Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Cyfrowe platformy zakupowe

07 Listopad 2017 
Od 18 października 2018 r. do przeprowadzenia kompletnego zamówienia publicznego wymagane...

Fundusze norweskie i EOG

07 Listopad 2017 
Zakończyły się negocjacje dotyczące III edycji tzw. Funduszy norweskich i EOG. Do Polski...

Partnerstwo innowacyjne

07 Listopad 2017 
W związku z wprowadzonym w pzp nowym trybem, jakim jest partnerstwo innowacyjne, UZP...

Kara umowna

Data publikacji: 11-05-2017 Autor: Magdalena Michałowska
Tagi:    kary umowne

Na pytania naszych Czytelników przesyłane do redakcji odpowiada Magdalena Michałowska.

Czy w umowie dotyczącej zamówień o wartości do 30 000 euro gmina musi ustalić kary umowne?

Zamawiający – jako jednostka sektora finansów publicznych – nie może swobodnie decydować o rezygnacji z należności z tytułu kar umownych, gdyż należą one do kategorii środków publicznych, których realizacja poddana jest szczególnym rygorom prawnym. Zgodnie z art. 254 pkt 1 ustawy o finansach publicznych w toku wykonywania budżetu jednostki samorządu terytorialnego mają obowiązek ustalania, pobierania i odprowadzania dochodów budżetowych na zasadach i w terminach wynikających z obowiązujących przepisów. Przepisy ustawy o finansach publicznych nie przewidują w zasadzie możliwości odstąpienia od egzekwowania należności przysługujących jednostce budżetowej. Tym samym konieczne jest, aby tworząc umowę, gmina zabezpieczyła każde ryzyko kontraktowe przez określenie sankcji w postaci kary umownej. W przeciwnym wypadku pozbawiamy zamawiającego ewentualnych roszczeń odszkodowawczych lub kar umownych zastrzeżonych na wypadek np. spóźnienia czy nienależytego wykonania. Podkreślić należy, że art. 5 ust. 1 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych wskazuje, iż naruszeniem dyscypliny jest zarówno nieustalenie należności Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub innej jednostki sektora finansów publicznych, jak i ustalenie takiej należności w wysokości niższej niż wynikająca z prawidłowego obliczenia, a także niepobranie lub niedochodzenie należności Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub innej jednostki sektora finansów publicznych albo pobranie lub dochodzenie tej należności w wysokości niższej niż wynikająca z prawidłowego obliczenia. Naruszeniem będzie również niezgodne z przepisami umorzenie należności Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub innej jednostki sektora finansów publicznych, odroczenie jej spłaty lub rozłożenie spłaty na raty albo dopuszczenie do przedawnienia tej należności.


Czy można obciążyć wykonawcę karą umowną w sytuacji, w której nie ponosi on winy za nienależyte wykonanie zobowiązań umownych?

Kara umowna jest ryczałtem odszkodowawczym i zgodnie z art. 484 § 1 kc w razie niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania należy się wierzycielowi w zastrzeżonej na ten wypadek wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody. Tym samym zasady jej pobrania powinna regulować umowa zawarta w wyniku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Instytucja kary umownej za opóźnienie, ewentualnie za zwłokę w wykonaniu zobowiązania, rozumiana może być jako kwalifikowane opóźnienie, które jest następstwem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności (np. warunki meteorologiczne). Może również mieć charakter zastrzeżenia o charakterze gwarancyjnym, nakładającym obowiązek zapłaty określonej kwoty pieniężnej w razie niewykonania (niewłaściwego wykonania) zobowiązania wskutek okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności, do którego nie stosuje się przepisów o karze umownej. Sąd Najwyższy (zob. wyrok SN z 16 stycznia 2013 r., II CSK 331/12) wskazał, że taki właśnie charakter ma postanowienie umowne w brzmieniu „za uchybienie terminu” lub „bez względu na przyczynę niewykonania lub niewłaściwego wykonania zobowiązania”. Zdaniem SN obowiązek zapłaty kary umownej za opóźnienie powstaje wówczas, gdy naruszenie zobowiązania nastąpiło na skutek okoliczności, za które dłużnik ponosi odpowiedzialność. Jednakże możliwe jest przyjęcie w umowie, że odpowiedzialność jest szersza i obejmuje nawet okoliczności niezawinione przez dłużnika – konieczny jest wówczas jednoznaczny zapis umowy, z którego wynikać będzie, w sposób niebudzący wątpliwości, zamiar stron rozszerzenia odpowiedzialności wykonawcy za niewykonanie zobowiązania. Wykonawca może więc przez umowę przyjąć odpowiedzialność za niewykonanie zobowiązania z powodu oznaczonych okoliczności, także tych niezależnych od niego (art. 473 § 1 kc).

[...]

Magdalena Michałowska
doradca, specjalizuje się w prawie zamówień publicznych, praktyk z wieloletnim doświadczeniem, wykładowca z zakresu zamówień publicznych i prawa europejskiego

Artykuł pochodzi z miesięcznika: Przetargi Publiczne

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2012 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne