Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Konsultacje społeczne

27 Lipiec 2018 
Komisja Europejska prowadzi obecnie drugą rundę konsultacji dotyczących nowych...

Standardy usług i danych

27 Lipiec 2018 
Ministerstwo Cyfryzacji wraz z Urzędem Zamówień Publicznych przy współpracy wykonawcy...

Odsunięcie w czasie obowiązku...

27 Lipiec 2018 
20 lipca 2018 r. Sejm RP uchwalił ustawę zmieniającą ustawę Prawo zamówień publicznych...

Pozacenowe kryteria oceny ofert na dostawy i usługi

Data publikacji: 30-03-2018 Autor: Grzegorz Matejczuk
Autor: Rys. B. Brosz

Formułując pozacenowe kryteria oceny ofert, zamawiający ma prawo poszukiwania różnych rozwiązań. Prawo to ograniczone jest jedynie koniecznością powiązania kryteriów z przedmiotem zamówienia i zachowania konkurencyjności postępowania.

W orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej problematyka kształtowania pozacenowych kryteriów oceny ofert uwidacznia się szczególnie w wyrokach wydanych w odpowiedzi na odwołania dotyczące treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia, gdzie rozstrzygane są kwestie związane z dopuszczalnością zastosowania danego kryterium i jego zgodnością z przepisami prawa, poprawnością jego skonstruowania czy opisania. Wprowadzeniem do tematu może być teza wyroku KIO z 7 października 2016 r.:

 

  • Wyrok KIO z 7 października 2016 r. (KIO 1738/16, KIO 1740/16)


„Określone przez Zamawiającego wymagania w przedmiocie zamówienia to w zasadzie niekończąca się możliwość doboru kryteriów, bowiem to przedmiot zamówienia, jego charakter i potrzeby zamawiającego kreują budowę kryterium oceny ofert, którego kształt i charakter zdeterminowane są w szczególności rodzajem zamówienia. Poszukiwanie przez Zamawiających kryteriów oceny ofert winno stanowić stały element postępowań, bowiem każde z zamówień w zasadzie jest inne (…)”.

Powyższy wyrok porusza ważny aspekt kształtowania pozacenowych kryteriów. Jest nim prawo doboru i poszukiwania różnego rodzaju rozwiązań, limitowane jedynie koniecznością powiązania kryteriów z przedmiotem zamówienia, w szczególności z jego specyfiką i potrzebami zamawiającego. Dopóki istnieje ten związek i zachowana zostaje konkurencyjność postępowania, dopóty prawo zamawiającego nie powinno być ograniczane (zwłaszcza że zawarty w art. 91 ust. 2 pzp katalog kryteriów pozacenowych jest otwarty). Podkreślono to w uzasadnieniu cytowanego wyroku, stwierdzając: „Fakt, że kryterium oceny ofert nie jest standardowe i «utarte» w praktyce, nie oznacza, że jest ono niewłaściwe”.

Zaakcentowanie przez Izbę tego ważnego aspektu może przyczynić się do zmiany nastawienia zamawiających do sposobu kształtowania pozacenowych kryteriów oceny ofert, skutkującej odejściem od standardowej „triady” (termin realizacji/czas dostawy; gwarancja/rękojmia; płatność) na rzecz bardziej kreatywnego podejścia do konstruowania tych kryteriów, dzięki któremu zwiększy się konkurencyjność postępowań i prawdopodobieństwo uzyskania jak najlepszego produktu czy usługi.


Wpisuje się to w cele ostatniej nowelizacji pzp, dokonanej ustawą z dnia 22 czerwca 2016 r. (DzU z 2016 r., poz. 1020; dalej: ustawa nowelizująca z 2016 r.) i odzwierciedla stan rzeczy zaprezentowany w szczegółowym raporcie Urzędu Zamówień Publicznych1 (dalej: Raport), dotyczącym omawianego zagadnienia.

Raport UZP

Próba ograniczenia możliwości stosowania kryterium ceny jako jedynego podjęta w 2014 r.2, choć wpłynęła pozytywnie na samo podejście do wprowadzania do treści siwz pozacenowych kryteriów, to w praktyce okazała się mało efektywna. Jak wskazano w Raporcie, „problem z racjonalnym i efektywnym stosowaniem kryteriów pozacenowych pozostawał nadal aktualny”3. Powyższe wynikało z biernego podejścia zamawiających do kreowania tych kryteriów: poprzestawali oni, w większości przypadków, na dodaniu do kryterium ceny jednego z następujących kryteriów (lub kilku):

 

  • termin realizacji/czas dostawy;
  • gwarancja/rękojmia;
  • płatność,


przy jednoczesnym przypisywaniu tym kryteriom tak małego znaczenia, że w końcowym rozrachunku i tak to cena stanowiła rzeczywistą płaszczyznę konkurencji. Stosowane kryteria pozacenowe i przypisywana im waga nie miały więc istotnego wpływu na jakość. W konkluzji Raportu stwierdzono, że: „Założenie ustawodawcy, jakim było podniesienie jakości świadczenia realizowanego na podstawie ustawy Pzp oraz zwrócenie uwagi na koszty, które generują zamawiane przedmioty (…) nie zostało zatem w pełni osiągnięte”4.

Odwróceniu zaistniałych tendencji służyć mają zmiany wprowadzone ustawą nowelizującą z 2016 r., przede wszystkim przewidziana w art. 91 ust. 2a pzp zasada dotycząca stosowania kryterium ceny. Na zamawiających, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 pzp (czyli dla jednostek sektora finansów publicznych w rozumieniu przepisów o finansach publicznych oraz innych, niż określone w pkt 1, państwowych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej), oraz ich związki ustawodawca nałożył obowiązek zarezerwowania co najmniej 40% wagi dla pozacenowych kryteriów. Warto tę część przeznaczyć na kryteria, które przyniosą zamawiającemu wymierny efekt, zwłaszcza że dalsze stosowanie jedynie kryterium ceny wymaga określenia standardów jakościowych oraz wykazania sposobu uwzględnienia kosztów cyklu życia.

[...]

Grzegorz Matejczuk
adwokat z Kancelarii Prawnej Pieróg & Partnerzy; były arbiter KIO; specjalizuje się w prawie zamówień publicznych, prawie administracyjnym i gospodarczym

Artykuł pochodzi z miesięcznika: Przetargi Publiczne

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2012 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne