Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Ratowanie zabytkowych kopalni

03 Czerwiec 2020 
Na stronach Rządowego Centrum Legislacji zamieszczono przygotowany przez Ministerstwo...

Unijna pomoc w dobie kryzysu

03 Czerwiec 2020 
Podczas debaty „Unia Europejska – odpowiedź na kryzys”, która odbyła się pierwszego dnia...

Kolejne zmiany w zamówieniach...

03 Czerwiec 2020 
Rada Ministrów 20 maja przyjęła projekt ustawy o dopłatach do oprocentowania kredytów...

Interesy podwykonawców w przetargach drogowych

Data publikacji: 03-09-2018 Autor: Sylwia Mosur-Blezel

Omawiamy wyniki kontroli NIK przeprowadzonych w celu oceny zabezpieczenia interesów podwykonawców w postępowaniach o udzielenie zamówienia na roboty budowlane.

Przedmiotem niniejszego opracowania są wyniki kontroli przeprowadzonej przez Najwyższą Izbę Kontroli (dalej: NIK), dotyczące prawidłowości i skuteczności zabezpieczenia przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad (dalej: GDDKiA lub inwestor) interesów Skarbu Państwa i podwykonawców w umowach o realizację inwestycji drogowych. Omawiane czynności kontrolne obejmowały przede wszystkim ocenę:

 

  • zapisów umów zawieranych przez inwestora pod kątem umieszczenia klauzul zmniejszających ryzyko podwójnej płatności za roboty budowlane oraz sposobu zabezpieczenia możliwości odzyskania środków wypłaconych z tytułu niezaspokojonych roszczeń podwykonawców;
  • prawidłowości uznania przez inwestora zasadności zgłoszonych roszczeń;
  • prawidłowości i skuteczności podejmowanych przez inwestora działań mających na celu odzyskanie wypłaconych kwot.


Kontrolą objęto lata 2011–2016 (I półrocze), a dla części zagadnień dotyczących kształtowania zapisów umownych analizowane były także dokumenty i dane odnoszące się do lat wcześniejszych. Pełna treść informacji pokontrolnej NIK jest dostępna na stronie internetowej https://www.nik.gov.pl/kontrole/P/16/030/.

Najczęściej występujące problemy

Niedostateczna jakość dokumentacji projektowej


W wyniku kontroli NIK stwierdziła, że przy wyborze podmiotu odpowiedzialnego za przygotowanie dokumentacji projektowej inwestor stosował jedno kryterium – cenę. W połączeniu z krótkimi terminami na opracowanie dokumentacji projektowej skutkowało to jej niedostateczną jakością. Przejawiało się to w błędach projektowych dotyczących np. badania podłoża, w niekompletności opracowywanej dokumentacji czy nierealistycznych harmonogramach realizacji inwestycji. Tym samym niewielkie oszczędności w zamówieniach na przygotowanie niedopracowanych projektów mogły stać się przyczyną znacznego wzrostu kosztów inwestycji w budowie. W konsekwencji niewłaściwie opracowana przez GDDKiA dokumentacja projektowa była podstawą uzasadnionych roszczeń wykonawców, które związane były z koniecznością wykonania robót dodatkowych i prac naprawczych, zwiększających koszty realizowanych inwestycji.

Asymetria podziału ryzyka między inwestora i wykonawców

Proces inwestycyjny jest procesem złożonym, a czas realizacji inwestycji infrastrukturalnych jest obarczony znacznym ryzykiem. Na poziom tego ryzyka wpływa wiele czynników, m.in. stan gospodarki, popyt i związany z nim poziom cen na materiały budowlane, warunki pogodowe oraz wskazana wcześniej jakość dokumentacji projektowej. Jak wskazuje NIK, zgodnie z opinią przedstawicieli branży budowlanej w umowach zawieranych przez GDDKiA w okresie prowadzenia największych inwestycji (tj. w latach 2010–2013) znajdowały się zapisy przenoszące na wykonawców większość ryzyk związanych z realizacją inwestycji. Wynika to z faktu, że GDDKiA stosowała w prowadzonych inwestycjach formułę „zaprojektuj i wybuduj”, przy jednoczesnym ustaleniu stałego wynagrodzenia wykonawcy. Skutkowało to zobowiązaniem wykonawcy do uzyskania wszystkich pozwoleń oraz ponoszeniem przez wykonawcę odpowiedzialności za projekt, za ryzyka związane z odszkodowaniami, z terminami czy ceną materiałów i usług.

Niewiarygodność wykonawców

W protokole z przeprowadzonych kontroli NIK wskazuje, że analitycy branży budowlanej zwracali uwagę na występowanie przypadków dopuszczania do realizacji inwestycji podmiotów, które samodzielnie nie posiadały niezbędnego doświadczenia ani odpowiedniego zaplecza technicznego. Wprawdzie na etapie wyboru takich niedoświadczonych wykonawców podmioty trzecie (bardziej doświadczeni wykonawcy, którzy ofert przetargowych sami nie składali) użyczały im swoich referencji i zobowiązywały się do udostępnienia swojej wiedzy i doświadczenia, jednak na etapie realizacji zamówienia podmioty trzecie nie zawsze wywiązywały się ze swoich zobowiązań wynikających ze złożonych oświadczeń i ostatecznie nie uczestniczyły w realizacji inwestycji.

[...]

Sylwia Mosur-Blezel
główny specjalista w instytucji współfinansującej projekty unijne i środowiskowe; odznaczona przez Prezydenta RP brązowym medalem za długoletnią służbę

Data aktualizacji: 03-09-2018

Artykuł pochodzi z miesięcznika: Przetargi Publiczne

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne