Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Radiotelefony dla SW

22 Lipiec 2020 
Służba Więzienna (SW) planuje zakup 1241 sztuk radiotelefonów przenośnych wraz z...

Funduszowy pakiet...

22 Lipiec 2020 
Podmioty korzystające z projektów współfinansowanych ze środków unijnych, których...

Tarcza 4.0

22 Lipiec 2020 
Ustawa z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych...

Termin związania ofertą w nowym pzp

Data publikacji: 22-07-2020 Autor: Andrzela Gawrońska-Baran

Jak zmienią się regulacje dotyczące terminu, w którym wykonawca jest związany zapisami złożonej przez siebie oferty, po wejściu w życie nowego pzp? Na jakich zasadach będzie możliwe ich przedłużanie?

 

Przepisy ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (DzU z 2019 r., poz. 2019; dalej: nowe pzp) w odniesieniu do terminu związania ofertą wprowadzają dość istotne zmiany w stosunku do dotychczasowych rozwiązań, począwszy od długości tego terminu, przez reguły jego przedłużania, aż po jednoznaczne dopuszczenie wyboru oferty najkorzystniejszej po upływie terminu związania ofertą za zgodą wykonawcy.

Zmiany w długości terminu związania ofertą i jego wyznaczaniu


W pierwszej kolejności należy podkreślić, że w nowym pzp, podobnie jak w ustawie z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (dalej: obecnie obowiązujące pzp), określono maksymalną długość „podstawowego” terminu związania ofertą, uzależniając ją od wartości zamówienia. W odniesieniu do zamówień o wartości mniejszej od progów unijnych (tzw. krajowych) utrzymano 30-dniowy termin związania ofertą. Natomiast w postępowaniach o wartości zamówienia równej progom unijnym lub większej (tzw. unijnych) maksymalne terminy związania ofertą znacznie wydłużono. Określono bowiem, że wykonawca jest związany ofertą nie dłużej niż 90 dni albo 120 dni (jeżeli wartość zamówienia dla robót budowlanych jest równa 20 000 000 euro lub wyższa, a dla dostaw lub usług – 10 000 000 euro lub wyższa), podczas gdy na podstawie art. 85 ust. 1 pkt 2 i 3 obecnie obowiązującego pzp termin ten wynosi odpowiednio 60 i 90 dni.


Warto zauważyć, że informacja o terminie związania ofertą musi być wskazana w dokumentach zamówienia. W celu ustalenia, o jakie konkretnie dokumenty chodzi, niezbędne jest sięgnięcie w szczególności do tzw. słowniczka ustawowego określonego w art. 7 nowego pzp i do definicji zawartej w pkt 3 tego przepisu. Wskazano w niej, że przez dokumenty zamówienia rozumie się dokumenty sporządzone przez zamawiającego lub dokumenty, do których zamawiający się odwołuje, inne niż ogłoszenie, służące do określenia lub opisania warunków zamówienia, w tym specyfikację warunków zamówienia (SWZ) oraz opis potrzeb i wymagań. Uszczegółowienie miejsc, w których zamawiający powinien podać termin związania ofertą, znajduje się ponadto w poszczególnych przepisach nowego pzp, w zależności od trybu udzielenia zamówienia oraz wartości zamówienia. Przykładowo w przypadku postępowania o udzielenie zamówienia o wartości równej progom unijnym lub wyższej, prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego, termin związania ofertą zamawiający podaje – zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 13 nowego pzp – w specyfikacji warunków zamówienia. Nieco odmienne rozwiązanie, wynikające z „wariantowości” trybu podstawowego, zastosowano w odniesieniu do prowadzonych w tym trybie postępowań o wartości mniejszej od progów unijnych. Na mocy art. 281 ust. 1 pkt 11 nowego pzp w przypadku trybu podstawowego bez negocjacji albo z możliwością negocjacji (tj. w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 275 pkt 1 i 2 nowego pzp) termin związania ofertą jest jednym z elementów SWZ. Natomiast przy wariancie z obowiązkowymi negocjacjami w trybie podstawowym zamawiający najpierw sporządza opis potrzeb i wymagań, w którym – jak wynika z art. 282 ust. 1 nowego pzp – nie podaje się terminu związania ofertą. Dopiero po zakończeniu negocjacji zamawiający sporządza SWZ, a w niej określa termin związania ofertą, wskazując konkretną datę.


Kluczowa zmiana dotyczy nałożenia na zamawiającego obowiązku określenia w dokumentach zamówienia terminu związania ofertą przez wskazanie daty. Taki wymóg odnosi się zarówno do postępowań krajowych (co wynika z art. 307 ust. 1 nowego pzp), jak i do postępowań unijnych (zgodnie z art. 220 ust. 2 nowego pzp). Wprawdzie termin związania ofertą zamawiający określa w dokumentach zamówienia, jednak zarówno w treści obowiązującego wzoru ogłoszenia o zamówieniu zamieszczanego w BZP, jak i we wzorze formularza, na którym przekazuje się ogłoszenie do publikacji w Dzienniku Urzędowym UE także znajdują się sekcje dotyczące terminu związania ofertą. W ramach takiej sekcji zamawiający może podać w odpowiednim polu datę kalendarzową lub – odpowiednio do danego wzoru – liczbę dni (miesięcy). Część zamawiających, wypełniając ogłoszenie o zamówieniu, już obecnie wskazuje w nim datę kalendarzową, do której wykonawca będzie związany ofertą. Część jednak preferuje drugą opcję, tj. podawanie liczby dni (miesięcy odpowiadających maksymalnej liczbie dni określonej w obecnie obowiązującym pzp). Ci ostatni po wejściu w życie nowego pzp będą zmuszeni do zmiany sposobu działania w tym zakresie. Zasadne jest bowiem, aby treść ogłoszenia o zamówieniu korespondowała z postanowieniami SWZ. Niezbędne będzie przy tym dołożenie starań, aby w sytuacji zmiany SWZ, skutkującej zmianą terminu składania ofert i stosowną w tym zakresie zmianą w ogłoszeniu o zamówieniu, dokonać również zmiany terminu związania ofertą, wyznaczonego na konkretny dzień i podanego w treści ogłoszenia o zamówieniu.

 

Jak liczyć termin związania ofertą


Wątpliwości może wywoływać wprowadzone w art. 220 ust. 1 lub art. 307 ust. 1 nowego pzp (w zależności od wartości zamówienia) sformułowanie, z którego wynika, że wykonawca jest związany ofertą przez określoną liczbę dni „od dnia upływu terminu składania ofert”. W świetle bowiem art. 85 ust. 5 obecnie obowiązującego pzp bieg terminu związania ofertą rozpoczyna się wraz z upływem terminu składania ofert, a to oznacza, że – wobec zasady liczenia tego terminu ugruntowanej na przestrzeni lat w doktrynie i orzecznictwie (m.in. KIO, sądów) – wlicza się do terminu związania ofertą dzień, w którym upływa termin składania ofert. Nasuwa się zatem pytanie, czy mimo użytego w nowym pzp sformułowania „od dnia upływu składania ofert” reguły liczenia terminu związania ofertą pozostają niezmienne i wlicza się do tego terminu dzień, w którym upływa termin składania ofert. Racjonalne podejście nakazywałoby tak właśnie postąpić, ale sprzeciwia się temu treść art. 8 ust. 1 nowego pzp, odsyłającego do stosowania przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn. DzU z 2019 r., poz. 1145 ze zm.; dalej: kc) w zakresie nieuregulowanym w ustawie (a więc np. w przypadku liczenia terminu określonego w dniach). Gdyby bowiem kierować się zasadami liczenia terminów wynikającymi z przepisów kc, należałoby przyjąć, że termin związania ofertą rozpoczyna bieg od dnia następnego (kc nakazuje nie uwzględniać dnia zdarzenia, tj. dnia będącego ostatnim dniem terminu składania ofert), a więc dzień, w którym następuje otwarcie ofert, jest dniem, w którym wykonawca nie jest jeszcze związany swoją ofertą. Wydaje się, że nie taki był zamiar ustawodawcy i że kwestia ta powinna zostać doprecyzowana przez odpowiednie zmiany legislacyjne, a jeżeli do takich nie dojdzie, to chociażby w formie opinii UZP.

 

[...]

 

Andrzela Gawrońska-Baran
radca prawny, doktor nauk prawnych, były wiceprezes Urzędu Zamówień Publicznych oraz wieloletni dyrektor departamentu zamówień publicznych w dużej instytucji zamawiającej

 

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne