Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Ratowanie zabytkowych kopalni

03 Czerwiec 2020 
Na stronach Rządowego Centrum Legislacji zamieszczono przygotowany przez Ministerstwo...

Unijna pomoc w dobie kryzysu

03 Czerwiec 2020 
Podczas debaty „Unia Europejska – odpowiedź na kryzys”, która odbyła się pierwszego dnia...

Kolejne zmiany w zamówieniach...

03 Czerwiec 2020 
Rada Ministrów 20 maja przyjęła projekt ustawy o dopłatach do oprocentowania kredytów...

Kwalifikacja podmiotowa wykonawcy

Data publikacji: 03-06-2020 Autor: Andrzela Gawrońska-Baran

W art. 112 ust. 2 nowego pzp wskazano, jakich aspektów mogą dotyczyć warunki udziału w postępowaniu, wyszczególniając cztery ich podstawowe rodzaje (zamiast trzech obowiązujących obecnie).

 

Jedną z najważniejszych czynności dokonywanych przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego jest kwalifikacja podmiotowa wykonawców. Przepisy ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (DzU z 2019 r., poz. 2019, dalej: nowe pzp) wprowadzają w tym obszarze kilka istotnych zmian lub wręcz nowych regulacji w stosunku do dotychczasowego stanu prawnego. Zmiany te podyktowane są w szczególności potrzebą uwzględnienia orzecznictwa TSUE oraz wyeliminowania problemów pojawiających się dotąd w praktyce.


W pierwszej kolejności warto zwrócić uwagę na wyodrębnienie przepisu „ogólnego” nawiązującego do warunków udziału w postępowaniu (dział I rozdział 6 oddział 2) od przepisów regulujących stricte kwestie warunków udziału (dział II rozdział 2 oddział 2).


Na mocy art. 57 pkt 2 nowego pzp o udzielenie zamówienia mogą się ubiegać wykonawcy, którzy nie podlegają wykluczeniu oraz spełniają warunki udziału w postępowaniu, o ile te warunki zostały określone przez zamawiającego. Natomiast dopiero w art. 112 nowego pzp wskazano, czego mogą dotyczyć warunki udziału w postępowaniu, jednocześnie utrzymując obowiązujące dotychczas wymaganie, zgodnie z którym zamawiający określa warunki udziału w postępowaniu w sposób proporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia, w szczególności przez wyrażenie ich jako minimalnych poziomów zdolności.


Rodzaje warunków udziału – nowe czy zmodyfikowane?


W art. 112 ust. 2 nowego pzp wyszczególniono cztery podstawowe rodzaje warunków udziału w postępowaniu (a nie – jak dotychczas – trzy), wskazując, że mogą one dotyczyć:

 

  • zdolności do występowania w obrocie gospodarczym;
  • uprawnienia do prowadzenia określonej działalności gospodarczej lub zawodowej, o ile wynika to z odrębnych przepisów;
  • sytuacji ekonomicznej lub finansowej;
  • zdolności technicznej lub zawodowej.


Zdolność do występowania w obrocie gospodarczym


Pewną nowość, choćby pod względem użytego sformułowania, stanowi pierwszy z warunków, mający na celu weryfikację zdolności wykonawcy do występowania w obrocie gospodarczym. Podobne do niego funkcje miał pełnić obowiązujący obecnie warunek dotyczący kompetencji wykonawcy do prowadzenia działalności, określony w art. 22 ust. 1b pkt 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (dalej: obecnie obowiązujące pzp).


Z art. 113 nowego pzp wynika, że w odniesieniu do warunku zdolności do występowania w obrocie gospodarczym zamawiający może wymagać, aby wykonawcy prowadzący działalność gospodarczą lub zawodową byli wpisani do jednego z rejestrów zawodowych lub handlowych prowadzonych w kraju, w którym mają siedzibę lub miejsce zamieszkania. Warunek ten ma pozwalać zamawiającemu – jak wskazano w uzasadnieniu do projektu nowego pzp – na identyfikację podmiotu występującego w postępowaniu o zamówienie publiczne, a w szczególności na ustalenie, czy podmiot prowadzący działalność gospodarczą i występujący jako np. spółka handlowa jest wpisany do odpowiedniego rejestru. Niemniej jednak nie stanowi on uprawnienia do wymagania od wykonawcy przez zamawiającego określonego zakresu prowadzonej działalności gospodarczej (uwidocznionej w odpowiednim rejestrze).


Uprawnienia do prowadzenia określonej działalności


W odniesieniu do warunków udziału w postępowaniu zauważyć należy „technikę” polegającą na przeniesieniu wprost do nowego pzp niektórych norm zawartych dotychczas w rozporządzeniu z dnia 26 lipca 2016 r. w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy w postępowaniu o udzielenie zamówienia (DzU z 2016 r., poz. 1126 ze zm.; dalej: rozporządzenie w sprawie rodzajów dokumentów). Przykładem może być art. 114 nowego pzp, w którym – w ślad za § 2 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia – określono, czego zamawiający może wymagać od wykonawcy na potwierdzenie uprawnień do prowadzenia określonej działalności gospodarczej lub zawodowej. Otóż wykonawca może zostać zobowiązany do udowodnienia posiadania jednego lub wszystkich wymienionych w przepisie środków dowodowych, o czym świadczy użyty we wprowadzeniu do wyliczenia w art. 114 spójnik „lub”. Może to być:

 

  1. odpowiednie zezwolenie, licencja, koncesja lub wpis do rejestru działalności regulowanej lub
  2. odpowiednie zezwolenie, licencja, koncesja lub wpis do rejestru działalności regulowanej, jeżeli ich posiadanie jest niezbędne do świadczenia określonych usług w kraju, w którym wykonawca ma siedzibę lub miejsce zamieszkania, lub
  3. status członka danej organizacji, jeżeli członkostwo w tej organizacji jest niezbędne do świadczenia określonych usług w kraju, w którym wykonawca ma siedzibę lub miejsce zamieszkania.

 

Sytuacja ekonomiczna lub finansowa


Zmiana podejścia wobec warunku sytuacji ekonomicznej lub finansowej została dokonana przez stworzenie zamawiającemu możliwości wymagania w szczególności, aby wykonawcy posiadali minimalne roczne przychody, w tym określone minimalne roczne przychody w zakresie działalności objętej przedmiotem zamówienia (art. 115 ust. 1 pkt 1 nowego pzp). Zrezygnowano więc z możliwości określania rocznego obrotu na rzecz rocznych przychodów wykonawcy, co bardziej urzeczywistnia cel, dla którego zamawiający ustanawia taki warunek udziału w postępowaniu. To bowiem przychody, a nie obroty świadczą o kondycji finansowej oraz ekonomicznej przedsiębiorstwa (wykonawcy).


Ponadto wprost z art. 115 ust. 1 pkt 4 nowego pzp wynika, że w celu zapewnienia posiadania przez wykonawcę zdolności finansowej niezbędnej do realizacji zamówienia zamawiający może wymagać posiadania przez wykonawcę określonej zdolności kredytowej lub środków finansowych. Dotychczas taka możliwość istniała, ale jedynie pośrednio – wynikała z art. 22c obecnie obowiązującego pzp. Natomiast konkretna podstawa prawna do wymagania takiego warunku udziału znajdowała się w rozporządzeniu w sprawie rodzajów dokumentów, w postaci uprawnienia zamawiającego do żądania informacji z banku potwierdzającej wysokość posiadanych środków finansowych lub zdolność kredytową wykonawcy.

 

[...]

 

Andrzela Gawrońska-Baran
radca prawny, doktor nauk prawnych; były wiceprezes Urzędu Zamówień Publicznych oraz wieloletni dyrektor departamentu zamówień publicznych w dużej instytucji zamawiającej

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne