Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Ratowanie zabytkowych kopalni

03 Czerwiec 2020 
Na stronach Rządowego Centrum Legislacji zamieszczono przygotowany przez Ministerstwo...

Unijna pomoc w dobie kryzysu

03 Czerwiec 2020 
Podczas debaty „Unia Europejska – odpowiedź na kryzys”, która odbyła się pierwszego dnia...

Kolejne zmiany w zamówieniach...

03 Czerwiec 2020 
Rada Ministrów 20 maja przyjęła projekt ustawy o dopłatach do oprocentowania kredytów...

Nowe pzp a podmiotowe środki dowodowe

Data publikacji: 03-06-2020 Autor: Zbigniew Pawlak

Podmiotowe środki dowodowe to narzędzie do kwalifikacji podmiotowej wykonawców, które zależnie od wartości zamówienia, zakresu kwalifikacji oraz kategorii zamówienia mogą lub muszą być wymagane przez zamawiającego.

 

Kierując się definicją legalną zawartą w art. 7 pkt 17 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (dalej: nowe pzp, nowa ustawa), należy przyjąć, że podmiotowe środki dowodowe to środki służące weryfikacji podmiotowej wykonawcy w zakresie braku podstaw wykluczenia, spełniania warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji. Statusu takiego środka, co wynika wprost z definicji, nie posiada oświadczenie, o którym mowa w art. 125 ust. 1 nowej ustawy, czyli jednolity dokument, lub uproszczona forma oświadczenia stosowana w postępowaniach o wartości poniżej progów unijnych.
Zważywszy na zakres delegacji ustawowej z art. 128 ust. 6 nowego pzp, rodzaje podmiotowych środków dowodowych, okres ich ważności oraz dopuszczalne formy zostaną dopiero określone w akcie wykonawczym do ustawy, stąd przywołana materia nie jest objęta rozważaniami niniejszego artykułu.


W tym miejscu należy zauważyć jedynie, że przyszły akt wykonawczy – w odróżnieniu od aktualnego stanu prawnego – będzie zawężony do podmiotowych środków dowodowych (nie obejmie przedmiotowych środków dowodowych), a co do rodzaju podmiotowych środków dowodowych nie należy oczekiwać rewolucji względem aktualnego stanu prawnego, jeśli wziąć pod uwagę ograniczenia wynikające z dyrektyw w zakresie środków dowodowych, jakich mogą wymagać instytucje zamawiające. Ponadto na zasadzie domniemania można przyjąć, że regulacje tego aktu sprowadzą się do wskazania oświadczeń własnych (wykonawcy, podmiotu udostępniającego zasób lub podwykonawcy) i dokumentów wystawionych przez upoważnione podmioty, z zastrzeżeniem oświadczeń z art. 125 ust. 1 nowej ustawy. Co więcej, mimo usytuowania delegacji ustawowej – art. 128 ust. 6 – w dziale II ustawy („Postępowanie o udzielenie zamówienia klasycznego o wartości równej lub przekraczającej progi unijne”), brak wyłączenia tego przepisu w unormowaniu art. 266 przełoży się na stosowanie przyszłego rozporządzenia również w postępowaniach objętych działem III („Postępowania o wartości mniejszej niż progi unijne”).


Obowiązek czy uprawnienie żądania podmiotowych środków dowodowych?


Nie sposób odpowiedzieć na tak postawione pytanie bez uwzględnienia odmienności unormowań nowego pzp w zakresie kwalifikacji podmiotowej, wartości zamówienia i jego kategorii.
W przedmiocie warunków zamówienia i kryteriów selekcji nowe pzp, niezależnie od wartości zamówienia, utrzymuje dotychczasową regułę o fakultatywności ich stanowienia, stąd odpowiednio w art. 124 pkt 2 i art. 273 ust. 1 pkt 2 znajdujemy zapis: „zamawiający może żądać podmiotowych środków dowodowych na potwierdzenie spełniania warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji”.


W tym miejscu należałoby jedynie postawić pytanie o racjonalność działań zamawiającego, który określa warunki udziału w postępowaniu lub kryteria selekcji, a odstępuje od zdefiniowania podmiotowych środków dowodowych (tym samym opierając weryfikację wykonawców wyłącznie na oświadczeniu z art. 125 ust. 1 nowego pzp). W ocenie autora pożądane byłoby, aby w przypadku stanowienia warunków lub kryteriów selekcji zamawiający przesądzał o wymogu przedłożenia podmiotowych środków dowodowych.


Jeśli chodzi o weryfikację braku podstaw wykluczenia wykonawców, to zamawiający ma obowiązek przeprowadzić badanie w tym aspekcie (niezależnie od wartości zamówienia), skoro możliwość ubiegania się wykonawcy o zamówienie prawodawca uzależnia od niepodlegania wykluczeniu (art. 57 pkt 1 nowej ustawy). Jednak przyjęte rozwiązanie zakłada, że na potwierdzenie braku podstaw wykluczenia zamawiający:•może żądać podmiotowych środków dowodowych – w postępowaniach o wartości mniejszej niż progi unijne (art. 273 ust. 1 pkt 1);•żąda podmiotowych środków dowodowych – w postępowaniach o wartości równej progom unijnym lub większej (art. 124 pkt 1).


W wymiarze praktycznym oznacza to, że w postępowaniu o wartości mniejszej niż progi unijne dopuszczalne będzie dokonywanie kwalifikacji podmiotowej wyłącznie na podstawie oświadczeń z art. 125 ust. 1, składanych wraz z ofertą lub wnioskiem. Sytuacja taka nie wystąpi w postępowaniu o wartości powyżej progów unijnych, ponieważ nawet jeśli zamawiający zaniecha ustanowienia warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji (na co pozwala art. 57 pkt 2 nowego pzp), to jego obowiązkiem będzie zażądanie podmiotowych środków dowodowych na potwierdzenie braku podstaw wykluczenia.
Od wskazanych wyżej reguł dotyczących żądania podmiotowych środków dowodowych w nowym pzp istnieją odstępstwa. W przypadku zamówień klasycznych w ramach szczególnych instrumentów i procedur (dział IV nowej ustawy) taką odmienność ustanowiono wobec:

 

  • konkursu – art. 330 ust. 5 przewiduje jedynie możliwość (nie obowiązek) żądania podmiotowych środków dowodowych w przypadkach określonych w ust. 2–4 tego przepisu;
  • zamówień na usługi społeczne i inne usługi szczególne – w przypadku zamówień o wartości równej lub przekraczającej równowartość kwoty 750 000 euro, w myśl art. 360 pkt 4, zamawiający może nie stosować przepisów dotyczących obowiązku żądania dokumentów jako podmiotowego środka dowodowego.

 

[...]

 

Zbigniew Pawlak
radca prawny, ekspert z zakresu zamówień publicznych, doświadczony szkoleniowiec, wykładowca i doradca; przewodniczący Rady Programowej miesięcznika „Przetargi Publiczne”

Artykuł pochodzi z miesięcznika: Przetargi Publiczne

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne