Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Rozporządzenie ws. inwestycji...

29 Październik 2020 
Rząd pracuje nad rozporządzeniem, które określi listę inwestycji towarzyszących, która...

Projekt nowelizacji ustawy o...

29 Październik 2020 
Klub KO przygotował projekt nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu i zwalczaniu COVID-19,...

Przesunięcie terminu wejścia...

29 Październik 2020 
Związek Powiatów Polskich alarmuje, że choć nowe Prawo zamówień publicznych ma zacząć...

Samooczyszczenie w nowym pzp

Data publikacji: 29-10-2020 Autor: Martyna Lubieniecka

Zawarte w nowej ustawie regulacje dotyczące instytucji samooczyszczenia różnią się od obecnie obowiązujących. Przyswojenie nowych zasad w tej materii może w przyszłości nastręczać wiele trudności zarówno zamawiającym, jak i wykonawcom.

 

W ustawie z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (dalej: nowe pzp, nowa ustawa) przewidziano siedem obligatoryjnych podstaw wykluczenia, w tym sześć obowiązujących w każdym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego oraz jedną krajową podstawę wykluczenia, która obowiązuje w postępowaniach o określonej w tym przepisie wartości. Jeśli chodzi o fakultatywne podstawy wykluczenia, to w nowym pzp wskazano ich aż dziesięć, gdyż część przesłanek funkcjonujących dotąd jako obligatoryjne została w nowej ustawie uznana za nieobowiązkowe podstawy wykluczenia.


W art. 110 ust. 2 nowego pzp ustawodawca wskazał, że jeśli zajdą takie okoliczności, które będą skutkowały wykluczeniem z postępowania, możliwe jest zastosowanie tzw. instytucji self-clea­ningu (samooczyszczenia). Instytucja ta co do zasady jest możliwa w większości okoliczności dotyczących podstaw obligatoryjnych i fakultatywnych. Wspomniany przepis stanowi, że jest ona możliwa do zastosowania w przypadku wykluczenia na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 1, 2, 5 i 6 nowego pzp oraz art. 109 ust. 1 pkt 2–10 nowego pzp.


W jakich sytuacjach nie ma możliwości zastosowania instytucji self-cleaningu


Z treści art. 110 ust. 2 nowego pzp wynika, że samooczyszczenie nie jest możliwe do zastosowania w wypadku, gdy:

 

  • wydano wobec wykonawcy prawomocny wyrok sądowy lub ostateczną decyzję administracyjną o zaleganiu z uiszczaniem podatków, opłat lub składek na ubezpieczenie społeczne lub zdrowotne (art. 108 ust. 1 pkt 3 nowego pzp);
  • orzeczono wobec wykonawcy zakaz ubiegania się o zamówienia publiczne (art. 108 ust. 1 pkt 4 nowego pzp);•wykonawca naruszył obowiązki dotyczące płatności podatków, opłat lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne (art. 109 ust. 1 pkt 1 nowego pzp).


Niemożliwość zastosowania samooczyszczenia do podstaw wykluczenia wskazanych w art. 108 ust. 1 pkt 3 i art. 109 ust. 1 pkt 1 nowego pzp wynika z brzmienia tych przepisów. Przepisy te zawierają bowiem w swojej treści możliwość sanowania sytuacji będącej podstawą wykluczenia.


Artykuł 108 ust. 1 pkt 3 nowego pzp stanowi, że wyklucza się wykonawcę, jeśli wydano wobec niego prawomocny wyrok sądu lub ostateczną decyzję administracyjną o zaleganiu z uiszczeniem podatków, opłat lub składek na ubezpieczenie społeczne lub zdrowotne, chyba że wykonawca zapłacił należne podatki, opłaty lub składki wraz z odsetkami lub grzywnami lub zawarł wiążące porozumienie. Podobnie stanowi przepis art. 109 ust. 1 pkt 1 nowego pzp: wykonawca, który naruszył obowiązki dotyczące płatności podatków, opłat lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, jeśli dokonał płatności należnych podatków, opłat lub składek wraz z odsetkami lub grzywnami lub zawarł wiążące porozumienie w sprawie spłaty tych należności – nie podlega wykluczeniu. Oba przepisy określają zatem swoiste instytucje naprawcze, które można uznać za tożsame z samooczyszczeniem. Różnią się one od self-cleaningu terminem: mianowicie wykonawcy, którzy podlegają wykluczeniu na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 3 nowej ustawy (podstawa obligatoryjna), oraz art. 109 ust. 1 pkt 1 nowej ustawy (podstawa fakultatywna), muszą dokonać czynności zapłaty zaległości czy też zawrzeć porozumienie przed upływem terminu składania wniosków o dopuszczenie do udziału lub przed upływem terminu składania ofert.


Z powyższego wynika, że w zasadzie jedynie w sytuacji orzeczenia wobec wykonawcy zakazu ubiegania się o zamówienia publiczne (art. 108 ust. 1 pkt 4 nowej ustawy) nie jest możliwe zastosowanie żadnej instytucji naprawczej. Zakaz ubiegania się o zamówienie publiczne może zostać orzeczony na podstawie:

 

  • art. 249 § 1 ustawy Kodeks postępowania karnego – jako środek zapobiegawczy;
  • art. 26a ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych – jako środek zapobiegawczy;
  • art. 9 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych – jako orzeczony w wyroku.


Warto dodać, że w przypadku podstawy wykluczenia, o której mowa w art. 108 ust. 1 pkt 4 nowego pzp, czyli podlegania wykluczeniu z powodu orzeczenia zakazu ubiegania się o zamówienie, okresem wykluczenia jest okres, na jaki został prawomocnie orzeczony zakaz ubiegania się o zamówienia publiczne.

 

[...]

 

Martyna Lubieniecka
radca prawny, praktyk w zakresie zamówień publicznych; pracownik jednej z dużych firm na rynku budowlanym

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

Spis treści Numer niedostępny Zamów prenumeratę

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne