Przetargi publiczne

Jaki wybrać tryb

W przypadku tzw. usług niepriorytetowych zamawiający mają do wyboru dwa tryby: negocjacje bez ogłoszenia oraz zamówienie z wolnej ręki. Ich zastosowanie musi być jednak prawidłowo udokumentowane.

Rys. B. Brosz

Ostatnia nowelizacja ustawy Prawo zamówień publicznych (z dnia 2 grudnia 2009 r. - DzU nr 223, poz. 1778) zmieniła zakres dopuszczalności stosowania trybów negocjacji bez ogłoszenia oraz zamówienia z wolnej ręki w przypadku zamówień na usługi niepriorytetowe (m.in. szkoleniowe, prawnicze, ochrony osób i mienia, hotelarskie lub restauracyjne, transportu kolejowego, morskiego lub żeglugi śródlądowej) wymienione w wykazie, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 28 stycznia 2010 r. w sprawie wykazu usług o charakterze priorytetowym i niepriorytetowym (DzU nr 12, poz. 68).

Przed nowelizacją

Do czasu wejścia w życie nowelizacji (do 29 stycznia br.) zamawiający mogli posługiwać się ww. trybami przy udzieleniu zamówienia na usługi niepriorytetowe bez konieczności wykazywania przesłanek dopuszczalności ich zastosowania. Zamawiający w praktyce korzystali zwłaszcza z możliwości wyboru trybu zamówienia z wolnej ręki, charakteryzującego się szybkością, niewielkim prawdopodobieństwem zakwestionowania jego zastosowania przy pomocy środków ochrony prawnej i zapewniającym w największym stopniu uwzględnienie preferencji zamawiającego, ale jednocześnie stanowiącym zaprzeczenie konkurencyjności i przejrzystości udzielania zamówień publicznych. Z tego powodu przedmiotowe uregulowanie - w świetle komunikatu wyjaśniającego Komisji Europejskiej i przywoływanego w nim orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości - budziło wątpliwości co do zgodności z prawem unijnym. Wprawdzie dyrektywy unijne mają zastosowanie do udzielania zamówień na usługi niepriorytetowe w ograniczonym zakresie (dotyczącym konieczności przygotowania niedyskryminacyjnego opisu przedmiotu zamówienia oraz zamieszczenia ogłoszenia o udzieleniu zamówienia i wyłącznie w stosunku do zamówień o wartości równej lub wyżej od progów unijnych), jednakże z ww. komunikatu wynikał wniosek, iż zlecanie tego rodzaju usług powinno się odbywać zgodnie z podstawowymi normami prawa wspólnotowego (swobodą przepływu towarów, prawem przedsiębiorczości, swobodą świadczenia usług, niedyskryminacyjnym i równym traktowaniem, przejrzystością, proporcjonalnością i wzajemnym uznawaniem), jeżeli zamówienie takie jest wystarczająco powiązane z funkcjonowaniem rynku wewnętrznego.

[...]

Rafał Jędrzejewski
Dyrektor Departamentu Prawnego UZP.