Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Pakiet wolnościowy

27 Listopad 2019 
Prawo budowlane ma się stać proobywatelskie, deregulacyjne i wolnościowe – taki cel...

Realizacja programów unijnych

27 Listopad 2019 
Portal Funduszy Europejskich opublikował dane dotyczące postępów w realizacji programów...

Zmiana ustawy o zasadach...

27 Listopad 2019 
6 listopada 2019 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o zasadach...

Kontrola uprzednia zamówień realizowanych przy wsparciu UE

Data publikacji: 10-07-2019 Autor: Grzegorz Karwatowicz
Tagi:    kontrola

Do przeprowadzenia kontroli ex ante zamówień, które współfinansowane są z funduszy unijnych, uprawnione są instytucje zarządzające poszczególnymi (krajowymi lub regionalnymi) programami operacyjnymi oraz Prezes UZP.

 

Regulacje dotyczące kontroli uprzedniej zamówień współfinansowanych ze środków UE wynikają nie tylko z przepisów pzp, ale także z  ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014–2020 (dalej: ustawa wdrożeniowa), która statuuje m.in. zasady i procedury kontroli realizacji projektów unijnych, w tym kontroli zamówień publicznych udzielanych w ich ramach.

Podmioty upoważnione do przeprowadzenia kontroli

Zgodnie z art. 169 ust. 2 pzp kontrolę uprzednią przeprowadza Prezes Urzędu Zamówień Publicznych. Przy tym od razu należy wskazać, że Prezes UZP nie jest jedynym organem właściwym do przeprowadzania kontroli ex ante tych zamówień, które współfinansowane są z funduszy unijnych. Uprawnione są również instytucje zarządzające poszczególnymi (krajowymi lub regionalnymi) programami operacyjnymi. W świetle art. 9 ust. 1 ustawy wdrożeniowej instytucją zarządzającą, w zależności od rodzaju środków unijnych, jest:

1) minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego – w przypadku krajowego programu operacyjnego oraz w przypadku programu Europejskiej Współpracy Terytorialnej (EWT), jeżeli instytucja zarządzająca została ustanowiona na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

2) zarząd województwa – w przypadku regionalnego programu operacyjnego.

Kompetencja instytucji zarządzających do prowadzenia kontroli uprzednich zamówień, które udzielane są w ramach projektów unijnych, wynika z przepisów ustawy wdrożeniowej – jej art. 9 ust. 2 pkt 7 stanowi, że jednym z zadań instytucji zarządzających jest kontrola projektów. Z art. 22 ust. 3 tej ustawy wynika zaś, że kontrole projektu mogą przybrać formę kontroli uprzednich, a z art. 22 ust. 4 – że kontrola projektów unijnych może polegać na „weryfikacji dokumentów w zakresie prawidłowości przeprowadzenia właściwych procedur dotyczących udzielania zamówień publicznych”.

Ponadto należy wskazać, że inne osoby (prawne) występujące w ramach instytucjonalnych systemów wdrażania programów operacyjnych, w tym instytucje pośredniczące, nie posiadają z mocy ustawy wdrożeniowej kompetencji do prowadzenia kontroli uprzednich zamówień publicznych udzielanych w ramach projektów unijnych. Wynika to z faktu, że jedyną obligatoryjną instytucją w ramach instytucjonalnego zakresu systemu wdrażania programu operacyjnego jest właśnie instytucja zarządzająca.

Pozostałe osoby, w tym instytucje pośredniczące oraz instytucje wdrażające, są fakultatywne, a ich występowanie w programie operacyjnym zależne jest od woli instytucji zarządzającej.

Jak bowiem stanowi art. 10 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, instytucja zarządzająca może powierzyć instytucji pośredniczącej, w drodze porozumienia albo umowy, zadania związane z realizacją programu operacyjnego (krajowego, regionalnego), w tym z prowadzeniem kontroli uprzedniej zamówień udzielanych w ramach projektów UE. Zadania te nie wchodzą bowiem w zakres wyłączeń przedmiotowych, o których mowa w art. 10 ust. 6 ustawy wdrożeniowej.

Z kolei na podstawie art. 10 ust. 2 ustawy wdrożeniowej instytucja pośrednicząca może powierzyć uzyskane od instytucji zarządzającej uprawnienia na rzecz instytucji wdrażającej. Przy czym instytucja zarządzająca musi wyrazić na to zgodę.

Czynności kontrolne z powodzeniem mogą wykonywać również inne podmioty, które nie występują w instytucjonalnym systemie wdrażania programu operacyjnego (krajowego czy regionalnego). Powyższe wynika wprost z treści art. 10 ust. 5 ustawy wdrożeniowej, gdzie wskazano, że instytucja zarządzająca lub, za jej zgodą, instytucja pośrednicząca lub instytucja wdrażająca mogą zlecić „usługi związane z realizacją swoich zadań innym podmiotom, z wyłączeniem usług polegających na prowadzeniu kontroli systemowych”, przy czym kontrola poszczególnych projektów, w tym zamówień udzielanych w ich ramach, nie wchodzi w zakres kontroli systemowej. Kontrola systemowa to kontrola związana z prawidłowym działaniem instytucji występujących w ramach systemów wdrażania programów operacyjnych. Tymi „innymi podmiotami” mogą być w zasadzie dowolne podmioty, w tym przedsiębiorcy prywatni, którzy trudnią się doradztwem prawnym czy konsultingiem w zakresie projektów unijnych.

Odstąpienie od prowadzenia kontroli przez Prezesa UZP

W myśl art. 169 ust. 4 pzp Prezes UZP może odstąpić od prowadzenia kontroli uprzedniej wyłącznie wówczas, gdy w ocenie instytucji postępowanie zostało przeprowadzone w sposób zgodny z przepisami ustawy. Do odstąpienia dochodzi na wniosek właściwej instytucji zarządzającej, o czym jest expressis verbis mowa w art. 169 ust. 4 pzp. Przy czym dopuszczalne jest jednocześnie, aby Prezes UZP odstąpił od przeprowadzenia kontroli uprzedniej na wniosek innej instytucji niż instytucja zarządzająca, o ile ta posiada odpowiednie ku temu kompetencje na podstawie art. 10 ust. 1 względnie art. 10 ust. 2 czy art. 10 ust. 5 ustawy wdrożeniowej.

Obok konieczności spełnienia formalnego w swojej istocie wymogu dotyczącego wniosku odstąpienie przez Prezesa UZP od kontroli uprzedniej zamówienia udzielanego w ramach projektu unijnego warunkowane jest dodatkowo przesłanką natury merytorycznej. Chodzi tutaj o to, by w ocenie instytucji postępowanie było przeprowadzone w sposób zgodny z przepisami pzp. Zatem Prezes UZP odstąpi od przeprowadzenia kontroli ex ante tylko wówczas, gdy postępowanie zostało pozytywnie zweryfikowane w kontekście zgodności z przepisami pzp. A contrario, jeżeli instytucja zarządzająca – względnie inna instytucja (zob. art. 10 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej) lub podmiot (art. 10 ust. 5 ustawy wdrożeniowej) – negatywnie oceni postępowanie, to wówczas nie występuje przesłanka odstąpienia od kontroli ex ante przez Prezesa UZP.

Odstąpienie od kontroli uprzedniej wiąże się z przekazaniem stosownej informacji przez Prezesa UZP zamawiającemu oraz wnioskodawcy.

Inną (samodzielną) przesłanką odstąpienia przez Prezesa UZP od prowadzenia kontroli uprzedniej jest okoliczność, o której mowa w art. 170 ust. 3 pzp. W przytoczonym przepisie wskazano, że odstąpienie może mieć miejsce, gdy zamówienia udzielane są w częściach, a wartość poszczególnych części zamówienia jest mniejsza niż kwoty, o których mowa w art. 169 ust. 2 pzp (zob. przesłanki przeprowadzenia kontroli uprzedniej).

Kończąc wątek odstąpienia przez Prezesa UZP od prowadzenia kontroli uprzedniej, należy zwrócić uwagę, że obie omówione podstawy prawne – art. 169 ust. 4 pzp oraz art. 170 ust. 3 pzp – wskazują, że Prezes UZP może odstąpić od kontroli, nie stanowią zatem o bezwzględnym wyłączeniu kompetencji Prezesa UZP do przeprowadzenia kontroli uprzedniej, lecz wyłącznie o jego prawie. Z powodzeniem Prezes UZP może przeprowadzić kontrolę uprzednią nawet wówczas, gdy przesłanki określone w art. 169 ust. 4 lub w art. 170 ust. 3 pzp się ziszczą.

 

[...]

 

Grzegorz Karwatowicz
prawnik, of counsel w GWW Legal, specjalizuje się w zamówieniach i finansach publicznych oraz prawie UE, w szczególności pomocy publicznej i funduszach unijnych
 

Artykuł pochodzi z miesięcznika: Przetargi Publiczne

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne