Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Zmiany w ufp

29 Maj 2019 
Ministerstwo Finansów chce zmienić przepisy dotyczące kontroli zarządczej i audytu...

Raport o stanie polskiego...

29 Maj 2019 
Na Platformie Partnerstwa Publiczno-Prywatnego udostępniono raport dotyczący rynku PPP za...

Ustawa zapewniająca...

29 Maj 2019 
4 maja 2019 r. weszła w życie ustawa z dnia 21 lutego 2019 r. o zmianie niektórych ustaw...

Znaki towarowe

Data publikacji: 15-01-2018 Autor: Martyna Lubieniecka, Magdalena Szymko

Omawiamy kwestię zawierania w dokumentacji projektowej znaków towarowych, patentów lub pochodzenia części niektórych elementów wyposażenia trwale związanego z obiektem budowlanym.

Zgodnie z art. 31 ustawy Prawo zamówień publicznych zamawiający opisuje przedmiot zamówienia na roboty budowlane za pomocą dokumentacji projektowej oraz specyfikacji technicznej wykonania i odbioru robót budowlanych. Kolejne ustępy wskazanego przepisu precyzują, jak należy dokonać opisu przedmiotu zamówienia. Jednak art. 31 jest przepisem szczególnym do art. 29, który formułuje wskazówki co do opisu przedmiotu zamówienia i którego reguły ogólne również muszą być stosowane przy opisywaniu przedmiotu zamówienia na roboty budowlane. O kwestii precyzyjnego, jednoznacznego i wyczerpującego przedmiotu zamówienia napisano już wiele monografii i artykułów. Celem niniejszego opracowania jest analiza art. 29 ust. 3 pzp uwzględniająca orzecznictwo wydane w tym zakresie.

Wyjątek od tego zakazu

W myśl art. 29 ust. 3 pzp przedmiotu zamówienia nie można opisywać przez wskazanie znaków towarowych, patentów lub pochodzenia, źródła lub szczególnego procesu, który charakteryzuje produkty lub usługi dostarczane przez konkretnego wykonawcę, jeżeli mogłoby to doprowadzić do uprzywilejowania lub wyeliminowania niektórych wykonawców lub produktów, chyba że jest to uzasadnione specyfiką przedmiotu zamówienia i zamawiający nie może opisać przedmiotu zamówienia za pomocą dostatecznie dokładnych określeń, a wskazaniu takiemu towarzyszą wyrazy „lub równoważny”. Wykładnia powołanego wyżej przepisu prowadzi do wniosku, że co do zasady zakazane jest opisywanie przedmiotu zamówienia przez wskazanie znaków towarowych itd., jeżeli mogłoby to doprowadzić do uprzywilejowania niektórych wykonawców lub produktów. Wyjątek od tego zakazu dopuszczalny jest z uwagi na specyfikę przedmiotu zamówienia i brak możliwości opisania przedmiotu zamówienia za pomocą dokładnych określeń, przy czym obie te przesłanki powinny wystąpić łącznie. W każdym przypadku, gdy zamawiający określi przedmiot zamówienia za pomocą znaków towarowych, patentów lub pochodzenia, a także źródła lub szczególnego procesu, ma on obowiązek wskazać w siwz, że dopuszcza składanie ofert równoważnych. Należy podkreślić, że w praktyce robót budowlanych użycie znaków towarowych, patentów itd. występuje najczęściej w dokumentacji projektowej. Wynika to często z faktu, że dokumentacja projektowa sporządzana jest przez niezależnego eksperta – projektanta, który pewne rozwiązania po prostu preferuje. Z punktu widzenia wykonawców kwestia opisu przedmiotu zamówienia za pomocą znaków towarowych itd., badania równoważności na etapie zarówno oferowania, jak i realizacji to jeden z kluczowych problemów. Z punktu widzenia zamawiających czasami trudno jest opisać przedmiot zamówienia, a w szczególności sporządzić dokumentację projektową, nie wskazując nazw. Kiedy zatem – mimo zakazu wskazanego w art. 29 ust. 3 pzp – zamawiający może opisać przedmiot zamówienia za pomocą nazw?
 

  • Wyrok KIO z 21 grudnia 2016 r. (KIO 2279/16)


„Jedynie wykazanie przeszkód w dokonaniu opisu przedmiotu zamówienia za pomocą dostatecznie dokładnych określeń – zgodnie z art. 29 ust. 3 (…) – uzasadnia posłużenie się znakami towarowymi, patentami, pochodzeniem, szczególnym procesem charakteryzującym produkt konkretnego wykonawcy”.

Z orzecznictwa wynika więc, że użycie przez zamawiającego nazw w opisie przedmiotu zamówienia jest możliwe wówczas, gdy wykaże on przeszkody w dokonaniu opisu przedmiotu zamówienia. Krajowa Izba Odwoławcza w swoich orzeczeniach wskazuje, że oprócz przeszkód w dokonaniu opisu zamówienia istotne są uzasadnione potrzeby zamówienia. Tu akcent należy postawić na słowo „uzasadnione”. Opisując bowiem przedmiot zamówienia, w tym także na roboty budowlane, to zamawiający ma udowodnić swoje uzasadnione potrzeby. Analizując orzecznictwo KIO, należy zauważyć, że najczęściej zamawiający potrafią świetnie wskazać owe uzasadnione potrzeby, a spór dotyczący opisu przedmiotu zamówienia stawia wykonawcę na przegranej pozycji, gdyż ciężko jest te potrzeby zamawiającego podważyć. W dalszej części artykułu przedstawiamy orzecznictwo KIO dotyczące sytuacji, które najczęściej mają miejsce w praktyce, w tym odwołań związanych z kwestią uzasadnionych potrzeb zamawiającego.

Uzasadnienie potrzeb zamawiającego przez posłużenie się ogólnymi pojęciami


W wyroku z 20 czerwca 2016 r. (KIO 908/16, KIO 909/16, KIO 934/16), gdzie przedmiotem zamówienia była modernizacja linii kolejowej, Izba wskazała, że zamawiający dokonał opisu przedmiotu zamówienia w sposób utrudniający uczciwą konkurencję przez postawienie wymogu dostarczenia na plac budowy w pełni zmontowanych rozjazdów (w blokach) wraz z podrozjazdnicami oraz urządzeniami przestawiania, ryglowania i kontroli oraz określenie obowiązku zlecenia dostawy rozjazdów do podwykonawców, co jest użyciem przez zamawiającego sformułowań i parametrów, które wskazują konkretną technologię i konkretnego wykonawcę, któremu należy zlecić wykonanie części zamówienia.

[...]

Martyna Lubieniecka
prawnik, praktyk w zakresie zamówień publicznych, świadczący usługi prawne na rzecz zamawiających i wykonawców; pracownik jednej z dużych firm na rynku budowlanym, którą reprezentuje przed KIO i w sądach w sprawach z zakresu zamówień publicznych

Magdalena Szymko
radca prawny, Kancelaria Prawna www.commodi.com.pl

Artykuł pochodzi z miesięcznika: Przetargi Publiczne

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne