Przetargi publiczne

Utrudnianie przetargu

Z analizy spraw karnych wynika, że w polskiej armii doszło do wielu przestępstw, które miały na celu pozyskanie intratnego zamówienia, np. przyjmowanie korzyści majątkowych czy fałszowanie dokumentów.

Rys. B. Brosz

Wydział ds. Przestępczości Zorganizowanej Wojskowej Prokuratury Okręgowej w Poznaniu prowadzi i nadzoruje postępowania karne w sprawach dotyczących szeroko pojętej przestępczości ekonomicznej o charakterze zorganizowanym. Zamówienia publiczne stanowią jeden z podstawowych elementów wymagających szczegółowej analizy w toku realizacji czynności procesowych. Problem prawidłowego wydatkowania pieniędzy publicznych w szczególności dotyczy Wojska Polskiego, bowiem na zakupy, modernizację, remonty bieżące umożliwiające prawidłowe funkcjonowanie Sił Zbrojnych przeznaczone są ogromne sumy pieniędzy. Wydatki budżetowe resortu wynoszą w tym roku 25 448 289 tys. zł (tak wynika z decyzji budżetowej na rok 2010 nr 55/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 lutego 2010 r. - Dziennik Urzędowy Ministra Obrony Narodowej nr 2a z dnia 25 lutego 2010 r.).

Metody wywierania wpływu

Analiza szeregu postępowań karnych w sprawach dotyczących przestępczości ekonomicznej prowadzonych przez Wydział ds. Przestępczości Zorganizowanej Wojskowej Prokuratury Okręgowej w Poznaniu pozwoliła na wypracowanie metodyki prowadzenia śledztw gospodarczych i ustalenie kilku stałych, powtarzalnych elementów w działaniu sprawców popełniających tego rodzaju przestępstwa.

Bazą do podjęcia działań zmierzających do utrudnienia bądź udaremnienia postępowania przetargowego zwykle jest możliwość wywierania wpływu na rezultat prowadzonej procedury. Stąd też w większości przypadków istnieje ścisła zależność między podmiotem gospodarczym ubiegającym się o zamówienie publiczne a decydentem - zwykle szefem jednostki wojskowej, jego zastępcą lub osobą funkcyjną z wydziału zamówień publicznych. Zależność ta opiera się na znajomości na gruncie prywatnym bądź powiązaniu finansowym (np. poprzez stałe zatrudnienie członka rodziny lub przyjmowanie korzyści majątkowych od przedstawicieli firmy). W niektórych przypadkach dochodziło nawet do prób szantażu osób decyzyjnych poprzez ujawnienie materiałów kompromitujących lub świadczących o wcześniejszych nieprawidłowościach na gruncie wydatkowania pieniędzy publicznych. Przedstawiciele konkurencyjnych firm nagrywali się nawzajem i gromadzili dokumenty zmierzające do wywarcia nacisku na decydenta w celu uzyskania kontraktu. W wielu sprawach prokuratura wojskowa dotarła do swoistych "teczek", w których gromadzone były kompromitujące materiały, gwarantujące pełne powodzenie w postępowaniu przetargowym.

Odpowiedzialność karna funkcjonariusza publicznego

Zatem do popełniania przestępstw określonych w art. 231 § 1 lub 2 kodeksu karnego (dalej: kk) dochodziło już na samym początku procesu decyzyjnego o udzieleniu środków budżetowych.

[...]

płk Mikołaj Przybył
Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej.