Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Ratowanie zabytkowych kopalni

03 Czerwiec 2020 
Na stronach Rządowego Centrum Legislacji zamieszczono przygotowany przez Ministerstwo...

Unijna pomoc w dobie kryzysu

03 Czerwiec 2020 
Podczas debaty „Unia Europejska – odpowiedź na kryzys”, która odbyła się pierwszego dnia...

Kolejne zmiany w zamówieniach...

03 Czerwiec 2020 
Rada Ministrów 20 maja przyjęła projekt ustawy o dopłatach do oprocentowania kredytów...

Zamówienia bagatelne a uondfp

Data publikacji: 27-07-2018 Autor: Małgorzata Filipek

Analizujemy wybrane zagadnienia z zakresu odpowiedzialności z tytułu naruszenia dyscypliny finansów publicznych przy zaciąganiu zobowiązań o wartości poniżej progu 30 000 euro.

Zamówienia publiczne to specyficzny rodzaj zakupów, przy realizacji których konieczne jest zachowanie należytej staranności. Podmioty zobowiązane do stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych powinny pamiętać, że mimo wyłączeń ustawowych związanych z wydatkami o wartości nieprzekraczającej 30 000 euro, wydatki te muszą być realizowane z zachowaniem zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, a także przy poszanowaniu zasad wydatkowania środków publicznych określonych w art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych (dalej: ufp). Oznacza to, że sektor finansów publicznych podlega specyficznym regulacjom w zakresie nadzoru nad prawidłowym wydatkowaniem środków publicznych, niezależnie od procedury, w jakiej wybrano danego wykonawcę  (dostawcę). Dodatkowo nadzór ten jest realizowany w ramach indywidualnej odpowiedzialności osób biorących udział w procesie zakupowym. Zakres odpowiedzialności oraz katalog czynów za naruszenie dyscypliny finansów publicznych określa ustawa o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (dalej: uondfp).

 
Zamówienia do 30 000 euro
 
Zamówienia publiczne, w myśl art. 2 pkt 13 pzp, to umowy odpłatne zawierane między zamawiającym a wykonawcą, których przedmiotem są usługi, dostawy lub roboty budowlane. Zamówienia do 30 000 euro to nic innego jak zamówienia publiczne (zakupy) sklasyfikowane według powyższych rodzajów, dla których – z uwagi na wartość – ustawodawca przewidział odstępstwa od ogólnych zasad związanych z procesem udzielenia zamówienia, czyli dokonania zakupu. 
 
Należy pamiętać, że odstępstwo wskazane w art. 4 pkt 8 pzp w żadnym wypadku nie zwalnia podmiotów sektora finansów publicznych realizujących zakupy do 30 000 euro z zachowania zasad wskazanych w art. 44 ust. 1–3 ufp. W szczególnych przypadkach, mimo wyłączeń pzp, nadal mają zastosowanie przepisy tej ustawy, dotyczące:
 
  • łącznego szacowania zamówienia;
  • zakazu podziału zamówienia na części w celu obejścia stosowania pzp;
  • zakazu zaniżania wartości zamówienia w celu obejścia stosowania pzp.
 
Odpowiedzialność z tytułu naruszenia dyscypliny finansów publicznych przy udzielaniu zamówień – zaciąganiu zobowiązań – do 30 000 euro
 
Naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy udzielaniu zamówień publicznych do 30 000 euro – z uwagi na zapis art. 4 pkt 8 pzp – wydaje się iluzoryczne. Niemniej jednak na ww. wydatki należy spojrzeć wielowątkowo, analizując konkretne zamówienie pod kątem zarówno przepisów ufp, jak i pzp, przez przypisanie konkretnego czynu wskazanego w uondfp. W szczególności należy wziąć pod uwagę regulacje odnoszące się do zaciągania zobowiązań i dokonywania wydatków ze środków publicznych. 
 
Ustawa o finansach publicznych
 
Przepisy art. 44 ust. 1 ufp stanowią swego rodzaju zasadę autoryzacji formalnej danego rodzaju wydatku publicznego (zakupu). Oznacza to, że wydatki te mogą być ponoszone na cele i w wysokościach ustalonych w: ustawie budżetowej, uchwale budżetowej jednostki samorządu terytorialnego, planie finansowym jednostki sektora finansów publicznych. Każdy wydatek (zakup) publiczny ma charakter planowy, a brak planistycznej podstawy dokonania wydatku wyklucza możliwość jego poniesienia1. Kwoty wydatków ujęte w budżecie lub innym planie finansowym mają charakter upoważnienia – zezwolenia dla danego wykonawcy zadania2.
 
Plan finansowy określa zakres upoważnienia do dokonywania wydatków ze środków publicznych, wskazując zarówno cele, jak i limity tych wydatków. Zapisanie w planie finansowym jednostki konkretnej kwoty w określonej podziałce klasyfikacji budżetowej przesądza zarówno o kierunkach, jak i o zakresie działalności rzeczowej. Obowiązkiem osób odpowiedzialnych za realizację budżetu (planu finansowego jednostki) jest bieżące śledzenie jego wykonania, co – zdaniem Głównej Komisji Orzekającej w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych (dalej: GKO) – gwarantuje wydatkowanie środków w sposób właściwy, czyli w granicach kwot ustalonych przez organ stanowiący (zob. orzeczenia GKO: z 25 listopada 2010 r., BDF1/4900/91/102/10/2468 i z 25 maja 2014 r., BDF1/4900/12, BDF1/4900/130/131-132/12/3394).
Określenie wysokości wydatku w planie finansowym uniemożliwia jej przekroczenie, gdyż wydatki ujęte w planie finansowym stanowią nieprzekraczalny limit3
 
Zarzuty związane z odpowiedzialnością za naruszenie dyscypliny finansów publicznych
 
Realizacja zamówień (zakupów) do 30 000 euro przy braku respektowania wspomnianych wyżej przepisów może skutkować postawieniem zarzutu o popełnienie czynu z:
 
1) art. 11 uondfp – polegającego na dokonaniu wydatku ze środków publicznych bez upoważnienia określonego ustawą budżetową, uchwałą budżetową lub planem finansowym albo z przekroczeniem zakresu tego upoważnienia lub z naruszeniem przepisów dotyczących dokonywania poszczególnych rodzajów wydatków (zob. orzeczenie GKO z 18 stycznia 2016 r., BDF1.4800.157.2015);
 
[...]
 
Małgorzata Filipek
wieloletni praktyk i autorka publikacji z zakresu zamówień publicznych i odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych; członek Międzyresortowej Komisji Orzekającej w Sprawach o Naruszenie Dyscypliny Finansów Publicznych przy Ministrze Sprawiedliwości 
Data aktualizacji: 27-07-2018

Artykuł pochodzi z miesięcznika: Przetargi Publiczne

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne