Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Nowe prawo zamówień...

02 Październik 2019 
11 września 2019 r. Sejm RP na 86. posiedzeniu uchwalił długo wyczekiwaną nową ustawę...

Zmiany w prawie oddziałujące...

02 Październik 2019 
W ustawie z dnia 9 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz...

Rząd stawia na PPP

02 Październik 2019 
W nowej perspektywie unijnej 2021–2027 należy się spodziewać mniejszego dofinansowania...

Zamówienia publiczne w PROW 2014–2020

Data publikacji: 12-07-2016 Autor: Paweł Stokłosa

Samorządy terytorialne i ich jednostki organizacyjne będą mogły uzyskać dofinansowanie realizacji inwestycji, związanych m.in. z wykonywaniem niektórych zadań własnych, w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Rozpoczęły się nabory wniosków o przyznanie pomocy w ramach działań wdrażanych przez samorządy województw w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020. Beneficjentami tych działań są samorządy terytorialne i ich jednostki organizacyjne. W aktualnym okresie programowania (lata 2014–2020) wśród działań skierowanych do tej grupy beneficjentów wymienić należy działanie „Inwestycje w środki trwałe” i poddziałanie „Wsparcie na inwestycje związane z rozwojem, modernizacją i dostosowywaniem rolnictwa i leśnictwa” (w zakresie scalania gruntów). O pomoc w ramach tego poddziałania może się ubiegać starosta jako organ przeprowadzający i wykonujący postępowanie scaleniowe oraz zagospodarowanie scaleniowe. Kolejnym działaniem są „Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich”, w ramach którego znalazły się poddziałania:

 

  • „Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii” – umożliwiające m.in. dofinansowanie inwestycji w zakresie gospodarki wodno-ściekowej oraz budowy lub modernizacji dróg lokalnych,
  • „Wsparcie badań i inwestycji związanych z utrzymaniem, odbudową i poprawą stanu dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego wsi, krajobrazu wiejskiego i miejsc o wysokiej wartości przyrodniczej, w tym dotyczące powiązanych aspektów społeczno-gospodarczych oraz środków w zakresie świadomości środowiskowej” – pozwalające na refundację inwestycji dotyczących ochrony zabytków i budownictwa tradycyjnego,
  • „Wsparcie inwestycji w tworzenie, ulepszanie i rozwijanie podstawowych usług lokalnych dla ludności wiejskiej, w tym rekreacji, kultury i powiązanej infrastruktury” – obejmujące wsparcie inwestycji w zakresie obiektów pełniących funkcje kulturalne i związane z kształtowaniem przestrzeni publicznej, tworzeniem przestrzeni przeznaczonej do sprzedaży i promocji produktów lokalnych, w tym targowisk.


Ze wsparcia w ramach poddziałań mogą skorzystać: gminy, związki międzygminne, powiaty, związki powiatów, spółki, w których jednostki samorządu terytorialnego mają 100% udziałów, instytucje kultury, dla których organizatorem jest jednostka samorządu terytorialnego.

Konieczna procedura

Warunkiem niezbędnym do otrzymania dofinansowania jest zachowanie przez wnioskodawcę-beneficjenta odpowiedniej procedury wydatkowania środków publicznych w związku z realizowaną inwestycją. Obowiązek ten wynika wprost z przepisów szczegółowych regulujących zasady i tryb przyznawania pomocy w ramach poszczególnych poddziałań PROW 2014–2020. Przykładowo można wskazać normę wynikającą z treści § 17 ust. 3 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 grudnia 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu „Scalanie gruntów” w ramach poddziałania „Wsparcie na inwestycje związane z rozwojem, modernizacją i dostosowywaniem rolnictwa i leśnictwa” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 (DzU z 2015 r., poz. 2180), zgodnie z którym: „Koszty kwalifikowalne podlegają refundacji w pełnej wysokości, jeżeli zostały poniesione: zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych, a gdy te przepisy nie mają zastosowania – w wyniku wyboru przez beneficjenta wykonawców poszczególnych zadań ujętych w zestawieniu rzeczowo-finansowym operacji z zachowaniem konkurencyjnego trybu ich wyboru określonego w umowie, z wyłączeniem zadań wykonywanych na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów”. Innymi słowy, aby refundacja, o którą wnioskuje beneficjent, była możliwa w wysokości, jaką podaje on we wniosku o płatność, środki muszą być wydatkowane z zastosowaniem przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych, jeśli beneficjent jest zobowiązany do stosowania tej ustawy.

Jeżeli stosowanie pzp jest wyłączone, pojawia się obowiązek przeprowadzenia procedury zapewniającej zachowanie zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, określonej w umowie o przyznanie pomocy. Omawiana norma nie obejmuje zadań związanych z koordynacją i wykonywaniem prac scaleniowo-wymiennych, które wykonuje samorząd województwa przy pomocy właściwych jednostek organizacyjnych. Podkreślić należy, że ze względu na fakt, iż beneficjentami wymienionych poddziałań są jednostki sektora finansów publicznych, w procesie aplikowania o środki nie występują tzw. wyłączenia podmiotowe stosowania pzp. Przepisy pzp nie mają zaś zastosowania wówczas, gdy wartość przedmiotu zamówienia nie przekracza 30 000 euro (art. 4 pkt 8 pzp). W takim przypadku nie można jednak mówić o dowolności w nabywaniu robót budowlanych, dostaw lub usług dofinansowywanych w ramach PROW 2014–2020 – sposób ich nabywania opisuje inna norma, którą można podać jako przykład, bazując na przepisach cytowanego już rozporządzenia regulującego kwestie finansowania procesu scalenia gruntów. Zgodnie z § 15 pkt 4 tego rozporządzenia: „Poza postanowieniami określonymi w art. 36 ust. 1 ustawy, umowa może zawierać inne postanowienia dotyczące realizacji operacji, w szczególności zobowiązania beneficjenta dotyczące: zachowania konkurencyjnego trybu wyboru wykonawców poszczególnych zadań ujętych w zestawieniu rzeczowo-finansowym operacji – w przypadku gdy do ich wyboru nie mają zastosowania przepisy o zamówieniach publicznych, a wartość danego zadania ujętego w zestawieniu rzeczowo-finansowym operacji przekracza 20 000 złotych netto, z wyłączeniem zadań wykonywanych na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów”.

 

Aby refundacja, o którą wnioskuje beneficjent, była możliwa w wysokości, jaką podaje on we wniosku o płatność, środki muszą być wydatkowane z zastosowaniem przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych, jeśli beneficjent jest zobowiązany do stosowania tej ustawy.

Cytowany przepis zawiera przede wszystkim uprawnienie do tego, by w treści umowy o przyznanie pomocy zamieścić postanowienia zobowiązujące beneficjenta do przestrzegania zasad uczciwej konkurencji w obszarze, w którym nie są stosowane przepisy pzp. Rozporządzenie wprowadza próg 20 000 zł netto robót budowlanych, dostaw lub usług, będących przedmiotem realizowanej operacji, powyżej którego powstaje obowiązek stosowania procedury zapewniającej zachowanie konkurencyjnego trybu wyłaniania wykonawcy zamówienia publicznego. Norma wynikająca z przepisu rozporządzenia została skonkretyzowana w postanowieniach wzoru umowy o przyznanie pomocy.

Pozostając na gruncie tematyki dotyczącej scalenia gruntów, której dotyczyły przywoływane wcześniej przykłady legislacji, zasadne jest odwołanie się do § 5 ust. 1 pkt 5 wzoru umowy stosowanego w ramach poddziałania „Wsparcie na inwestycje związane z rozwojem, modernizacją i dostosowywaniem rolnictwa i leśnictwa”, objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 w zakresie operacji typu „scalanie gruntów”, zgodnie z którym: „Beneficjent zobowiązuje się do (…): ponoszenia wszystkich kosztów kwalifikowalnych z zachowaniem zasad równego traktowania, uczciwej konkurencji i przejrzystości zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych, a w przypadku gdy przepisy pzp nie będą miały zastosowania, a wartość danego zadania ujętego w zestawieniu rzeczowo-finansowym operacji przekracza 20 000 złotych netto, z wyłączeniem zadań wykonywanych na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2014 r. poz. 700 oraz z 2015 r. poz. 349) – zgodnie z zasadami określonymi w załączniku nr 2 do umowy”1. Tekst umowy stanowi w zasadzie powtórzenie przepisu rozporządzenia, z tym że dodatkowo wskazuje na załącznik nr 2 do umowy, który zawiera zasady udzielania zamówień o wartości wyższej niż 20 000 zł netto, a niższej niż 30 000 euro netto, jakie beneficjent zobowiązany jest stosować.

Zasady konkurencyjności

Obowiązek stosowania zasad konkurencyjności wydatków w ramach PROW 2014–2020 dotyczy dwóch kategorii beneficjentów. Pierwsza to beneficjenci niebędący podmiotami zobowiązanymi zgodnie z treścią art. 3 pzp do stosowania tej ustawy, w przypadku zamówień przekraczających wartość 20 000 zł netto. Druga to beneficjenci zobowiązani – zgodnie z art. 3 pzp – do stosowania pzp, w przypadku zamówień o wartości nieprzekraczającej kwoty określonej w art. 4 pkt 8 pzp, a jednocześnie przekraczającej 20 000 zł netto. Zatem „Zasady konkurencyjności wydatków w ramach PROW 2014–2020” (dalej: zasady konkurencyjności) muszą być stosowane zarówno przez jednostki sektora finansów publicznych, które z mocy prawa zobowiązane są do stosowania pzp, jak i beneficjentów podmiotowo niezobowiązanych do przestrzegania pzp, lecz dla których konieczność zachowania zasad wydatkowania środków publicznych wiąże się z finansowaniem inwestycji w ramach PROW 2014–2020.

W zasadach konkurencyjności pojęcie zamówienia zostało zdefiniowane jako zadanie, o którym mowa w przepisach rozporządzeń dla poszczególnych działań/poddziałań/typów operacji2. Jest to bezpośrednie nawiązanie do przepisów wykonawczych obowiązujących w ramach PROW 2014–2020, określających zakres inwestycji możliwych do finansowania. Z powyższej definicji wynika również, że zasady konkurencyjności są zasadami uniwersalnymi, stosowanymi w ramach wszystkich działań/poddziałań i typów operacji. Realizacja przez beneficjenta zasad konkurencyjności następuje przez zachowanie reguł określonych w treści pkt 5 załącznika nr 2 do umowy. Beneficjent pozostaje zobowiązany do upublicznienia zapytania ofertowego przez umieszczenie jego treści na stronie internetowej wskazanej w komunikacie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który będzie dostępny na stronach internetowych www.minrol.gov.pl oraz www.arimr.gov.pl. Do czasu uruchomienia tej strony beneficjent powinien wysłać zapytanie ofertowe do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców (o ile na rynku funkcjonuje przynajmniej trzech wykonawców zdolnych do realizacji tego zamówienia) oraz zamieścić zapytanie ofertowe na własnej stronie internetowej, o ile dysponuje taką stroną. Moment upublicznienia zapytania ofertowego jest momentem wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia w ramach danej operacji. Zapytanie ofertowe musi zawierać przede wszystkim jednoznaczny i wyczerpujący opis przedmiotu zamówienia. Beneficjent powinien zwracać uwagę, aby opis nie odnosił się do określonego wyrobu lub źródła, szczególnych sposobów postępowania, znaków towarowych, patentów, rodzajów lub specyficznego pochodzenia. Wyjątkowo możliwe jest zastosowanie takiego odniesienia, jednak wówczas wymagane jest określenie zakresu równoważności. Kolejnym elementem obligatoryjnym zapytania jest określenie warunków udziału w postępowaniu oraz kryteriów oceny ofert, a także podanie informacji o wagach punktowych lub procentowych przypisanych poszczególnym kryteriom oceny i o sposobach przyznawania punktacji za spełnienie danego kryterium. Następnym ważnym elementem zapytania jest termin składania ofert, zróżnicowany w zależności od rodzaju zamówienia. Dla dostaw i usług nie może on być krótszy niż 7 dni kalendarzowych, a w przypadku robót budowlanych – nie krótszy niż 14 dni kalendarzowych. Bieg terminu liczony jest od dnia upublicznienia zapytania ofertowego. Elementami obligatoryjnymi zapytania są także warunki wykluczenia z postępowania i termin realizacji zamówienia.

Oprócz wymienionych elementów „Zasady konkurencyjności wydatków w ramach PROW 2014–2020” regulują kwestie: ustalania wartości zamówienia, wykluczania wykonawców, modyfikacji treści zapytania ofertowego, odrzucania ofert, możliwości dokonywania zmian postanowień zawartej umowy, dokumentowania postępowania i zawartości protokołu.

Procedury wydatkowania środków

Podsumowując, można stwierdzić, że korzystanie z pomocy w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 wiąże się z koniecznością stosowania określonych procedur dotyczących wydatkowania środków publicznych. Rodzaj tych procedur uzależniony jest od wysokości wydatków, czyli od wartości przedmiotu zamówienia. W świetle przepisów obowiązujących w przypadku przyznawania pomocy możliwe jest wyznaczenie trzech progów wprowadzających obowiązek stosowania odpowiedniej procedury. Pierwszą grupę stanowią zamówienia, których wartość przekracza równowartość w złotych kwoty 30 000 euro netto. Jest to grupa zamówień „typowych”, podlegających reżimowi ustawy Prawo zamówień publicznych (udzielanych na podstawie zasad powszechnie obowiązującego prawa). Drugą grupę stanowią usługi, dostawy i roboty budowlane, których wartość mieści się w przedziale od 20 000 zł do 30 000 euro. Udzielanie tych zamówień odbywa się na zasadach określonych w umowie o przyznaniu pomocy, a konkretnie w treści załącznika nr 2 – „Zasadach konkurencyjności wydatków w ramach PROW 2014–2020”. Trzecią kategorię stanowią zamówienia o wartości nieprzekraczającej 20 000 zł. W przypadku takich zamówień należy podkreślić, że beneficjenci będący jednostkami sektora finansów publicznych zobowiązani są do zachowania zasad gospodarowania środkami publicznymi określonych w treści ustawy o finansach publicznych, takich jak: jawność, celowość, oszczędność. Wydatki powinny być ponoszone z dbałością o uzyskanie najlepszych efektów z poniesionych nakładów i dobór odpowiedniej metody osiągnięcia założonego celu. Wielu zamawiających posługuje się w tym celu regulaminami wewnętrznymi czy tworzonymi wewnętrznie procedurami wydatkowania środków. Jest to rozwiązanie wygodne, lecz nieobowiązkowe. Szczegółowe informacje oraz regulacje prawne dotyczące działań realizowanych w ramach PROW 2014–2020 można znaleźć na stronach internetowych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi (www.minrol.gov.pl), Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (www.arimr.gov.pl) oraz na stronach samorządów poszczególnych województw.


Przypisy:

1 Wzór umowy o przyznaniu pomocy dostępny jest na stronie: http://tinyurl.com/gvqnvco.
2 „Zasady konkurencyjności wydatków w ramach PROW 2014–2020” dostępne są na stronie: http://tinyurl.com/ht8tw5b.


Paweł Stokłosa
pracownik Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podkarpackiego

Artykuł pochodzi z miesięcznika: Przetargi Publiczne

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne