Przetargi publiczne

Gwarancja zapłaty za roboty budowlane

Do kodeksu cywilnego wprowadzono regulację uprawniającą wykonawcę oraz podwykonawców do żądania od inwestora lub też generalnego wykonawcy zabezpieczenia terminowej zapłaty wynagrodzenia.

Z dniem 16 kwietnia 2010 r. weszła w życie ustawa o zmianie ustawy Kodeks cywilny (DzU nr 40, poz. 222), na mocy której na nowo uregulowano kwestię dotyczącą zabezpieczenia roszczeń wykonawcy i podwykonawców o terminową zapłatę umówionego wynagrodzenia za wykonanie robót budowlanych. Nowelizacja przewiduje, iż rodzajem ochrony praw wykonawcy lub podwykonawców ma być możliwość zgłoszenia inwestorowi lub generalnemu wykonawcy żądania udzielenia zabezpieczenia, które będzie posiadało formę gwarancji zapłaty za roboty budowlane.

Spójność systemu

Przed wejściem w życie nowych przepisów przedmiotowa instytucja była uregulowana w ustawie z dnia 9 lipca 2003 r. o gwarancji zapłaty za roboty budowlane (DzU nr 180, poz. 1758 - dalej: ugzrb). Jednakże, na mocy wyroku z dnia 27 listopada 2006 r. (K 47/04; DzU z 2006 r., nr 220, poz. 1613), Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 4 ust. 4 oraz art. 5 ust. 1 i ust. 2 ugzrb z Konstytucją RP, zarzucając im kolejno:

1. niejasność co do kwoty zwrotu zamawiającemu kosztów udzielonej gwarancji w części, w jakiej terminowo zapłacił on za wykonanie robót budowlanych,
2. nieprecyzyjne określenie wysokości i terminów uzyskania gwarancji.

Trybunał Konstytucyjny wyraził również pogląd, iż przepisy dotyczące gwarancji terminowej zapłaty za roboty budowlane powinny być wprowadzone do ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. (DzU nr 16, poz. 93 ze zm. - dalej: kc). Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego "zapewniałoby to większą spójność systemu". Dlatego też ustawodawca podjął się również zmiany systematyki tych przepisów.

Ochrona przed niewypłacalnością

Ponadto wprowadzenie nowych przepisów ma na celu zapobieganie negatywnym zjawiskom występującym w obrocie gospodarczym. W szczególności chodzi o sytuacje nieuregulowania lub nieterminowego uiszczania przez inwestorów i generalnych wykonawców zapłaty za prace wykonane przez wykonawców i podwykonawców - głównie małych i średnich przedsiębiorstw. Z uwagi na fakt, iż w ostatnim okresie duża liczba przedsiębiorstw budowlanych i deweloperskich likwiduje swoją działalność, składa wnioski o wszczęcie postępowania układowego lub ogłaszana jest w stosunku do nich upadłość, wprowadzona zmiana przepisów prawa ma uchronić mniejszych przedsiębiorców budowlanych przed ewentualną niewypłacalnością czy też brakiem płynności finansowej podmiotów, od których są oni zależni.

[...]

Agnieszka Adach
Associate w Kancelarii Radców Prawnych Stopczyk & Mikulski.

mec. Robert Mikulski
Partner w Kancelarii Radców Prawnych Stopczyk & Mikulski.