Przetargi publiczne

Uprawnienia wykonawcy

Brak jasnej informacji o tym, jakie uprawnienia pozwalają wykonawcom na udział w przetargu, może mieć wpływ na wynik postępowania i doprowadzić nawet do jego unieważnienia.

Obowiązek posiadania uprawnień, mimo iż zaliczony do warunków kształtowanych przez zamawiającego, przypomina ustawowe przesłanki wykluczenia. Zamawiający musi, a nie tylko może, żądać od wykonawców wykazania się uprawnieniami wynikającymi z ustaw, o ile te są konieczne do wykonywania zamówienia.

W przypadku zamówień o wartości nieprzekraczającej kwot wynikających z dyrektyw UE wystarczającym potwierdzeniem (o ile zamawiający nie zażąda inaczej) jest złożenie oświadczenia o posiadaniu uprawnień. W zamówieniach o wartościach powyżej progów unijnych konieczne jest złożenie dokumentów potwierdzających uzyskanie uprawnień, a zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy, oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane (DzU z 2009 r. nr 226, poz. 1817), mogą to być koncesje, zezwolenia lub licencje. Fakt, że ustawodawca wymienia te trzy rodzaje dokumentów, nie oznacza jednak, że przesądzająca jest ich nazwa. Przepis dotyczy wszelkich rodzajów dokumentów, których wydanie oznacza przyznanie uprawnienia do podjęcia i prowadzenia danego rodzaju działalności gospodarczej, czyli a contrario - bez ich uzyskania dokonywanie określonych czynności jest niedozwolone.

Wolność działalności gospodarczej

Obowiązek posiadania uprawnień stanowi jednak wyjątek od reguły ustanowionej w art. 22 Konstytucji RP, wskazującym, iż: "Ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny". Zgodnie z ustawą z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (DzU z 2007 nr 155, poz. 1095) podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej jest wolne dla każdego. Ograniczenie tego prawa poprzez wprowadzanie przez ustawy rodzajów działalności reglamentowanej, tj. takich działalności, których prowadzenie wymaga uzyskania koncesji, zezwolenia, licencji albo zgody, może być wprowadzone wyłącznie ustawą. Oznacza to, że niedopuszczalne jest rozszerzające traktowanie wyjątkowego charakteru normy i uzależnianie prawa do ubiegania się o zamówienie od wykazania się innymi dokumentami wskazującymi na zakres prowadzonej działalności.

Obecnie w Polsce koncesje, zezwolenia, licencje, zgody i inne decyzje uprawniające do podejmowania określonej działalności regulowane są w niemal 40 aktach prawnych, pomijając uprawnienia osobiste, których nie dotyczy art. 22 ust. 1 pkt 1 pzp odnoszący się do uprawnień podmiotowych, lecz pkt 3 tego przepisu, mówiący o obowiązku dysponowania osobami, które są zdolne do wykonania zamówienia, tj. również posiadają uprawnienia, o ile takie są wymagane.

[...]

Włodzimierz Dzierżanowski
Prezes Grupy Doradczej Sienna, w latach 2002- 2005 wiceprezes UZP odpowiedzialny za orzecznictwo, zagadnienia prawne i legislacyjne.