Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

LiveChat w PARP

30 Styczeń 2020 
Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości uruchomiła nowy kanał kontaktu z...

Sygnalizacja dla zapatrzonych...

30 Styczeń 2020 
Warszawa testuje nowe oznaczenia przejść dla pieszych, które wyświetlają na chodnikach...

Narzędzia do obliczania LCC

30 Styczeń 2020 
W ramach inicjatywy służącej szerszemu uwzględnianiu kosztów cyklu życia w zamówieniach...

Kontrola doraźna Prezesa UZP w praktyce

Data publikacji: 30-01-2020 Autor: Julia Jarnicka, Marzena Jaworska
Warunkiem wszczęcia kontroli doraźnej jest powzięcie przez Prezesa UZP uzasadnionego przypuszczenia, że w postępowaniu o udzielenie zamówienia doszło do naruszenia przepisów ustawy, które mogło mieć wpływ na jego wynik.
 
Kontrola doraźna jest trybem kontroli wszczynanym przez Prezesa UZP z urzędu lub na odpowiednio uzasadniony wniosek innego podmiotu. Może zostać wszczęta na każdym etapie prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, jak i w okresie 4 lat od dnia jego zakończenia. Skutki takiej kontroli, w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, mogą być bardzo dotkliwe dla zamawiającego. 
 
Warunki wszczęcia kontroli
 
Wszczęcie kontroli doraźnej jest możliwe wówczas, gdy Prezes UZP poweźmie uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu o udzielenie zamówienia doszło do naruszenia przepisów ustawy, które mogło mieć wpływ na wynik tego postępowania. Wszczęcie kontroli przez Prezesa UZP może nastąpić z urzędu w sytuacji samodzielnego pozyskania przez niego informacji, np. na skutek wypełnienia obowiązków informacyjnych przez zamawiających w przypadkach przewidzianych w ustawie. Dla przykładu – przepis art. 67 ust. 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. (dalej: pzp) przewiduje obowiązek zawiadomienia Prezesa UZP o wszczęciu postępowania w trybie z wolnej ręki w terminie 3 dni od jego wszczęcia w każdym przypadku, kiedy wartość zamówienia jest równa kwocie progu unijnego lub większa niż ten próg dla zamówień na dostawy lub usługi. W zawiadomieniu takim należy podać uzasadnienie faktyczne i prawne zastosowania trybu z wolnej ręki, które może zostać uznane przez Prezesa UZP za niedostateczne i wzbudzające wątpliwości co do prawidłowości zastosowania tego trybu. Podobny obowiązek przewidziany został w art. 62 ust. 2 pzp w odniesieniu do wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia o wskazanej wyżej wartości w trybie negocjacji bez ogłoszenia. Tryby te – jako wszczynane przez zaproszenie kierowane do konkretnego wykonawcy lub wykonawców, a nie na podstawie publicznego ogłoszenia – podlegają szczególnemu zainteresowaniu Prezesa UZP w kontekście prawidłowości ich stosowania.
 
Kontrola może być również wszczęta na wniosek, a wniosek taki może zostać złożony przez każdy podmiot zainteresowany przeprowadzeniem kontroli. W praktyce ma to najczęściej miejsce w przypadku składania zawiadomień o nieprawidłowościach przez uczestników rynku zamówień publicznych zainteresowanych wzięciem udziału w postępowaniu lub przez wykonawcę niezadowolonego z jego przebiegu czy niezgadzającego się z jego wynikiem. Szczególnie często wnioski o przeprowadzenie kontroli składane są w sytuacji, gdy wykonawcy nie przysługują środki ochrony prawnej (np. po upływie terminów na wniesienie odwołania) lub gdy nieprawidłowości ujawniły się na późniejszym etapie (np. podczas realizacji umowy). 
 
Wszczęcie kontroli może zostać poprzedzone przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie, czy zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w określonym postępowaniu doszło do naruszenia przepisów ustawy, które mogło mieć wpływ na jego wynik. Prezes UZP zobowiązany jest poinformować wnioskodawcę o wszczęciu kontroli doraźnej albo o odmowie jej wszczęcia (uzasadniając taką odmowę).
 
Przepisy pzp nie nakładają na Prezesa UZP obowiązku wszczynania kontroli w każdym przypadku otrzymania wniosku o jej wszczęcie. Wyjątek stanowią odpowiednio uzasadnione wnioski o wszczęcie kontroli złożone przez podmioty wymienione w art. 165 ust. 4 pzp. W świetle tego przepisu Prezes UZP zobowiązany jest wszcząć kontrolę każdorazowo, jeśli z wnioskiem o kontrolę wystąpią: instytucja zarządzająca w rozumieniu przepisów dotyczących wydatkowania środków unijnych lub agencja płatnicza, o której mowa w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem tych środków. 
 
Na marginesie wskazać należy, że zawiadamianie Prezesa UZP o nieprawidłowościach przez jedną z ww. instytucji jest jej uprawnieniem, nie zaś obowiązkiem i nie stoi w sprzeczności z własnymi uprawnieniami kontrolnymi tych instytucji.
 
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2016 r. (II GSK 2697/16)
„Ze wskazanych przepisów nie można wyprowadzić wniosku o obowiązku wystąpienia przez instytucję zarządzającą do Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych o przeprowadzenie kontroli doraźnej w przypadku przypuszczenia, że w związku z realizacją przez beneficjenta projektu doszło do naruszenia Prawa zamówień publicznych. Obowiązku takiego nie można wyprowadzić również z przepisu art. 165 ust. 4 Prawa zamówień publicznych”.
 
Sposób prowadzenia kontroli
 
Kontrola doraźna co do zasady prowadzona jest w siedzibie Urzędu Zamówień Publicznych. Rozpoczyna się od przekazania całej dokumentacji postępowania przez zamawiającego Prezesowi UZP. Kopia przekazywanej dokumentacji musi być potwierdzona za zgodność z oryginałem przez kierownika zamawiającego lub osobę umocowaną przez niego do tej czynności. Dokumentacja powinna zawierać w szczególności:
 
  • dokument stwierdzający ewentualne umocowanie do poświadczenia za zgodność z oryginałem dokumentacji postępowania;
  • dokument określający kierownika zamawiającego (np. aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego, kopia powołania na stanowisko);
  • dokument określający organizację, skład, tryb pracy oraz zakres obowiązków członków komisji przetargowej, o którym mowa w art. 21 ust. 3 pzp;
  • wstępne ogłoszenie informacyjne o planowanych zamówieniach albo okresowe ogłoszenie informacyjne o planowanych zamówieniach sektorowych, jeśli zostało zamieszczone;
  • ogłoszenie o zamówieniu wraz z dowodami nadania, sprostowania treści ogłoszeń;
  • ogłoszenia o zmianie ogłoszenia o zamówieniu;
  • specyfikację istotnych warunków zamówienia (siwz) wraz z opisem przedmiotu zamówienia, pytaniami i wyjaśnieniami dotyczącymi treści siwz, modyfikacjami siwz;
  • dowody zamieszczenia określonych dokumentów na stronie internetowej, jeśli pzp tego wymaga;
  • protokół postępowania o udzielenie zamówienia;
  • informację z otwarcia ofert;
  • oferty, dokumenty powstałe w wyniku korespondencji prowadzonej przez zamawiającego z wykonawcami w trakcie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego wraz z dowodami nadania;
  • całą dokumentację dotyczącą postępowania odwoławczego;
  • umowę i ogłoszenie o udzieleniu zamówienia.
 
W przypadku postępowania prowadzonego w trybie przetargu ograniczonego dokumentacja powinna dodatkowo zawierać wnioski, informację o wynikach oceny spełniania warunków i zaproszenia do składania ofert wykonawców. Dodatkowe dokumenty właściwe dla poszczególnych trybów (jak np. protokół z negocjacji) należy dołączyć w przypadku kontroli postępowań prowadzonych w trybie negocjacji z ogłoszeniem i bez ogłoszenia, dialogu konkurencyjnego, zamówienia z wolnej ręki i partnerstwa innowacyjnego. 
 
W trakcie prowadzenia kontroli, tak jak w przypadku pozostałych rodzajów kontroli, Prezes UZP może żądać od zamawiającego dodatkowych pisemnych wyjaśnień w zakresie określonym w wezwaniu lub wskazanych w nim dokumentów, jeśli wyjaśnienie poszczególnych kwestii tego wymaga. Na kierowniku zamawiającego, jego pracownikach i innych podmiotach spoczywa obowiązek udzielenia odpowiedzi na wszystkie pytania kontrolujących i udzielenia szczegółowych wyjaśnień. W toku kontroli możliwe jest również zasięgnięcie opinii biegłych, jeśli ustalenie lub ocena stanu faktycznego wymagają wiadomości specjalistycznych. 
 
Kontrola prowadzona jest w zakresie zgodności prowadzonego postępowania z przepisami pzp. Oznacza to, że Prezes UZP nie bada postępowania pod kątem celowości wydatków, legalności, gospodarności czy też innego naruszenia zasad wydatkowania środków publicznych. Jednak możliwy zakres prowadzonej kontroli jest szeroki, ponieważ ocena ma na celu ustalenie nie tylko tego, czy określone naruszenie w okolicznościach danego postępowania wpłynęło na jego wynik, ale także tego, czy potencjalnie mogło ono na ten wynik wpłynąć. 
 
W przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów ustawy stanowiącego jednocześnie czyn naruszający dyscyplinę finansów publicznych (tj. w przypadkach określonych w art. 17 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych) Prezes UZP zobowiązany jest zawiadomić właściwego rzecznika dyscypliny finansów publicznych. Jest to co prawda obowiązek wtórny wobec samego celu prowadzenia kontroli, niemniej jednak dotkliwy w skutkach dla kierownika zamawiającego, a także dla osób biorących udział w przygotowaniu i prowadzeniu postępowania – z uwagi na możliwość poniesienia osobistej odpowiedzialności dyscyplinarnej za stwierdzone uchybienia. 
 
[...]
 
Julia Jarnicka 
adwokat, wspólnik w JMGJ Jaworska, Matusiak, Grześkowiak, Jarnicka Kancelaria Prawna Sp. j.
 
Marzena Jaworska
radca prawny, wspólnik w JMGJ Jaworska, Matusiak, Grześkowiak, Jarnicka Kancelaria Prawna Sp. j.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

Spis treści Numer niedostępny Zamów prenumeratę

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne