Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Rozporządzenie ws. inwestycji...

29 Październik 2020 
Rząd pracuje nad rozporządzeniem, które określi listę inwestycji towarzyszących, która...

Projekt nowelizacji ustawy o...

29 Październik 2020 
Klub KO przygotował projekt nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu i zwalczaniu COVID-19,...

Przesunięcie terminu wejścia...

29 Październik 2020 
Związek Powiatów Polskich alarmuje, że choć nowe Prawo zamówień publicznych ma zacząć...

Błędne oszacowanie

Data publikacji: 29-10-2020 Autor: Mateusz Saczywko

Szacowanie wartości zamówienia ma zasadnicze znaczenie dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, ponieważ decyduje o doborze odpowiednich procedur i stosowaniu właściwych regulacji.

 

Ustalenie wartości szacunkowej zamówienia wpływa na wybór właściwego sposobu postępowania. To w zależności od wartości zamówienia możliwe jest określenie, czy procedura objęta jest reżimem ustawy, czy raczej należy prowadzić ją na podstawie regulacji wewnętrznych, czy też zgodnie z regulacjami dotyczącymi zamówień unijnych. Od szacowania tej wartości zależy również kwestia publikacji ogłoszeń o zamówieniu, ustalenia odpowiednich dla procedury terminów i właściwych wymogów, jakie powinni spełnić wykonawcy ubiegający się o udzielenie danego zamówienia, czy też żądania wysokości wadium. W uchwale z 26 marca 2019 r. (KIO/KD 19/19) Krajowa Izba Odwoławcza podkreśliła, że właściwe oszacowanie wartości zamówienia ma doniosłe znaczenie dla prawidłowego zakwalifikowania zamówienia jako zamówienia powyżej lub poniżej wartości, o której mowa w art. 4 pkt 8 ustawy (tj. oceny, kiedy ustawy nie stosuje się), a także powyżej lub poniżej progów określonych na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy (procedura krajowa lub unijna), jak również na dalszych etapach postępowania: „Ustalenie wartości zamówienia stanowi więc czynność przygotowawczą postępowania i determinuje dalsze działania zamawiającego zmierzające do udzielenia zamówienia”.


Kiedy i jak szacować?


To od prawidłowego ustalenia wartości szacunkowej uzależnione jest przeprowadzenie postępowania według właściwych zasad. Dokładne oszacowanie wartości zamówienia należy więc do obligatoryjnych czynności zamawiającego, które muszą zostać dokonane przed wszczęciem postępowania. W informacji o wyniku kontroli doraźnej z 30 kwietnia 2013 r. (UZP/DKD/KND/2/13) wskazano, że szacowanie wartości zamówienia powinno się odbywać na etapie przygotowania postępowania, tj. przed jego wszczęciem, tak aby zamawiający wiedział, czy w ogóle musi stosować ustawę i ewentualnie – które jej przepisy.
Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy podstawą ustalenia wartości zamówienia jest całkowite szacunkowe wynagrodzenie wykonawcy, bez podatku od towarów i usług, ustalone przez zamawiającego z należytą starannością. Z kolei w ust. 2 wskazano, że zamawiający nie może w celu uniknięcia stosowania przepisów ustawy zaniżać wartości zamówienia lub wybierać sposobu obliczania wartości zamówienia. Zamawiający nie może więc dokonywać takiego podziału zamówienia, aby na skutek ustalenia wartości dla każdej z wydzielonych części zamówienia doszło do nieuprawnionego wyłączenia stosowania przepisów ustawy odnoszących się do zamówień o wartości powyżej określonego progu czy też, z drugiej strony, do nieuprawnionego zastosowania przepisów odnoszących się do zamówień o wartości poniżej określonego progu. Sam podział zamówienia jest więc dozwolony, zakazany jest jednak taki, który skutkuje uniknięciem stosowania przepisów właściwych dla zamówienia o określonej wartości szacunkowej.


Wyrok SO w Gdańsku z 3 stycznia 2017 r. (XII Ga 805/16)
„Ustawa nakazuje zamawiającemu ustalić (wyszacować) wartość zamówienia z należytą starannością. Kodeks cywilny określa w art. 355, że należyta staranność to staranność ogólnie wymagana w stosunkach danego rodzaju. W zamówieniach publicznych działanie zamawiającego przy ustalaniu wartości zamówienia będzie więc zależało od rodzaju zamówienia. W robotach budowlanych należytą starannością przy szacowaniu zamówienia będzie niewątpliwie ustalenie wartości na podstawie kosztorysu inwestorskiego lub planowanego kosztu robót budowlanych”.


Z kolei jeżeli przedmiotem zamówienia są dostawy lub usługi powtarzające się okresowo lub podlegające wznowieniu w określonym czasie, podstawą ustalenia wartości zamówienia jest łączna wartość zamówień tego samego rodzaju udzielonych w terminie poprzednich 12 miesięcy lub w poprzednim roku budżetowym, z uwzględnieniem zmian ilościowych zamawianych usług lub dostaw oraz prognozowanego na dany rok średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, albo których zamawiający zamierza udzielić w terminie 12 miesięcy następujących po pierwszej usłudze lub dostawie.
W postanowieniu z 4 czerwca 2012 r. (KIO1033/12) Izba wskazała, że: „Okoliczności wskazujące na wartość zamówienia powinny być jasne i jednoznaczne, mają one doniosły wpływ dla losów całego postępowania, a w postępowaniu przed Izbą – na możliwość i zakres wnoszenia środków ochrony prawnej”. W przedmiotowej sprawie KIO rozważała ponadto kwestię, czy Prezes KIO (a następnie Izba), badając prawidłowość uiszczonego wpisu od odwołania, powinien badać prawidłowość szacowania przez zamawiającego wartości zamówienia oraz to, czy Prezes KIO jest związany podanymi przez zamawiającego ustaleniami. Izba uznała, jednak, że za wartość postępowania należy uznać wartość podaną przez zamawiającego, nawet jeżeli została ustalona nieprawidłowo.


Z kolei w wyroku z 5 stycznia 2017 r. (KIO 2414/16) Izba wskazała, że wartość szacunkowa ma znaczenie ekonomiczne. W rzeczywistości jest to (a przynajmniej powinno być) przewidywane wynagrodzenie wykonawcy, czyli kwota, którą zamawiający potencjalnie zapłaci. Tym samym z ekonomicznego i praktycznego punktu widzenia wartość ta ma wskazać zamawiającemu, czy stać go na realizację zamówienia. Choć prawdą jest, że nie odnosi się ona do wysokości realnie posiadanych środków finansowych – zamawiający musi te środki posiadać lub mieć zagwarantowane w przyszłości, dopiero zaciągając zobowiązanie (podpisując umowę) – to nieracjonalne jest wszczynanie postępowania przetargowego z wiedzą, że zamawiający w ogóle nie będzie w stanie podpisać umowy.

 

[...]

 

Mateusz Saczywko
prawnik; naczelnik wydziału zamówień publicznych w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich; autor licznych publikacji z zakresu zamówień publicznych

Artykuł pochodzi z miesięcznika: Przetargi Publiczne

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne