Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Modyfikacje systemu...

31 Grudzień 2020 
Od 14 grudnia ub.r. zamawiający i wykonawcy mogą korzystać ze zmienionego systemu do...

Kanał przez Mierzeję Wiślaną

31 Grudzień 2020 
Budową drugiego etapu budowy kanału żeglugowego przez Mierzeję Wiślaną, drogi wodnej z...

Fundusz Inwestycji Lokalnych

31 Grudzień 2020 
Rządowy Fundusz Inwestycji Lokalnych – czyli program bezzwrotnego wsparcia dla...

Proporcjonalność w nowym pzp

Data publikacji: 31-12-2020 Autor: Irena Skubiszak-Kalinowska

W ustawie z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych słowo „proporcjonalny” pojawia się 14 razy. W niniejszym artykule omawiamy te regulacje, które mają najistotniejsze znaczenie w kontekście prawidłowości działań zamawiającego.

 

Obowiązek stosowania przez instytucje zamawiające zasady proporcjonalności wynika z dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylającej dyrektywę 2004/18/WE (dalej: dyrektywa). W myśl motywu 1 preambuły do tej dyrektywy udzielanie zamówień publicznych przez instytucje państw członkowskich lub w imieniu tych instytucji musi być zgodne m.in. właśnie z zasadą proporcjonalności.


Zasada proporcjonalności w doktrynie i orzecznictwie europejskim


W piśmiennictwie na szczeblu europejskim wskazuje się, że zasada proporcjonalności wymaga w ogólności, aby podjęte działania były proporcjonalne do celów. Podnosi się również jej istotność w kontekście interpretacji przepisów dyrektywy „w sposób zbalansowany (wyważony), taki który ograniczy proceduralne obciążenia zarówno dla zamawiających jak i wykonawców (co jest istotne zarówno z samej zasady jak i dla wspierania krajowych i unijnych celów poprzez zachęcanie do udziału w postępowaniach zamówieniowych najlepszych wykonawców), oraz uniknięcia innych niepotrzebnych ograniczeń swobód władz krajowych w zakresie realizacji ich celów, dostosowanych do konkretnych okoliczności”1.


Ocena proporcjonalności powinna zawsze odbywać się w stosunku do konkretnego celu i środka, a nie w sposób ogólny czy abstrakcyjny. Analiza spełnienia przesłanek tej zasady wymaga ustalenia realizowanego celu oraz podejmowanych środków, a następnie oceny, czy przedmiotowe środki są właściwe i nie wykraczają poza to, co jest niezbędne do osiągnięcia planowanego celu2.


Jako jedna z ogólnych zasad prawa Unii Europejskiej zasada proporcjonalności wymaga, by akty instytucji nie wykraczały poza to, co odpowiednie i konieczne do realizacji uzasadnionych celów, którym mają służyć dane przepisy, przy czym w przypadku gdy istnieje możliwość wyboru spośród większej liczby odpowiednich rozwiązań, należy stosować to najmniej dotkliwe, a wynikające z tego niedogodności nie mogą być nadmierne w stosunku do zamierzonych celów3.


Istotę zasady proporcjonalności najpełniej oddaje tzw. test proporcjonalności, czyli wykazanie, że podjęte działania są adekwatne i konieczne do osiągnięcia celu4. W wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE, Trybunał), wydanym 10 grudnia 2002 r. w sprawie C-491/01 (The Queen p. Secretary of State for Health, ex parte British American Tobacco) wskazano natomiast, że poszanowanie zasady proporcjonalności wymaga odpowiedzi na dwa zasadnicze pytania:

 

  • Czy przyjmowany środek jest właściwy dla osiągnięcia zakładanego celu i nadaje się do jego realizacji?
  • Czy środek nie wykracza poza to, co niezbędne, a tym samym czy nie jest nadmierny, oraz czy inne środki byłyby wystarczające do osiągnięcia planowanego celu?


Zasada proporcjonalności w nowej ustawie


W ustawie z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (DzU z 2019 r., poz. 2019 ze zm.; dalej: nowe pzp) słowo „proporcjonalny” w różnych jego odmianach pojawia się 14 razy. Poniżej przedstawiamy regulacje najistotniejsze z punktu widzenia prawidłowości działań zamawiającego.


Zasady przygotowania i przeprowadzania postępowania (art. 16 pkt 3)
W myśl art. 16 pkt 3 nowego pzp zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób proporcjonalny. Przepis ten stanowi odpowiednik art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (tekst jedn. DzU z 2019 r., poz. 1843 ze zm.; dalej: pzp z 2004 r.).

 

[...]

 

Irena Skubiszak-Kalinowska
radca prawny, prowadzi Kancelarię Radcy Prawnego Irena Skubiszak-Kalinowska; wykładowca; doktorantka na UW; wyróżniona w prestiżowym rankingu indywidualnych prawników Chambers Europe 2016, 2018 i 2019

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

Spis treści Numer niedostępny Zamów prenumeratę

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne