Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Ratowanie zabytkowych kopalni

03 Czerwiec 2020 
Na stronach Rządowego Centrum Legislacji zamieszczono przygotowany przez Ministerstwo...

Unijna pomoc w dobie kryzysu

03 Czerwiec 2020 
Podczas debaty „Unia Europejska – odpowiedź na kryzys”, która odbyła się pierwszego dnia...

Kolejne zmiany w zamówieniach...

03 Czerwiec 2020 
Rada Ministrów 20 maja przyjęła projekt ustawy o dopłatach do oprocentowania kredytów...

Postępowanie odwoławcze w nowym pzp

Data publikacji: 31-12-2019 Autor: Joanna Presz-Król

W nowym pzp ustawodawca rozszerzył i uporządkował przepisy dotyczące odwołań. W ten sposób powstała czytelna, przejrzysta regulacja, która nawiguje po poszczególnych etapach postępowania odwoławczego.

 

Do momentu wejścia w życie nowej ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (DzU z 2019 r., poz. 2019; dalej: nowe pzp) pozostało jeszcze sporo czasu, ale z uwagi na rozmiary tego aktu prawnego warto już teraz zapoznać się z jego treścią i rozpocząć dyskusję nad znaczeniem niektórych zmian. Mimo rozbudowanego okresu konsultacyjnego, który rozpoczął się już w czerwcu 2018 r. od dyskusji nad Koncepcją nowego prawa zamówień publicznych (dalej: Koncepcja), wiele wprowadzonych ostatecznie regulacji może budzić wątpliwości interpretacyjne. W przyszłości wątpliwości te pomoże nam rozwiewać orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej oraz sądu ds. zamówień publicznych, ale zanim do tego dojdzie, warto przyjrzeć się przepisom, które regulują drogę do uzyskania orzeczenia KIO, czyli określonej w nowym pzp procedurze odwoławczej. 
 
Przepisy obejmujące zasady wnoszenia i rozstrzygania odwołań zostały zamieszczone w dziale IX „Środki ochrony prawnej” w rozdziale 1 „Przepis ogólny” i rozdziale 2 „Postępowanie odwoławcze”. Już na pierwszy rzut oka dostrzec można, że ustawodawca rozszerzył regulacje dotyczące odwołań oraz je uporządkował. Usystematyzowanie przepisów w oddziały oraz przeniesienie do ustawy części regulacji, które do tej pory znajdowały się w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 marca 2010 r. w sprawie regulaminu postępowania przy rozpatrywaniu odwołań (tekst jedn. DzU z 2018 r., poz. 1092 ze zm.), należy ocenić bardzo pozytywnie. W ten sposób powstała czytelna, przejrzysta regulacja, która nawiguje po poszczególnych etapach postępowania odwoławczego. 
 
Oczywiście nowością jest nie tylko sama otoczka formalna i sposób porządkowania przepisów. Wprowadzono bowiem szereg nowych regulacji, rozwiązano niektóre z obecnych problemów, a przede wszystkim wdrożono większość usprawnień dla małych i średnich przedsiębiorców zapowiadanych w Koncepcji. Nie można tu jednak mówić o rewolucyjnej zmianie konstrukcji postępowania odwoławczego. Nie jest to również regulacja doskonała czy kompleksowa mimo zapowiedzi zawartych w uzasadnieniu projektu nowego pzp. Niewątpliwie jednak wiele rozwiązań zasługuje na wyróżnienie i omówienie.
 
Rozszerzenie katalogu przedmiotowego
 
Zdecydowanie najważniejszą zmianą, jaka została wprowadzona przez nowe pzp, jest rozszerzenie katalogu spraw, w jakich wykonawcom będzie przysługiwało odwołanie od decyzji zamawiającego. Usunięto obowiązujące dotychczas – i krzywdzące dla wykonawców uczestniczących w postępowaniach podprogowych – rozróżnienie uprawnień wykonawców w zależności od wartości zamówienia. Nowe pzp zakłada, że wszyscy wykonawcy niezależnie od wartości postępowania mogą zaskarżyć niezgodną z przepisami ustawy czynność lub zaniechanie zamawiającego. 
 
Reguła ta dotyczyć będzie także zamówień społecznych, w tym tych o wartości poniżej progów UE. Do tej pory brak możliwości złożenia jakiegokolwiek odwołania w tych postępowaniach budził najwięcej negatywnych emocji. Z uwagi na wysoki próg unijny, od którego stosowano pełną procedurę, zdecydowana większość zamówień społecznych pozostawała bowiem poza kontrolą wykonawców. Ta irracjonalność regulacji skutkowała niejednolitością w orzecznictwie, w którym pojawiały się próby uzasadnienia w ramach obecnego porządku prawnego możliwości skorzystania ze środków ochrony prawnej w postępowaniach społecznych o wartości poniżej kwoty 750 000 euro. 
 
Całkowitą nowością jest również rozszerzenie katalogu przedmiotowego odwołań o „zaniechanie przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia lub zorganizowania konkursu na podstawie ustawy, mimo że zamawiający był do tego obowiązany” (art. 513 ust. 3 nowego pzp). Oznacza to, że możliwością odwołania objęto czynności zamawiającego podejmowane de facto na gruncie prawa cywilnego. Wbrew pozorom zmiana ta może się przyczynić do znacznego wzrostu liczby potencjalnych odwołań. Przykładowo z tego typu sytuacją będziemy mieć do czynienia każdorazowo przy szacowaniu i dzieleniu zamówień. Potencjalnie wykonawca, który nie uzyskał zamówienia udzielonego bez stosowania nowego pzp, może wnieść odwołanie, podnosząc, że zamawiający wadliwie podzielił zamówienie w celu ominięcia obowiązku stosowania przepisów ustawy. Podobnie w przypadku gdy wykonawca uzna, że zamówienie zostało niewłaściwie oszacowane. 
 
Nie oznacza to wcale, że skorzystanie z tego uprawnienia przez wykonawcę będzie rzeczą prostą. Pierwszą przeszkodą może być brak dostępu do dokumentacji kwestionowanego postępowania w trybie ustawy i konieczność uzyskania informacji w drodze zapytania o informację publiczną, co nie jest ani łatwe, ani szybkie. Drugie utrudnienie stanowi brak szczegółowych wymagań co do zakresu dokumentowania takich postępowań, co utrudni przeprowadzenie dowodu. I ostatnie, może najważniejsze utrudnienie to problematyczne określenie terminu na złożenie odwołania. Będzie tu bowiem miał zastosowanie art. 515 ust. 3 nowego pzp, który uzależnia początek biegu terminu od daty, w której wykonawca przy dochowaniu należytej staranności mógł powziąć wiadomość o okolicznościach stanowiących podstawę wniesienia odwołania, czyli o udzieleniu zamówienia bez stosowania ustawy. Ustalenie tego terminu w przypadku czynności, które nie będą publikowane, będzie trudne i można przypuszczać, że nierzadko taką wiedzę wykonawca będzie mógł posiąść dopiero na etapie realizowania zamówienia, a nawet po jego zrealizowaniu (np. po dokonanej dostawie).
 
Pełnomocnictwa
 
Nowe pzp wprowadziło istotne zmiany w obszarze pełnomocnictw – przepis art. 511 wprowadza postanowienia zaczerpnięte w znacznej mierze z regulacji kodeksu postępowania cywilnego. Przede wszystkim za nową jakość należy uznać wprowadzenie generalnej zasady uzupełnienia pełnomocnictwa – jeżeli da się ono uzupełnić. Z uwagi na umiejscowienie regulacji w oddziale 1 „Przepisy ogólne” rozdziału 2 „Postępowanie odwoławcze” nie powinno budzić wątpliwości, że przepis ten będzie miał zastosowanie nie tylko – jak ma to miejsce obecnie – do pełnomocnictwa składanego wraz z odwołaniem, ale również do pełnomocnictwa w zakresie składania przystąpienia. Zrównuje się tym samym sytuację procesową dwóch uczestników postępowania – odwołującego i przystępującego – pod względem ich uprawnień do uzupełnienia pełnomocnictwa. 
 
Izba powinna również wyznaczyć odpowiedni czas na uzupełnienie braków w składzie właściwych organów, jeżeli takie braki występują i są one usuwalne. Uzupełnienie to jednak nie jest tak proste jak w przypadku uzupełnienia pełnomocnictwa, a wyznaczenie realnego terminu stronie może znacznie przedłużyć postępowanie odwoławcze. 
 
Ponadto w nowym pzp wprowadzono instytucję czasowego dopuszczenia osoby niemogącej przedstawić pełnomocnictwa, pod warunkiem że przed wyznaczonym terminem brak ten zostanie uzupełniony, a czynności zatwierdzone. 
 
Obie te regulacje zbliżają procedurę odwoławczą do standardów postępowania cywilistycznego i należy je ocenić bardzo pozytywnie. Brak możliwości uzupełnienia pełnomocnictwa dla przystępujących był wielokrotnie krytykowany w doktrynie i w orzecznictwie sądów okręgowych1. Nierzadko jedynie przez to formalne uchybienie przystępujący nie był dopuszczany do rozprawy i nie mógł bronić własnej oferty.
 
[...]
 
Joanna Presz-Król
radca prawny, Kancelaria Prawna Pieróg & Partnerzy 

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne