Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Nowe Prawo zamówień...

30 Październik 2019 
14 października 2019 r. Prezydent RP podpisał zupełnie nowe – długo procedowane i...

Muzeum Sztuki Nowoczesnej

30 Październik 2019 
Budowa nowego budynku Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie rozpoczęła się w czerwcu 2019...

Ogólnopolski Szczyt...

30 Październik 2019 
W dniach 26–27 września 2019 r. w Siedlcach odbyła się V edycja Ogólnopolskiego Szczytu...

Naruszenie uondfp w zakresie przyznanej dotacji

Data publikacji: 30-10-2019 Autor: Małgorzata Filipek

Z ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych nie wynika możliwość uniknięcia odpowiedzialności dotowanego w sytuacji naruszenia przepisów przez podmiot dotujący.

 

Artykuł 8 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (tekst jedn. DzU z 2019 r., poz. 1440 ze zm.; dalej: uondfp) określa katalog czynów, które podlegają odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Czyny te dotyczą podmiotów, które udzielają dotacji, i obejmują:

1) przekazanie lub udzielenie dotacji z naruszeniem zasad lub trybu przekazywania lub udzielania dotacji;

2) niezatwierdzenie w terminie przedstawionego rozliczenia dotacji;

3) nieustalenie kwoty dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu.

Przepis ten nie ogranicza rodzajów dotacji objętych ochroną na podstawie ww. artykułu. Tym samym materialnoprawną podstawą odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych są m.in. ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. DzU z 2019 r., poz. 869 ze zm.; dalej: ufp), ustawa z dnia 23 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (tekst jedn. DzU z 2019 r., poz. 688 ze zm.) oraz ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. DzU z 2019 r., poz. 1481). Zatem zakres przedmiotowy odpowiedzialności jest dość szeroki i wymaga znajomości przepisów nie tylko ustawy o finansach publicznych i przepisów wykonawczych, ale także innych ustaw, na podstawie których jest możliwe przyznanie dotacji np. agencjom wykonawczym.

Katalog naruszeń podmiotów dotujących

Wymienione wcześniej kategorie czynów obejmują cały proces związany z przyznaniem i rozliczeniem dotacji przez podmiot dotujący. Pierwsza grupa dotyczy wydatku przez dotującego na rzecz beneficjenta dotacji w sposób uchybiający przepisom prawa stanowionego lub decyzjom odpowiednich organów w zakresie ustalenia wysokości dotacji, kręgu beneficjentów, rodzajów zadań finansowanych ze środków pochodzących z dotacji lub sposobu przekazania tych środków. Zasady przekazywania, udzielania i rozliczania dotacji są uregulowane przede wszystkim w ustawie o finansach publicznych oraz w aktach wykonawczych do niej. Zasady przyznawania dotacji z budżetów samorządowych winna określać uchwała organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego.

Na podstawie art. 8 pkt 1 uondfp odpowiedzialności podlegają dwie powiązane czynności, tj. udzielenie dotacji lub przekazanie dotacji. Ustawowe rozróżnienie tych dwóch terminów daje podstawę do twierdzenia, że czynności tych nie należy utożsamiać (orzeczenie GKO z 21 lipca 2014 r., BDF1/4900/26/30/RN-6/14).

Udzielenie dotacji obejmuje ogół czynności zmierzających do ustalenia, w określonej procedurze, komu, w jakim celu i w jakiej wysokości dotacja zostanie przyznana. Przekazaniem dotacji jest zaś faktyczne wydatkowanie środków dotacji na rzecz określonego wybranego beneficjenta dotacji (orzeczenie GKO z 24 maja 2018 r., BDF1.4800.28.2018). Do naruszenia dyscypliny finansów publicznych dochodzi wówczas, gdy ma miejsce faktyczne przekazanie beneficjentowi dotacji, którą organ przekazujący ustalił w sposób naruszający zasady lub tryb jej udzielania. Użycie łącznika „lub” wskazuje, że może mieć miejsce zarówno naruszenie zasad, jak i naruszenie trybu udzielania dotacji (orzeczenie GKO z 24 stycznia 2011 r., BDF1/4900/85/86/RN-16/09/3106).

Karalność za naruszenie dyscypliny finansów z art. 8 pkt 1 uondfp

Ustawodawca, formułując treść art. 8 pkt 1 uondfp, uzależnia karalność od stopnia naruszenia zasad lub trybu udzielenia lub przekazania dotacji. A to oznacza, że znamiona deliktu wypełnia każde uchybienie w procedurze. Uchybieniem takim może być np. nieokreślenie przez udzielającego dotacji celowej przeznaczenia tej dotacji, a w przypadku udzielania dotacji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, której organ stanowiący nie przyjął uchwały określającej tryb postępowania o udzielenie dotacji, sposób jej rozliczania oraz kontroli wykonywania zleconego zadania lub – co w praktyce ma miejsce częściej – niewystarczająco precyzyjna uchwała.

Zatem odpowiedzialności nie będzie podlegało uszczuplenie środków finansowych, tylko naruszenie procedur związanych z przyznaniem dotacji. Skoro w postępowaniu wymagano, aby oferty były złożone wraz z kompletem załączników i do konkursu miały być dopuszczone jedynie wnioski kompletne, a oferta nie spełniała tego wymogu, ponieważ nie załączono do niej aktualnego odpisu z rejestru oraz sprawozdania merytorycznego i finansowego za ostatni rok, to naruszono procedurę (tryb) postępowania w rozumieniu art. 8 pkt 1 uondfp. Naruszenie trybu postępowania przy udzielaniu dotacji stanowi samoistną przesłankę naruszenia dyscypliny finansów publicznych (orzeczenie GKO z 24 stycznia 2011 r., BDF1/4900/85/86/RN-16/09/3106).

Niezatwierdzenie w terminie przedstawionego rozliczenia dotacji

Treść art. 8 pkt 2 uondfp dotyczy czynu polegającego na niezatwierdzeniu w terminie rozliczenia dotacji. Do obowiązków dotującego należy przyjęcie rozliczenia przedstawionego przez beneficjenta, obejmujące merytoryczną, formalną i rachunkową kontrolę dokumentów przekazanych przez podmiot, który otrzymał dotację. Obowiązek ten wiąże się zarówno z całościowym rozliczeniem przekazanej dotacji, jak i z dokonywaniem rozliczeń okresowych. Materialnoprawną podstawę odpowiedzialności stanowi w szczególności naruszenie art. 169, 207 oraz 252 ufp. Wyniki tak dokonanego rozliczenia będą stanowić podstawę ewentualnego ustalenia kwoty dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu (orzeczenie GKO z 26 października 2009 r., BDF1/49000/45/45/09/1494).

Istotnym elementem odpowiedzialności dotującego w zakresie nierozliczenia przekazanej dotacji jest nieprzedłożenie przez beneficjenta w terminie rozliczenia wykorzystanych środków na wykonanie zadania określonego w umowie oraz ewentualne podjęcie starań o uzyskanie takiego rozliczenia (orzeczenie GKO z 30 listopada 2017 r., BDF1.4800.75.2017).

 

[...]

 

Małgorzata Filipek
praktyk z wieloletnim doświadczeniem w stosowaniu przepisów pzp i uondfp, autorka publikacji i szkoleń z tego zakresu 

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

Spis treści Numer niedostępny Zamów prenumeratę

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne