy stosowane procedury w oczywisty sposób były nieskuteczne bądź pozorne. Należy zaznaczyć, że wykluczenie wykonawcy będzie możliwe przez okres pięciu lat od daty uprawomocnienia się orzeczenia o wymierzeniu kary. Rozwiązanie takie budzi pewne wątpliwości, które wyrażone zostały m.in. w uchwale nr 18/17 Rady Zamówień Publicznych z dnia 13 grudnia 2018 r. w sprawie projektu ustawy o jawności życia publicznego. W uchwale tej zwrócono uwagę, że w dyrektywach 2014/24/UE oraz 2014/25/UE nie widnieją obligatoryjne podstawy wykluczenia określone Projektem. Nie wdając się w głębsze rozważania na temat zasadności samego pięcioletniego okresu wykluczenia, należy zwrócić uwagę na problematyczną kwestię dotyczącą sposobu wykazania, że wykonawca nie stosował obowiązkowych procedur czy też że były one w oczywisty sposób nieskuteczne lub pozorne. Od tej oceny bowiem zależy, czy przedsiębiorca będzie ukarany i czy w konsekwencji będzie podlegał wykluczeniu. 
 
Zgodnie z art. 77 ust. 1 Projektu, aby ukarać przedsiębiorcę, muszą być spełnione podstawowe dwa warunki. Wraz z przesłanką wadliwości wewnętrznych procedur antykorupcyjnych powinien być również postawiony zarzut popełnienia przestępstwa, określonego w art. 67 ust. 1 Projektu, wobec osoby działającej w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy. W takim wypadku ów przedsiębiorca podlega karze pieniężnej w wysokości od 10 tys. do 10 mln zł. Jak wskazano w Projekcie, kompetencje w zakresie oceny skuteczności wewnętrznych procedur antykorupcyjnych przedsiębiorcy, jak też wnioskowania o wysokości kary, posiada Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego. 
 
Należy zaznaczyć, że wykluczenie z powodu niestosowania wewnętrznych procedur antykorupcyjnych warunkowane będzie spełnieniem omówionych przesłanek tylko wobec co najmniej średniego przedsiębiorcy (mniejsi przedsiębiorcy nadal będą podlegać ocenie wyłącznie pod kątem przesłanek określonych w art. 24 ust. 1 pkt 13 i 14 pzp – nie będą bowiem oni zobowiązani do stosowania procedur antykorupcyjnych). Pewne wątpliwości może budzić skutek działań korupcyjnych po stronie wykonawcy będącego co najmniej średnim przedsiębiorcą. Pojęcie średniego przedsiębiorcy zdefiniowano w przepisach ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (która 30 kwietnia 2018 r. zastąpiła ustawę z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej). Definicja ta oparta jest na trzech kryteriach:
 
  • liczba zatrudnionych osób – nie mniej niż 50;
  • roczny obrót – nie mniej niż 10 mln euro;
  • suma aktywów – nie mniej niż 10 mln euro.
 
Zatem o okolicznościach wykluczenia decydować będzie w istocie liczba zatrudnionych pracowników lub skala obrotów uzyskanych przez wykonawcę. 
 
Obecnie wykluczenie wykonawcy z postępowania następuje w przypadku prawomocnego skazania za przestępstwa wskazane w art. 24 ust. 1 pkt 13 pzp, popełnione przez wykonawcę będącego osobą fizyczną, jak również przez określone osoby występujące po stronie przedsiębiorcy funkcjonującego w różnej formie prawnej. I tak wykluczeniu podlega wykonawca, którego urzędującego członka organu zarządzającego lub nadzorczego, wspólnika spółki w spółce jawnej lub partnerskiej albo komplementariusza w spółce komandytowej lub komandytowo-akcyjnej lub prokurenta prawomocnie skazano za przestępstwo, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 13. 
 
[...]
 
Adam Majgier
doktor nauk ekonomicznych, wieloletni praktyk zamówień publicznych po stronie wykonawcy 
Data aktualizacji: 27-07-2018

Artykuł pochodzi z miesięcznika: Przetargi Publiczne

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne