Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Ochrona zabytków w...

02 Wrzesień 2020 
Ponad 4 mln zł przeznaczył samorząd województwa podkarpackiego na dotacje dla zabytków w...

Serwis e-budownictwo

02 Wrzesień 2020 
2 sierpnia 2020 r. ruszył serwis e-budownictwo (e-budownictwo.gunb.gov.pl).

Sprawozdanie z działalności...

02 Wrzesień 2020 
W sierpniu br. Krajowa Rada Regionalnych Izb Obrachunkowych przedstawiła „Sprawozdanie z...

Wadium w postępowaniu elektronicznym

Data publikacji: 01-04-2020 Autor: Magdalena Michałowska

W piśmiennictwie wskazuje się dwie podstawowe funkcje wadium. Stanowi ono z jednej strony wymóg niezbędny do skutecznego ubiegania się o udzielenie zamówienia publicznego, a z drugiej – zabezpieczenie zawarcia umowy w sprawie wykonania zamówienia.

 

Na gruncie zamówień publicznych wadium tworzy barierę finansową, której celem jest zapewnienie udziału w postępowaniach wyłącznie wykonawców rzeczywiście zainteresowanych zawarciem umowy oraz realizacją określonego świadczenia, ale także zapobiega niewywiązywaniu się wykonawców z określonych obowiązków wynikających z procedur udzielania zamówień publicznych, a w ostateczności je sankcjonuje (zob. art. 46 ust. 4a i 5 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych; dalej: pzp).

Wadium w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego może być wnoszone przez wpłacenie ustalonej kwoty środków pieniężnych na wskazane konto zamawiającego albo przez ustanowienie określonego prawa na rzecz zamawiającego (mając na uwadze cel wadium – tj. realne zabezpieczenie zapłaty kary za nienależyte zachowanie – prawo to powinno umożliwiać dostatecznie łatwe wyegzekwowanie ustalonej kwoty pieniężnej).

Istotę wadium dobrze oddaje orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej:

Wyrok KIO z 14 czerwca 2011 r. (KIO 1142/11)
„Istotą (…) instytucji wadium jest to, iż zamawiający zwolniony jest z wykazywania wysokości szkody, a to z tego względu, iż wysokość owej szkody przyjmowana jest w kwocie zryczałtowanej – równej kwocie wniesionego wadium. Wysokość owej straty zamawiającego nie podlega dalszemu dowodowi w którąkolwiek ze stron, a to z tego względu, iż jest ona ze swojej istoty przyjmowana w wysokości zryczałtowanej – tożsamej z kwotą ustalonego wadium”.

Urząd Zamówień Publicznych w jednej ze swoich opinii podkreślił, że z uwagi na cel wadium w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, jakim jest zabezpieczenie ofert składanych przez wykonawców, przyjąć należy, iż prawidłowo wniesione w postępowaniu elektronicznym wadium (inne niż pieniężne) to takie, które daje realną gwarancję wyegzekwowania ustalonej kwoty, a zatem należycie zabezpiecza interes zamawiającego. Ponadto zobowiązanie gwaranta ma mieć charakter bezwarunkowy, abstrakcyjny, tj. samoistny, a zapłata kwoty, na którą opiewa gwarancja, ma następować na pierwsze żądanie beneficjenta (zamawiającego). Ponadto na treść gwarancji wadialnej (wnoszonej w postaci elektronicznej) bezpośredni wpływ ma wykonawca, który odpłatnie zleca gwarantowi jej udzielenie na rzecz zamawiającego, wobec czego w jego interesie i obowiązku leży zadbanie o to, by była ona adekwatna do celu, czyli aby dostatecznie zabezpieczała zapłatę kwoty wadium.

 

Czy można je uzupełnić?

 

Ocena prawidłowości wniesienia wadium jest doniosła szczególnie ze względu na fakt, że przepisy pzp nie przewidują narzędzi umożliwiających konwalidację wadliwie wniesionego wadium. Zamawiający nie może też wyjaśniać wątpliwości dotyczących np. treści dokumentów gwarancji. Przekazywane przez wykonawców dokumenty potwierdzające udzielenie gwarancji (poręczenia) nie są dokumentami postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Rozwoju z dnia 26 lipca 2016 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Dokumenty te bowiem nie potwierdzają spełniania warunków udziału w postępowaniu/kryteriów kwalifikacji ani braku podstaw do wykluczenia, konsekwencją czego jest niemożność uzupełniania ewentualnych braków w prawidłowym wniesieniu wadium w trybie wezwania z art. 26 ust. 3 pzp. Dokumenty potwierdzające udzielenie gwarancji (poręczenia) nie są też częścią oferty, rozumianej jako oświadczenie woli wykonawcy z wszelkimi doprecyzowującymi to oświadczenie dokumentami i informacjami co do zakresu i sposobu wykonania zobowiązania będącego przedmiotem zamówienia.

 

Wyrok KIO z 19 stycznia 2012 r. (KIO 63/12, KIO 66/12)
„(…) czynność wniesienia wadium nie podlega konwalidacji, nie można bowiem dokonać jego wpłaty po upływie wskazanego terminu (składania ofert), jak również nie można uzupełnić dokumentu, potwierdzającego wniesienie wadium, jeśli wadium wnoszone jest w innej formie niż pieniężna” (zob. też wyrok KIO z 13 października 2017 r., KIO 2023/17).

W cytowanej wyżej opinii UZP podkreślono ponadto, że elektroniczne gwarancje – zarówno bankowe, jak i ubezpieczeniowe – należy wnosić zgodnie z wymogami zawartymi w siwz, gdyż to zamawiający precyzuje w specyfikacji, w jaki sposób należy prawidłowo wnieść wadium przy użyciu środków komunikacji elektronicznej
(art. 36 ust. 1 pkt 8 pzp).

 

Elektroniczne gwarancje bankowe

Gwarancje bankowe w postaci elektronicznej powinny zostać wystawione zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (dalej: pb). Udzielanie i potwierdzanie gwarancji bankowych, również tych w postaci elektronicznej, stanowi jedną z czynności bankowych. Sens ekonomiczny gwarancji bankowej sprowadza się do tego, że bank w zamian za prowizję (składkę, określoną płatność) na podstawie umowy przejmuje rolę gwaranta spełnienia określonych zobowiązań na rzecz beneficjenta gwarancji. Zgodnie z treścią art. 81 ust. 1 wspomnianej ustawy gwarancją bankową jest jednostronne zobowiązanie banku – gwaranta, że po spełnieniu przez podmiot uprawniony (beneficjenta gwarancji) określonych warunków zapłaty, które mogą być stwierdzone określonymi w tym zapewnieniu dokumentami, jakie beneficjent załączy do sporządzonego we wskazanej formie żądania zapłaty, bank ten wykona świadczenie pieniężne na rzecz beneficjenta gwarancji – bezpośrednio albo za pośrednictwem innego banku.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego (dalej: SN) przyjmuje się, że źródło stosunku gwarancyjnego stanowi umowa pomiędzy bankiem – gwarantem i beneficjentem – wierzycielem.

 

[...]

 

Magdalena Michałowska
członek Grupy Ekspertów Zainteresowanych Stron ds. Zamówień Publicznych przy KE; ekspert ds. elektronizacji procedur o udzielenie zamówienia oraz ds. zamówień współfinansowanych ze środków UE; doradca i wykładowca, autorka wielu publikacji

Artykuł pochodzi z miesięcznika: Przetargi Publiczne

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne