Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

UZP o zamówieniach na...

11 Marzec 2021 
Zamówieniami publicznymi na innowacje określa się wszelkie zamówienia obejmujące zakup...

Wodny plac zabaw w Katowicach

11 Marzec 2021 
W Katowicach rozpoczyna się właśnie budowa wodnego placu zabaw na Osiedlu Tysiąclecia w...

Polska największym...

11 Marzec 2021 
Jak wynika z analizy Polskiego Instytutu Ekonomicznego, eksport autobusów elektrycznych...

Podmiot udostępniający zasoby

Data publikacji: 10-03-2021 Autor: Agata Smerd

Wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia publicznego mają wiele możliwości wejścia na rynek zamówień, nawet jeśli samodzielnie nie posiadają wymaganego przez zamawiającego w postępowaniu dorobku, kadry czy środków finansowych.

 

Regulacja dopuszczająca możliwość udziału podmiotu trzeciego w zamówieniach publicznych funkcjonuje od 22 grudnia 2009 r. jako wynik transpozycji prawa unijnego do polskiego systemu prawnego. W ślad za uregulowaniami unijnymi krajowy ustawodawca dopuszcza sytuację, w której wykonawcy korzystają z zasobów innego podmiotu, uzupełniając swój potencjał. Jedną z możliwości jest poleganie na zasobach podmiotów trzecich i ich dalszy udział zarówno w procedurze ubiegania się o udzielenie zamówienia, jak i w jego realizacji. Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (dalej: pzp z 2004 r.) posługiwała się pojęciem „podmioty trzecie”. W ustawie z dnia 11 września 2019 r. (dalej: nowe pzp) ustawodawca stosuje sformułowanie „podmioty udostępniające zasoby” (dalej także: PUZ).


Reguły dotyczące polegania na potencjale podmiotów udostępniających zasoby


Zgodnie z art. 118 ust. 1 nowego pzp wykonawca może w celu potwierdzenia spełniania warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji, w stosownych sytuacjach oraz w odniesieniu do konkretnego zamówienia lub jego części, polegać na zdolnościach technicznych lub zawodowych lub sytuacji finansowej lub ekonomicznej podmiotów udostępniających zasoby, niezależnie od charakteru prawnego łączących go z nimi stosunków prawnych.


Nowe przepisy rozszerzają możliwość polegania na zasobach PUZ. Przejawia się to w dopuszczeniu możliwości polegania na zasobach PUZ w odniesieniu do kryteriów selekcji (postępowania etapowe, np. przetarg ograniczony). Prawodawca nie do końca tłumaczy intencje, jakimi się w tym zakresie kierował, wskazując jedynie w uzasadnieniu do projektu nowego pzp, że: „Uczytelniono regulację dotyczącą możliwości powoływania się na potencjał podmiotu trzeciego w zakresie kryteriów selekcji”.


A przecież jeszcze w 2012 r. w orzecznictwie wskazywano, że poleganie na zasobach podmiotu trzeciego nie może mieć na celu uzyskania lepszej pozycji rankingowej w postępowaniach dwuetapowych, np. w przetargu ograniczonym. Podobne było ówcześnie stanowisko UZP w tej sprawie: „Nie ma bowiem podstaw do premiowania takich wykonawców, którzy są w stanie nawiązać współpracę ze znaczną liczbą podmiotów posiadających określone zasoby (uzyskać od nich zobowiązanie do udostępnienia potencjału), kosztem innych, którzy samodzielnie dysponują stosunkowo szerokimi zasobami”1. Skutkiem przyjęcia takiej optyki było uchwalenie w drodze nowelizacji z 2016 r. przepisu art. 22a ust. 1, który nie zezwalał na poleganie na zdolnościach innych podmiotów w celu zdobycia lepszej pozycji rankingowej w zamówieniu i wykreślał możliwość polegania na zasobach PUZ w odniesieniu do kryteriów selekcji.


Nowe pzp zmienia tę regulację i aktualnie obowiązujące przepisy zezwalają, aby w postępowaniach kilkuetapowych wszczętych po 1 stycznia 2001 r. wykonawca – nie mając sam możliwości uzyskania dostatecznej przewagi w rankingu (na tzw. krótkiej liście) – wspomagał się w tym zakresie doświadczeniem, kwalifikacjami lub zdolnościami technicznymi czy ekonomicznymi podmiotów trzecich – w zależności od tego, jaki potencjał zamawiający premiuje w celu wyłonienia wykonawców zapraszanych do kolejnego etapu.


Poza tym nowe pzp nie dokonuje większych zmian w samej istocie polegania na zasobach innych podmiotów. A zatem na gruncie nowych przepisów nadal możliwe jest poleganie na zdolnościach technicznych lub zawodowych lub sytuacji finansowej lub ekonomicznej tych podmiotów, dla potwierdzenia zarówno warunków udziału w postępowaniu, jak i kryteriów selekcji. Nadal w zakresie wykształcenia, kwalifikacji zawodowych lub doświadczenia podmioty udostępniające zasoby zobligowane są do wykonania tych części zamówienia, do realizacji których ich zdolności były wymagane w postępowaniu (art. 118 ust. 2 nowego pzp), a w stosunku do sytuacji finansowej lub ekonomicznej niezmiennie ponoszą wraz z wykonawcą solidarną odpowiedzialność za szkodę poniesioną przez zamawiającego wskutek nieudostępnienia tych zasobów (art. 120 nowego pzp), chyba że brak udostępnienia zasobów nie nastąpił z winy PUZ.


Odwoływanie się do potencjału PUZ jest uprawnieniem wykonawcy, ale nie może mieć ono jedynie formalnego charakteru i łączy się z obowiązkiem udowodnienia, że takim potencjałem wykonawca będzie dysponował przez czas realizacji zamówienia. W tym celu wykonawca może przedstawić np. pisemne zobowiązanie PUZ do udostępnienia zasobów na potrzeby realizacji zamówienia. Nie wyklucza to jednak innych środków dowodowych (art. 118 ust. 4 nowego pzp). Nowa ustawa dokonuje w tym zakresie jednak zmiany formalnej – przepisy dotyczące tzw. zobowiązania PUZ do udostępnienia zasobów czy innego środka dowodowego zostały przeniesione z aktu wykonawczego do treści samej ustawy. Jest to zabieg związany z normą prawną wyrażoną w art. 118 ust. 3 nowego pzp, zgodnie z którą wykonawca, który polega na zdolnościach lub sytuacji podmiotów udostępniających zasoby, składa, wraz z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo odpowiednio wraz z ofertą, zobowiązanie podmiotu udostępniającego zasoby do oddania mu do dyspozycji niezbędnych zasobów na potrzeby realizacji danego zamówienia lub inny podmiotowy środek dowodowy potwierdzający, że wykonawca, realizując zamówienie, będzie dysponował niezbędnymi zasobami tych podmiotów.


A zatem przesądzono bezsprzecznie, że zobowiązanie lub inny środek dowodowy składane są wraz z ofertą lub wnioskiem. Zobowiązanie podmiotu udostępniającego zasoby przede wszystkim:

 

 

  1. potwierdza, że stosunek łączący wykonawcę z PUZ gwarantuje rzeczywisty dostęp do tych zasobów;
  2. określa w szczególności:

     

    • zakres dostępnych wykonawcy zasobów podmiotu udostępniającego,
    • sposób udostępnienia wykonawcy i wykorzystania przez niego zasobów podmiotu udostępniającego te zasoby przy wykonywaniu zamówienia,
    • okres udostępnienia wykonawcy i wykorzystania przez niego zasobów podmiotu udostępniającego te zasoby przy wykonywaniu zamówienia oraz
    • czy i w jakim zakresie PUZ w odniesieniu do warunków udziału w postępowaniu dotyczących wykształcenia, kwalifikacji zawodowych lub doświadczenia zrealizuje roboty budowlane lub usługi, których wskazane zdolności dotyczą.


Jednocześnie nie sposób nie zauważyć, że ustawa posługuje się określeniem „zobowiązanie lub inny podmiotowy środek dowodowy”. Czy należy wobec tego uznać, że ustawodawca obok zobowiązania dopuszcza również złożenie środka z katalogu określonego w rozporządzeniu w sprawie środków dowodowych? A jeśli tak, to należy zwrócić uwagę, że jedynie zobowiązanie jest nośnikiem informacji o zakresie, okresie obowiązywania relacji pomiędzy PUZ a wykonawcą oraz o sposobie wykorzystania zasobów (zob. art. 118 ust. 4 nowego pzp). Wydaje się jednak, że zamiarem ustawodawcy było dopuszczenie – oprócz zobowiązania – po prostu innego rodzaju dokumentu (środka dowodowego), np. umowy łączącej wykonawcę z PUZ, dokładnie tak jak to miało miejsce pod reżimem poprzedniej ustawy.

 

[...]

 

Autorka licznych publikacji poświęconych zagadnieniom dotyczącym prawa zamówień publicznych; z zamówieniami publicznymi związana od ponad 15 lat

Artykuł pochodzi z miesięcznika: Przetargi Publiczne

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne