Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Ochrona zabytków w...

02 Wrzesień 2020 
Ponad 4 mln zł przeznaczył samorząd województwa podkarpackiego na dotacje dla zabytków w...

Serwis e-budownictwo

02 Wrzesień 2020 
2 sierpnia 2020 r. ruszył serwis e-budownictwo (e-budownictwo.gunb.gov.pl).

Sprawozdanie z działalności...

02 Wrzesień 2020 
W sierpniu br. Krajowa Rada Regionalnych Izb Obrachunkowych przedstawiła „Sprawozdanie z...

Obligatoryjne przesłanki wykluczenia

Data publikacji: 26-02-2020 Autor: Mateusz Saczywko

Jakie zmiany w katalogu obowiązkowych podstaw wykluczenia wykonawcy z udziału w postępowaniu wprowadza nowa ustawa Prawo zamówień publicznych?

 

Ustawodawca unijny w motywie 84 preambuły do dyrektywy 2014/24/UE zauważa, że dla wielu wykonawców (zwłaszcza z sektora MŚP) jedną z głównych przeszkód uczestnictwa w zamówieniach publicznych są obciążenia administracyjne wynikające z konieczności przedstawienia znacznej liczby zaświadczeń lub innych dokumentów dotyczących kryteriów wykluczenia i kwalifikacji. Był to jeden z powodów, dla którego w ustawie z dnia 22 czerwca 2016 r. ustawy Prawo zamówień publicznych (DzU z 2016 r., poz. 1020) ustawodawca krajowy podzielił przesłanki wykluczenia z postępowania na obligatoryjne i fakultatywne.


W uzasadnieniu wprowadzenia tego podziału wskazano ponadto, że nadanie niektórym przesłankom wykluczenia charakteru obligatoryjnego uzasadnione jest tym, że okoliczności w nich wyszczególnione zawsze negatywnie oddziałują na prawidłowe funkcjonowanie systemu zamówień publicznych, prowadząc do wypaczenia uczciwej konkurencji w postępowaniu, i w sposób niezgodny z prawem mogą wpływać na wynik prowadzonych postępowań. W konsekwencji zamawiający doznają szkody związanej z koniecznością wyboru oferty mniej korzystnej niż w przypadku, gdyby postępowanie odbywało się w warunkach rzeczywistej konkurencji oraz opierało się na zgodnych z prawdą dokumentach i oświadczeniach wykonawców. Okoliczności te wpływają również negatywnie na efektywność ekonomiczną, przejrzystość i wizerunek rynku zamówień publicznych. W sytuacji wystąpienia przesłanki obligatoryjnej wykonawcy powinni być zatem całkowicie pozbawiani możliwości uzyskania zamówień publicznych1.

 

Modyfikacja katalogu – generalne porządki

 

W obowiązującej jeszcze przez kilka miesięcy ustawie z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (dalej: obecnie obowiązujące pzp) przesłanki wykluczenia z postępowania wymieniono w art. 24. Ten – wielokrotnie nowelizowany – artykuł stał się dla uczestników postępowania artykułem nieczytelnym (przykładowo: w ust. 1 punkty od 1 do 11 zostały uchylone). Ustawodawca dostrzegł ten problem i w uzasadnieniu nowej ustawy – z dnia 11 września 2019 r. (dalej: nowe pzp) – wskazał na uproszczenie zasad podmiotowej kwalifikacji wykonawców przez ograniczenie i doprecyzowanie przesłanek wykluczenia. Nowa ustawa nadal rozróżnia podział podstaw wykluczenia z postępowania na obligatoryjne i fakultatywne, lecz „przerzuca” część przesłanek, które aktualnie są obligatoryjne, do katalogu podstaw fakultatywnych.

 

I tak, zgodnie z art. 108 ust. 1 nowo przyjętej ustawy, z postępowania o udzielenie zamówienia wyklucza się wykonawcę:

 

1) będącego osobą fizyczną, którego prawomocnie skazano za przestępstwo:

 

a) udziału w zorganizowanej grupie przestępczej albo związku mającym na celu popełnienie przestępstwa lub przestępstwa skarbowego, o którym mowa w art. 258 kodeksu karnego,

b) handlu ludźmi, o którym mowa w art. 189a kodeksu karnego,
c) o którym mowa w art. 228–230a, art. 250a kodeksu karnego lub w art. 46 lub art. 48 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie,
d) finansowania przestępstwa o charakterze terrorystycznym, o którym mowa w art. 165a kodeksu karnego, lub przestępstwo udaremniania lub utrudniania stwierdzenia przestępnego pochodzenia pieniędzy lub ukrywania ich pochodzenia, o którym mowa w art. 299 kodeksu karnego,
e) o charakterze terrorystycznym, o którym mowa w art. 115 § 20 kodeksu karnego, lub mające na celu popełnienie tego przestępstwa,
f) pracy małoletnich cudzoziemców, o którym mowa w art. 9 ust. 2 ustawy o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
g) przeciwko obrotowi gospodarczemu, o którym mowa w art. 296–307 kodeksu karnego, przestępstwo oszustwa, o którym mowa w art. 286 kodeksu karnego, przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, o którym mowa w art. 270–277d kodeksu karnego, lub przestępstwo skarbowe
(w powyższych przypadkach wykluczenie wykonawcy z postępowania następuje na okres 5 lat od dnia uprawomocnienia się wyroku potwierdzającego zaistnienie jednej z podstaw wykluczenia, chyba że w tym wyroku został określony inny okres wykluczenia – zob. art. 111 pkt 1),
h) o którym mowa w art. 9 ust. 1 i 3 lub art. 10 ustawy o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium RP
(w takim wypadku wykluczenie następuje na okres 3 lat od dnia uprawomocnienia się wyroku potwierdzającego zaistnienie podstawy wykluczenia, chyba że w wyroku lub decyzji został określony inny okres wykluczenia – art. 111 pkt 2 lit. a) – lub za odpowiedni czyn zabroniony określony w przepisach prawa obcego;

 

2) jeżeli urzędującego członka jego organu zarządzającego lub nadzorczego, wspólnika spółki w spółce jawnej lub partnerskiej albo komplementariusza w spółce komandytowej lub komandytowo-akcyjnej lub prokurenta prawomocnie skazano za przestępstwo, o którym mowa w pkt 1 (w takim wypadku wykluczenie następuje na okres 5 lat od dnia uprawomocnienia się wyroku potwierdzającego zaistnienie podstawy wykluczenia, chyba że w tym wyroku został określony inny okres wykluczenia, a jeżeli dana osoba została skazana za przestępstwo, o którym mowa w art. 108 ust. 1 pkt 1 lit. h na okres 3 lat od dnia uprawomocnienia się odpowiednio wyroku, chyba że w wyroku został określony inny okres wykluczenia – art. 111 pkt 1 i 2 lit. a);


3) wobec którego wydano prawomocny wyrok sądu lub ostateczną decyzję administracyjną o zaleganiu z uiszczeniem podatków, opłat lub składek na ubezpieczenie społeczne lub zdrowotne, chyba że wykonawca odpowiednio przed upływem terminu do składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo przed upływem terminu składania ofert dokonał płatności należnych podatków, opłat lub składek na ubezpieczenie społeczne lub zdrowotne wraz z odsetkami lub grzywnami lub zawarł wiążące porozumienie w sprawie spłaty tych należności;

 

4) wobec którego orzeczono zakaz ubiegania się o zamówienia publiczne
(w przypadku, o którym mowa w pkt 4, wykluczenie następuje na okres, na jaki został prawomocnie orzeczony zakaz ubiegania się o zamówienia publiczne – art. 111 pkt 3);

 

5) jeżeli zamawiający może stwierdzić na podstawie wiarygodnych przesłanek, że wykonawca zawarł z innymi wykonawcami porozumienie mające na celu zakłócenie konkurencji, w szczególności jeżeli należąc do tej samej grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, złożyli odrębne oferty, oferty częściowe lub wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, chyba że wykażą, że przygotowali te oferty lub wnioski niezależnie od siebie;

 

6) jeżeli w przypadkach, o których mowa w art. 85 ust. 1, doszło do zakłócenia konkurencji wynikającego z wcześniejszego zaangażowania tego wykonawcy lub podmiotu, który należy z wykonawcą do tej samej grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, chyba że spowodowane tym zakłócenie konkurencji może być wyeliminowane w inny sposób niż przez wykluczenie wykonawcy z udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia (w przypadkach wskazanych w pkt 5 i 6 wykluczenie następuje na okres 3 lat od zaistnienia zdarzenia będącego podstawą wykluczenia – art. 111 pkt 4). W myśl art. 108 ust. 2 nowego pzp z postępowania o udzielenie zamówienia, w przypadku zamówienia o wartości równej lub przekraczającej wyrażoną w złotych równowartość kwoty dla robót budowlanych – 20 000 000 euro, a dla dostaw lub usług – 10 000 000 euro, zamawiający zobligowany będzie również wykluczyć wykonawcę, który udaremnia lub utrudnia stwierdzenie przestępnego pochodzenia pieniędzy lub ukrywa ich pochodzenie w związku z brakiem możliwości ustalenia beneficjenta rzeczywistego, w rozumieniu art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.

 

[...]

 

Mateusz Saczywko
prawnik; naczelnik wydziału zamówień publicznych w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne