Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Modyfikacje systemu...

31 Grudzień 2020 
Od 14 grudnia ub.r. zamawiający i wykonawcy mogą korzystać ze zmienionego systemu do...

Kanał przez Mierzeję Wiślaną

31 Grudzień 2020 
Budową drugiego etapu budowy kanału żeglugowego przez Mierzeję Wiślaną, drogi wodnej z...

Fundusz Inwestycji Lokalnych

31 Grudzień 2020 
Rządowy Fundusz Inwestycji Lokalnych – czyli program bezzwrotnego wsparcia dla...

Korekty finansowe jako kary umowne

Data publikacji: 31-12-2020 Autor: Grzegorz Karwatowicz

Podstawa prawna do wyciągnięcia względem beneficjenta konsekwencji finansowych, w tym z tytułu nieprawidłowości związanych z udzielaniem zamówień publicznych, została szczegółowo uregulowana zarówno w przepisach Unii Europejskiej, jak i w krajowych przepisach rangi ustawowej.

 

Beneficjenci środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej obowiązani są do tego, by podczas realizacji przedsięwzięć (projektów) objętych wsparciem spełnić szereg wymogów. Jednym z nich jest odpowiednie udzielanie zamówień publicznych. W przypadku gdy beneficjenci w toku postępowań o udzielenie zamówień publicznych – odpowiednio: w toku realizacji przedmiotu zamówienia przez wykonawcę – dopuszczą się nieprawidłowości związanych z naruszeniem ustawy Prawo zamówień publicznych (dalej: pzp), wówczas ponoszą za to negatywne konsekwencje finansowe (korekty finansowe).
Podstawa prawna do wyciągnięcia względem beneficjenta konsekwencji finansowych, w tym z tytułu nieprawidłowości związanych z udzielaniem zamówień publicznych, została szczegółowo uregulowana zarówno w przepisach Unii Europejskiej, jak i w krajowych przepisach rangi ustawowej, a ściślej – w ustawie z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014–2020 (tekst jedn. DzU z 2020 r., poz. 818; dalej: ustawa wdrożeniowa).


Z pola widzenia nie może przy tym zniknąć okoliczność, że w myśl art. 206 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. DzU z 2019 r., poz. 869 ze zm.; dalej: ufp) szczegółowe warunki dofinansowania projektu określa umowa o dofinansowanie, zgodnie zaś z art. 207 ust. 2 pkt 8 ufp umowa o dofinansowanie określa m.in. „warunki i terminy zwrotu środków, w tym środków nieprawidłowo wykorzystanych lub pobranych w nadmiernej wysokości lub w sposób nienależny”. Taki stan rzeczy prowadzi niekiedy do sytuacji, w której warunki (przesłanki) zwrotu środków określone przez właściwe instytucje (instytucje zarządzające, instytucje pośredniczące czy instytucje wdrażające) odpowiedzialne za poszczególne programy operacyjne, w tym regionalne programy operacyjne, są odmienne, a niekiedy wręcz dalece odmienne od tych, które zostały przyjęte przez prawodawcę unijnego, a także krajowego.


Podstawa do nałożenia korekty finansowej w prawie UE


Materialnoprawną (merytoryczną) podstawę do nałożenia korekty finansowej określono w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającym wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającym przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (DzUrz UE L 347 z 20.12.2013, s. 3420 i n. ze zm.; dalej: rozporządzenie 1303/2013). Artykuł 143 ust. 2 tego rozporządzenia stanowi, że do anulowania całości lub części dofinansowania dojdzie wówczas, gdy w projekcie wystąpi nieprawidłowość. Pojęcie nieprawidłowości prawodawca unijny wprowadził do obrotu prawnego w art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013, wskazując, że „nieprawidłowość” oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem.

 

Podstawa do nałożenia korekty finansowej w prawie krajowym


W słowniczku pojęć określonym w ustawie wdrożeniowej zdefiniowano „nieprawidłowość indywidualną” jako tę, o której mowa w art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013 (zob. art. 2 pkt 14 ustawy wdrożeniowej). Na marginesie: z racji tego, że definicję legalną ustanowiono w akcie prawa UE mającym rangę rozporządzenia, prawodawca krajowy nie był uprawniony do odmiennego zdefiniowania nieprawidłowości, albowiem „jeżeli dana dziedzina jest uregulowana w rozporządzeniu, to zasadniczo kompetencja państw członkowskich do stanowienia prawa w tej dziedzinie wygasa”1.


Artykuł 24 ust. 1 ustawy wdrożeniowej stanowi, że stwierdzenie nieprawidłowości powoduje, po stronie właściwej instytucji, powstanie obowiązku podjęcia m.in. działań, o których mowa w ust. 9. W przepisie tym jest natomiast mowa o – odpowiednio – pomniejszeniu (w przypadku, w którym nieprawidłowość stwierdzona zostanie przed zatwierdzeniem wniosku o płatność) lub odzyskaniu nieprawidłowo wydatkowanych środków (w przypadku, w którym nieprawidłowość została stwierdzona już po zatwierdzeniu wniosku o płatność).

 

[...]

 

Grzegorz Karwatowicz
prawnik, ekspert w zakresie prawa zamówień publicznych i prawa UE, of counsel w GWW Legal

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

Spis treści Numer niedostępny Zamów prenumeratę

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne