Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Konferencja „Przeszłość dla...

10 Lipiec 2019 
10 czerwca 2019 r. w Warszawie odbyła się konferencja „Przeszłość dla przyszłości....

Projekt nowego pzp przyjęty

10 Lipiec 2019 
19 czerwca 2019 r. Stały Komitet Rady Ministrów przyjął projekt nowej ustawy – Prawo...

Mosty zero waste

10 Lipiec 2019 
W Krakowie trwa budowa mostów kolejowych przez Wisłę. Nowe przeprawy zastąpią użytkowany...

Odpowiedzialność zamawiających i wykonawców

Data publikacji: 28-03-2019 Autor: Sylwia Mosur-Blezel
Tagi:    podmiot trzeci
Autor: Rys. B. Brosz

Analizujemy różne rodzaje odpowiedzialności – nie tylko solidarnej – jakie ustawodawca uregulował w przepisach prawa zamówień publicznych i kodeksu cywilnego.

 

Zasadę solidarnej odpowiedzialności z pewnością zna każdy, nie tylko ten, kto ma do czynienia z problematyką zamówień publicznych. W języku potocznym zasadę tę można wyrazić jako „jeden za wszystkich, wszyscy za jednego”. Na gruncie prawa cywilnego solidarna odpowiedzialność podmiotów zobowiązanych do wykonania czegoś na rzecz wierzyciela uregulowana jest w art. 366 i n. ustawy Kodeks cywilny (dalej: kc).

Korzystna sytuacja wierzyciela

Przepisy prawa umacniają pozycję wierzyciela w ten sposób, że ma on prawo żądać, aby świadczenie umowne zostało zrealizowane przez wszystkich dłużników albo przez niektórych z nich. W przypadku częściowego spełnienia świadczenia przez danego dłużnika (lub dłużników) wszyscy oni są w dalszym ciągu zobowiązani względem wierzyciela. Całe zobowiązanie wygaś­nie natomiast w chwili zrealizowania całości świadczenia (nieważne przez którego z dłużników). Wierzyciel samodzielnie decyduje, do którego dłużnika (lub do których dłużników) zwróci się w pierwszej kolejności. Zwykle decyzja taka jest poprzedzona analizą sytuacji ekonomiczno-technicznej każdego z dłużników.

Z punktu widzenia dłużnika umowa zawierająca zapis o solidarnej odpowiedzialności nie jest korzystna. Musi się on bowiem liczyć z żądaniem ze strony wierzyciela spełnienia całego świadczenia i z tym, że będzie odpowiadał całym swoim majątkiem, mimo że obok niego w danym stosunku prawnym występują inni jeszcze dłużnicy solidarni.

Solidarność dłużników

Naświetlając w dużym stopniu ogólności temat solidarności biernej dłużników, wskazać należy, że może ona powstać w dwojaki sposób:

1) w drodze czynności prawnej – czyli przez zawarcie wyraźnego zapisu w umowie;
2) z mocy przepisów prawa.

I właśnie ta druga sytuacja będzie w niniejszym artykule przedmiotem analizy opartej na zapisach pzp.

Odpowiedzialność za udostępnienie zasobów ekonomicznych lub finansowych

Artykuł 22a ust. 1 pzp umożliwia wykonawcy posługiwanie się zasobami podmiotów trzecich w celu wykazania spełniania warunków udziału w postępowaniu. Dysponowanie przez wykonawcę tymi zasobami musi być realne, ale wachlarz możliwych zasobów do wykorzystania przez wykonawcę jest szeroki i obejmuje zdolności techniczne lub zawodowe podmiotów trzecich oraz ich sytuację ekonomiczną i finansową. Prawodawca przewidział także solidarną odpowiedzialność wykonawcy i podmiotu trzeciego udostępniającego swoje zasoby na potrzeby realizacji danego zamówienia w sytuacji wystąpienia szkody na skutek faktycznego nieudostępnienia zasobów. Odpowiedzialność ta dotyczy tylko udostępnianych zasobów ekonomicznych lub finansowych i jest wyłączona, gdy brak udostępnienia tych zasobów nie wynika z winy wykonawcy.

Udostępnienie zasobów finansowych przez podmiot trzeci nie może być formalnością polegającą na podpisaniu stosownego zobowiązania. Dysponowanie zasobami musi być udowodnione w sposób jasny i jednoznaczny, np. przez wykazanie, że wykonawcę i podmiot trzeci łączy umowa przekazania środków finansowych na rzecz wykonawcy. Już na etapie badania i oceny ofert zamawiający ma obowiązek wnikliwie przeanalizować realność udostępniania zasobów przez podmioty trzecie. Materia ta często bywa przedmiotem orzeczeń wydawanych przez KIO:

Wyrok KIO z 26 marca 2015 r. (KIO 454/15)

„Samo wskazanie wysokości kwoty w zaświadczeniu z banku podmiotu trzeciego o przysługującej podmiotowi trzeciemu linii kredytowej nie jest wystarczające do udowodnienia, że wykonawca będzie mógł takimi środkami dysponować. Niewątpliwie środkami tymi dysponować może podmiot trzeci, natomiast nie sposób stwierdzić, czy, a jeżeli tak, to jaką kwotą środków finansowych, dysponować może Odwołujący, czy jest to cała ta kwota (co wydaje się bardzo wątpliwe), czy jest to jakaś określona część tej kwoty (a jeżeli tak, to jaka). Na podstawie złożonego oświadczenia nie można twierdzić, czy rzeczywista wysokość środków finansowych odpowiada co najmniej minimalnej wysokości wyznaczonej przez Zamawiającego w ogłoszeniu o zamówieniu. Jeżeli zatem złożone przez podmiot trzeci zobowiązanie o udostępnieniu zasobów nie udowadnia i nie gwarantuje Wykonawcy, a tym samym Zamawiającemu dostępu do co najmniej minimalnej kwoty środków, to brak było podstaw, że Wykonawca – Odwołujący wykazał spełnianie warunków udziału w postępowaniu w zakresie posiadania niezbędnej zdolności finansowej. Zamawiający wzywając wykonawcę do uzupełnienia dokumentów, wyraźnie zaznaczał, że konieczne jest podanie w oświadczeniu podmiotu trzeciego wysokości środków, która będzie znajdowała się w dyspozycji Odwołującego. Trudno wyobrazić sobie tymczasem, że podmiot trzeci przekazuje możliwość dysponowania swoją linią kredytową innemu przedsiębiorcy w całej możliwej wysokości. (…) Samo odwołanie się do wysokości linii kredytowej, bez wskazania konkretnej kwoty, nie świadczy o realności udostępnienia”

 

Wyrok KIO z 7 września 2017 r. (KIO 1778/17)

„W kwestii realności udostępnienia zasobów ekonomicznych podkreślenia wymaga, że jest to zagadnienie problematyczne. Jest tak przede wszystkim dlatego, że zasoby tego rodzaju nie mają, w odróżnieniu chociażby od potencjału technicznego, materialnego charakteru. Co więcej, nie można ich przekazać w formie konsultacji, doradztwa czy generalnie szeroko rozumianego wsparcia merytorycznego, ponieważ są ściśle związane z podmiotem, który nim dysponuje. (…) Ad casum, skład orzekający uznał, że udział Podmiotu trzeciego w charakterze podwykonawcy zamówienia stanowi o realności udostępnienia Wykonawcy D. potencjału ekonomicznego, ponieważ za Przystępującym stać będzie wiarygodność ekonomiczna innego podmiotu, który będzie bezpośrednio uczestniczył w realizacji zamówienia. Okoliczność ta, w połączeniu z przewidzianą w przepisie art. 22a ust. 5 Pzp solidarną odpowiedzialnością Podmiotu trzeciego za zawinione nieudostępnienie zasobów, stanowi, w ocenie Izby, wystarczającą gwarancję powierzenia wykonania zamówienia rzetelnemu wykonawcy”.

 

[...]

 

Sylwia Mosur-Blezel
główny specjalista w instytucji współfinansującej projekty unijne i środowiskowe; odznaczona przez Prezydenta RP brązowym medalem za długoletnią służbę 

Artykuł pochodzi z miesięcznika: Przetargi Publiczne

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne