Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Ochrona zabytków w...

02 Wrzesień 2020 
Ponad 4 mln zł przeznaczył samorząd województwa podkarpackiego na dotacje dla zabytków w...

Serwis e-budownictwo

02 Wrzesień 2020 
2 sierpnia 2020 r. ruszył serwis e-budownictwo (e-budownictwo.gunb.gov.pl).

Sprawozdanie z działalności...

02 Wrzesień 2020 
W sierpniu br. Krajowa Rada Regionalnych Izb Obrachunkowych przedstawiła „Sprawozdanie z...

Dowody dla KIO w nowej ustawie

Data publikacji: 26-02-2020 Autor: Rafał Kittel

Analizujemy kwestię związaną z dowodami składanymi w postępowaniu odwoławczym toczącym się przed Krajową Izbą Odwoławczą na gruncie nowego pzp.

 

W ustawie z dnia 11  wrześ­nia 2019 r. Prawo zamówień publicznych (DzU z 2019 r., poz. 2019; dalej: nowe pzp) sposób przeprowadzenia postępowania przed Krajową Izbą Odwoławczą został w całości uregulowany w dziale IX. Ustawodawca zrezygnował z posiłkowego odwoływania się do przepisów ustawy Kodeks postępowania cywilnego (dalej: kpc), dotyczących postępowania przed sądem polubownym, których stosowanie – tam gdzie ustawa nie stanowi inaczej – dopuszcza art. 185 ust. 7 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (tekst jedn. DzU z 2019 r., poz. 1843). Jak wskazano w uzasadnieniu projektu nowego pzp: „Regulacja dotycząca postępowania przed KIO będzie autonomiczna i zbliżona do postępowania przed sądem powszechnym. Odwoływanie się zatem do reguł postępowania arbitrażowego nie jest celowe”. Ponadto ustawodawca zdecydował się przenieść wprost do ustawy szereg regulacji ujętych dotychczas w rozporządzeniu w sprawie regulaminu postępowania przy rozpoznawaniu odwołań.


O ile rezygnacja z częściowego regulowania zasad prowadzenia postępowania w rozporządzeniu wydaje się pożądanym rozwiązaniem, o tyle trudno przewidzieć, jaki wpływ na rozstrzyganie spraw będzie miała rezygnacja z jakiegokolwiek odwołania do kpc. Odpowiednie stosowanie przepisów o sądzie polubownym pozwala dziś np. na złożenie wniosku o uzupełnienie wyroku KIO. Nowa ustawa nie przewiduje takiej możliwości, ale jedynie złożenie wniosku o sprostowanie – w drodze postanowienia – błędów pisarskich albo rachunkowych lub innych oczywistych omyłek popełnionych w orzeczeniu (art. 561 ust. 1 nowego pzp). A zatem wydaje się, że brak odniesienia się w treści orzeczenia Izby do żądania strony, np. w zakresie orzeczenia o kosztach postępowania, nie może być traktowany jako „oczywista pomyłka”, więc stosowanie tego przepisu nie powinno stanowić drogi do uzupełniania wyroków.


Kwestia stosowania dowodów w postępowaniu odwoławczym przed KIO będzie więc w nowym stanie prawnym regulowana wyłącznie przez przepisy nowego pzp. Pod rządami tej ustawy postępowanie przed KIO opierać się będzie, podobnie jak miało to miejsce dotychczas, na zasadach skargowości i kontradyktoryjności. Oznacza to, że przyjmie ono formę sporu między stronami, inicjowanego przez wykonawcę, uczestnika konkursu lub inny podmiot, który ma lub miał interes w uzyskaniu zamówienia lub nagrody w konkursie oraz poniósł lub może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy – w drodze wniesienia odpowiedniego środka ochrony prawnej. Strony i uczestnicy postępowania będą przedstawiać i uzasadniać swoje stanowiska, a do Izby należeć będzie rozstrzygnięcie tego sporu. W myśl art. 534 ust. 1 nowego pzp strony i uczestnicy postępowania odwoławczego są ponadto obowiązani wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne.

 

Niewielki wyłom od zasady kontradyktoryjności stanowi art. 534 ust. 2, umożliwiający Izbie podejmowanie z własnej inicjatywy czynności dowodowych i dopuszczenie dowodu niewskazanego przez stronę. Izba może też, zgodnie z art. 536 nowego pzp, zobowiązać strony oraz uczestników postępowania odwoławczego do przedstawienia dokumentów lub innych dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia odwołania. Co prawda KIO nie dysponuje możliwością przymuszenia adresata takiego zobowiązania do faktycznego jego wykonania, niemniej jednak nieprzedstawienie objętych zobowiązaniem dowodów może pociągnąć za sobą daleko idące skutki procesowe. Zgodnie z art. 542 ust. 2 w zw. z art. 542 ust. 1 nowego pzp odmowę przedstawienia przez stronę lub uczestnika postępowania odwoławczego dowodu lub stawianie przez nich przeszkód w jego przeprowadzeniu wbrew zobowiązaniu Izby, KIO może ocenić na równi z innymi dowodami w sprawie, według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.


Rodzaje dowodów


Według art. 538 nowego pzp dowodami w postępowaniu przed KIO są w szczególności dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz przesłuchanie stron. Katalog dowodów wskazanych w art. 538 nie jest zamknięty i KIO nie może odmówić przeprowadzenia dowodu nieujętego wprost w tym przepisie. Możliwe jest więc składanie wniosków o przeprowadzenie dowodu np. z oględzin. Zgodnie z art. 541 nowego pzp Izba może odmówić przeprowadzenia wnioskowanych dowodów tylko wtedy, gdy fakty będące ich przedmiotem zostały już stwierdzone innymi dowodami lub gdy dowody zostały powołane jedynie dla zwłoki. Zgodnie z art. 531 nowego pzp przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie. Tak więc każdy dowód, w dowolnej, pozwalającej go przeprowadzić formie, mogący potwierdzić lub wykluczyć istotny dla sprawy fakt podnoszony przez stronę lub uczestnika postępowania, może zostać dopuszczony przez KIO.


W odniesieniu do dokumentów, o jakich mowa w art. 538 nowego pzp, ustawa nie określa odrębnej definicji. Można by rozważyć, czy nie ma tu możliwości posłużenia się definicją zawartą w art. 773 ustawy Kodeks cywilny (dalej: kc), zgodnie z którą dokumentem jest nośnik informacji umożliwiający zapoznanie się z jej treścią. Podstawę do tego dawałby cywilnoprawny charakter spraw dotyczących zamówień publicznych. Wskazuje na to np. art. 8 ust. 1 nowego pzp, który przewiduje stosowanie przepisów kc, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Dotyczy on jednak umów oraz czynności podejmowanych przez zamawiającego, wykonawców oraz uczestników konkursu w ramach konkursów i postępowań o udzielenie zamówienia. Dlatego też, wobec rezygnacji z odwołania się do kpc, trudno wskazać podstawę prawną dla stosowania – wprost lub odpowiednio – przepisów jakichkolwiek innych aktów prawnych w postępowaniu przed KIO.


Kserokopia


Dotychczasowe orzecznictwo KIO wskazuje na stosowanie węższej niż oparta na kc definicji dokumentu. O ile na gruncie kc dokumentem jest każdy nośnik informacji, a więc również kserokopia dokumentu sporządzonego w formie pisemnej, to KIO wymaga, aby taka kserokopia została poświadczona za zgodność z oryginałem. Zdarzało się, że Izba w ogóle odmawiała przeprowadzenia dowodu z niepoświadczonej kopii dokumentu (zob. np. wyroki KIO: z 21 listopada 2017 r., KIO 2340/17; z 13 kwietnia 2018 r., KIO 579/18). Dla strony lub uczestnika postępowania, który nie dysponuje oryginałem, a jedynie kopią dokumentu, taka zawężająca wykładnia będzie stanowić przeszkodę w posłużeniu się nią jako dowodem przed KIO. Ani notariusz, ani występujący jako pełnomocnik adwokat lub radca prawny nie mogą bowiem poświadczyć za zgodność z oryginałem kopii, jeżeli tego oryginału im nie przedstawiono. Jednak w opinii autora na gruncie art. 538 nowego pzp Izba nie powinna odmówić przeprowadzenia dowodu z niepoświadczonej za zgodność z oryginałem kopii dokumentu, nawet wówczas gdy nie uznaje jej za samodzielny dokument. Jak już bowiem wspomniano, nowe pzp nie wprowadza zamkniętego katalogu dopuszczalnych dowodów. Brak takiego poświadczenia mógłby więc ewentualnie skutkować nieuznaniem przez KIO za udowodnioną treści zawartej w niepoświadczonej kopii, a co za tym idzie, nieuznaniem za stwierdzone faktów, z których prezentująca je strona wywodzi skutki prawne.

 

[...]

 

Rafał Kittel
radca prawny, specjalista w zakresie prawa własności intelektualnej oraz prawa medycznego; wykładowca akademicki

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne