Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Modernizacja dróg łączących...

31 Grudzień 2019 
O blisko 12 mln euro wzrosną inwestycje w infrastrukturę drogową na polsko-słowackim...

Zamówienia z branży IT dla...

31 Grudzień 2019 
Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który ma ponad 24 mln klientów, ma też największy system...

Centrum Usług Społecznych

31 Grudzień 2019 
Usługi społeczne są ważnym obszarem inwestycji finansowanych z Funduszy Europejskich.

Przetargi na odbiór i zagospodarowanie odpadów

Data publikacji: 04-09-2019 Autor: Magdalena Falkowska

W jaki sposób po nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zmienią się zasady dotyczące zamówień publicznych na usługi z tym związane?

 

Prawidłowe przygotowanie i przeprowadzenie postępowania w sprawie udzielenia zamówienia wymaga dobrej znajomości pzp. Często jednak sama znajomość pzp nie wystarczy, gdyż wymogi w zakresie sposobu postępowania, treści opisu przedmiotu zamówienia czy treści umowy mogą wynikać z innych ustaw. Przykładem są postępowania na odbiór lub odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych, których przygotowanie i przeprowadzenie wymaga znajomości ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (dalej: uucpg) oraz innych przepisów rangi ustawowej i podustawowej.


Zmiany wprowadzone ustawą z  dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw1 (dalej: nowelizacja uucpg) wpływają również na postępowania w sprawie udzielenia zamówienia publicznego. Warto więc omówić te z nich, które mają istotne znaczenie dla oceny prawidłowości udzielania zamówień.

 

Zagospodarowanie odpadów wg zasad ogólnych pzp

 

Zgodnie z art. 6c ust. 1 i 2 uucpg gminy są zobowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (tzw. nieruchomości zamieszkałe). W drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, rada gminy może postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (tzw. nieruchomości niezamieszkałe).

 

Ponadto, w myśl art. 6d ust. 1 uucpg, wójt, burmistrz lub prezydent miasta jest obowiązany udzielić zamówienia publicznego na:

 

  • odbieranie i transport odpadów do wskazanej przez zamawiającego instalacji (lub innego właściwego miejsca) albo
  • odbieranie, transport i zagospodarowanie odpadów w miejscu wybranym przez wykonawcę.

 

W przypadku przeprowadzenia postępowania na kompleksową usługę odbioru, transportu i zagospodarowania odpadów nie ma wątpliwości, że przedmiot zamówienia obejmuje wszystkie czynności, w tym zagospodarowanie (które również podlega procedurom przewidzianym w pzp). Wątpliwości pojawiały się natomiast w sytuacji rozdzielenia usługi odbioru od usług zagospodarowania. Przepisy uucpg ograniczają się do wymogu wskazania przez zamawiającego miejsca, do którego odpady mają być transportowane, nie określają zaś, w jaki sposób wybrać podmiot, który odpady zagospodaruje.

 

Kwestię tę rozstrzygnął ostatecznie UZP, uznając, że: „Z literalnego brzmienia art. 6d ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wynika, iż ustawodawca nie przewidział w tej ustawie szczegółowej regulacji dotyczącej przetargu w przedmiocie obejmującym wyłącznie zagospodarowanie odpadów poprzez ogłoszenie przetargu na odbiór odpadów. Wobec takiego braku oraz wobec odesłania zawartego w art. 6g ww. ustawy w niniejszej sprawie zastosowanie znajdą wprost przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych i wskazane w tej ustawie tryby udzielania zamówień publicznych”2. Stanowisko takie zostało potwierdzone przez KIO w uchwale z 9 listopada 2018 r. (KIO/KD 41/18).

 

Zagospodarowanie poza regionem, w którym powstają odpady

Cytowane wyżej stanowisko UZP jest szczególnie istotne w kontekście zniesienia zakazu zagospodarowania zmieszanych odpadów komunalnych, pozostałości z sortowania odpadów komunalnych oraz pozostałości z procesu mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych, o ile są przeznaczone do składowania, oraz odpadów zielonych poza obszarem regionu gospodarki odpadami komunalnymi, na którym zostały wytworzone3.

Zniesienie tego zakazu wpływa na poszerzenie kręgu potencjalnych wykonawców. Zagospodarowaniem odpadów mogą się zająć podmioty, które posiadają instalację w innych regionach niż ten, na którym powstają odpady, pod warunkiem zachowania zasady bliskości wynikającej z ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Może się przy tym okazać, że tam, gdzie dotychczas wystarczało zamówienie z wolnej ręki (bo w regionie istniała jedna instalacja), zamawiający będzie musiał ogłosić przetarg.

Nieruchomości niezamieszkałe tylko w przetargu

W obecnym stanie prawnym gmina ma obowiązek zorganizowania systemu odbierania odpadów z nieruchomości zamieszkałych i możliwość zorganizowania takiego systemu dla nieruchomości niezamieszkałych. Jeśli gmina decyduje się na objęcie systemem wyłącznie nieruchomości zamieszkałych, właściciele pozostałych nieruchomości są zobowiązani do zawarcia umowy na odbiór odpadów z gminną jednostką organizacyjną lub z przedsiębiorcą odbierającym odpady, wpisanym do rejestru działalności regulowanej (art. 6 ust. 1 uucpg). Nowelizacja nakłada na wójtów, burmistrzów lub prezydentów obowiązki w zakresie kontroli posiadania takich umów.

Dotychczas rada gminy, podejmując decyzję o objęciu systemem nieruchomości niezamieszkałych była zobligowana do włączenia do niego właścicieli wszystkich nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Nie miała natomiast upoważnienia do wprowadzania jakichkolwiek postanowień różnicujących podmiotowo i przedmiotowo sytuację prawną właścicieli nieruchomości z terenów niezamieszkałych, a w szczególności do objęcia systemem tylko niektórych kategorii nieruchomości4.

Nowelizacja uucpg nadal daje gminie uprawnienie do objęcia nieruchomości niezamieszkałych zorganizowanym przez siebie systemem odbierania odpadów. Inaczej jednak niż dotychczas, pozwala właścicielom takich nieruchomości na nieprzystąpienie do takiego systemu i na zawarcie indywidualnej umowy na odbieranie odpadów. Z punktu widzenia właściciela takiej nieruchomości zmiana ta jest pożądana. Z punktu widzenia gminy, jako zamawiającego, wymaga dużej rozwagi przy przygotowaniu przetargu.

Warto wyjaśnić, że zgodnie z obecnie obowiązującym art. 6d ust. 1 uucpg: „Wójt, burmistrz lub prezydent miasta jest obowiązany udzielić zamówienia publicznego na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, o których mowa w art. 6c, albo zamówienia publicznego na odbieranie i zagospodarowanie tych odpadów”5. Oznacza to, że organ wykonawczy gminy udziela zamówienia publicznego na odbieranie lub odbieranie i zagospodarowanie odpadów z nieruchomości zamieszkałych. W tym przypadku ustawodawca nie odnosi się do przeprowadzenia postępowania w konkretnym trybie, ale do skutku w postaci udzielenia zamówienia, również tzw. zamówienia in-house6.

 

[...]

 

Magdalena Falkowska
adwokat, wykładowca akademicki, specjalista ds. zamówień publicznych prowadzący własną kancelarię prawną 

Artykuł pochodzi z miesięcznika: Przetargi Publiczne

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne