Przetargi publiczne

Naruszenia zasad traktatowych

Zamawiający bardzo często zapominają, iż udzielając zamówień publicznych, powinni kierować się nie tylko przepisami krajowymi, ale także zasadami regulującymi wspólnotowy rynek zamówień publicznych.

Co prawda w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej: TFUE) prawodawca wspólnotowy nie odniósł się literalnie do kwestii udzielania zamówień publicznych (ta kwestia została uregulowana głównie w dyrektywach 2004/18/WE oraz 2004/17/WE), niemniej jednak ukonstytuował w jego treści określone zasady obowiązujące na wspólnym rynku, które w sposób istotny i miarodajny oddziałują na proces udzielania zamówień publicznych przez zamawiających. Co więcej, niektóre z zasad występujących we wspomnianych dyrektywach, a także przedmiotowych regulacjach prawnych poszczególnych państw członkowskich, w tym w ustawie Prawo zamówień publicznych (dalej: pzp) stanowią funkcjonalne "przedłużenie" zasad ujętych w TFUE. Powyższy stan wymaga więc, aby podczas udzielania zamówień publicznych zwrócić szczególną uwagę na przestrzeganie zasad wynikających z TFUE.

Nie tylko prawo krajowe

W praktyce udzielania zamówień publicznych wielu zamawiających nie czyni jednak zadość zasadom utrwalonym w TFUE. W wielu przypadkach powodem takiego stanu rzeczy jest skierowanie swojej uwagi na normy krajowe, nie odnosząc się przy tym z należytą uwagą do prawa wspólnotowego. Może to nieść za sobą poważne konsekwencje. Normy prawa wspólnotowego są integralną częścią porządku prawnego poszczególnych państw członkowskich (w tym Polski), tak więc zachodzi konieczność działania zgodnie z ich dyspozycjami. Naruszenie prawa wspólnotowego, w tym także prawa traktatowego (pierwotnego) sprawia, iż przeprowadzone postępowanie może być obciążone wadą prawną w postaci naruszenia przepisów TFUE.

Ma to ogromne znaczenie w przypadku beneficjentów środków pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, gdzie naruszenie przepisu prawa, w tym normy prawa wspólnotowego, wiąże się z brakiem kwalifikowalności (brakiem możliwości otrzymania dofinansowania) poniesionych wydatków lub nałożeniem korekty finansowej za naruszenia popełnione przy udzielaniu zamówień publicznych. Naruszenie prawa wspólnotowego stanowi również jedną z trzech przesłanek wystąpienia nieprawidłowości w projekcie dofinansowanym ze środków unijnych, w efekcie czego właściwa instytucja przyznająca środki zobowiązana jest zawiadomić prokuraturę o wykrytym naruszeniu. Chodzi tutaj o nieprawidłowość zdefiniowaną w art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999.

Zakaz dyskryminacji ze względu na przynależność państwową

Zasada ta ukształtowana została w art. 18 TFUE. Zgodnie z nim "zakazana jest wszelka dyskryminacja ze względu na przynależność państwową". Analizując zakres przedmiotowy naruszenia zasady zakazu dyskryminacji ze względu na przynależność państwową podkreślić należy, iż jest on możliwie szeroki. O fakcie tym przesądza użycie przez wspólnotowego prawodawcę sformułowania "wszelka dyskryminacja".

[...]

Grzegorz Karwatowicz
Prawnik, pracownik Urzędu Marszałkowskiego Województwa Dolnośląskiego, wcześniej koordynator projektów dofinansowanych z funduszy UE z ramienia organizacji pozarządowej.