Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Nowe Prawo zamówień...

30 Październik 2019 
14 października 2019 r. Prezydent RP podpisał zupełnie nowe – długo procedowane i...

Muzeum Sztuki Nowoczesnej

30 Październik 2019 
Budowa nowego budynku Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie rozpoczęła się w czerwcu 2019...

Ogólnopolski Szczyt...

30 Październik 2019 
W dniach 26–27 września 2019 r. w Siedlcach odbyła się V edycja Ogólnopolskiego Szczytu...

Wyłączenie się z postępowania

Data publikacji: 30-10-2019 Autor: Agnieszka Matusiak
Tagi:    oświadczenie

Zamawiający musi zadbać o to, by udział w czynnościach związanych z przygotowaniem postępowania i jego przeprowadzeniem miały osoby gwarantujące bezstronność i obiektywizm.

 

Przepis art. 7 ust. 2 pzp obliguje zamawiającego do tego, by udział w czynnościach związanych z przygotowywaniem postępowania oraz jego przeprowadzeniem miały osoby gwarantujące bezstronność i obiektywizm. Wyrażona w tym przepisie zasada jest gwarancją prawidłowego przygotowania i przebiegu postępowania w sposób pozwalający na zachowanie zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Realizacją tej zasady jest art. 17 ust. 1 pzp określający okoliczności, w których osoby wykonujące czynności w postępowaniu podlegają wyłączeniu.

Wspomniane przepisy pzp wymagają, by w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego nie brały udziału osoby pozostające w określonych relacjach z wykonawcą. Udział w czynnościach związanych z przygotowaniem oraz przeprowadzeniem postępowania osób bezstronnych ma gwarantować bowiem, że czynności te wykonywać będą osoby, które nie będą kierować się względami osobistymi, co może mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia postępowania. Co istotne, naruszenie tej zasady w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego przekładałoby się niekorzystnie na przestrzeganie pozostałych zasad zamówień publicznych, w tym wspomnianej już zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.

Konflikt interesów

Zgodnie z przepisami pzp czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego mogą zatem wykonywać wyłącznie osoby, których uczestnictwo w procedurze udzielenia zamówienia nie spowoduje powstawania konfliktu interesów. Pojęcie „konflikt interesów” pojawia się w art. 24 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylającej dyrektywę 2004/18/WE. W zakresie tego pojęcia mieści się każda sytuacja, w której członkowie personelu instytucji zamawiającej lub dostawcy usług w zakresie obsługi zamówień, działającego w imieniu instytucji zamawiającej, biorący udział w prowadzeniu postępowania o udzielenie zamówienia lub mogący wpłynąć na wynik tego postępowania mają, bezpośrednio lub pośrednio, interes finansowy, ekonomiczny lub interes osobisty, który postrzegać można jako zagrażający ich bezstronności i niezależności w związku z prowadzonym postępowaniem o udzielenie zamówienia. Państwa członkowskie zapewniają podjęcie przez instytucje zamawiające odpowiednich środków, by skutecznie zapobiegać konfliktom interesów, a także rozpoznawać i likwidować je, gdy powstają w związku z prowadzeniem postępowań o udzielenie zamówień, by nie dopuścić do ewentualnego zakłócenia konkurencji i zapewnić równe traktowanie wszystkich wykonawców.

Przesłanki wyłączenia

W celu zapewnienia przestrzegania podstawowych zasad udzielania zamówień, a także bezstronności działań komisji przetargowej osoby uczestniczące w postępowaniu o udzielenie zamówienia ze strony zamawiającego mają obowiązek złożenia oświadczenia o braku lub istnieniu okoliczności wymienionych w art. 17 ust. 1 pzp. Osoba (w tym także członek komisji przetargowej) składająca takie oświadczenie musi mieć nie tylko świadomość konsekwencji, jakie wiążą się ze złożeniem oświadczenia, ale także pewność co do właściwego rozumienia przesłanek określonych w cytowanym wyżej art. 17 ust. 1 pzp.

O ile przesłanki wyłączenia opisane w pkt 1–3 i 5 wspomnianego przepisu nie budzą wątpliwości interpretacyjnych, o tyle przesłanka z pkt 4 – z uwagi na swój nieostry charakter – rodzi wiele pytań. Zauważyć należy, że dla zastosowania sankcji w postaci wyłączenia kluczowy jest sam fakt pozostawania osoby wykonującej czynności w postępowaniu z wykonawcą w stosunku prawnym lub faktycznym, który może budzić uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności. Należy podkreślić, że aby wskazana przesłanka zaistniała, nie musi zachodzić uzasadnione podejrzenie stronniczości – wystarczy, że określona sytuacja rodzi wątpliwości co do bezstronności danej osoby wykonującej czynności w postępowaniu.

Co istotne, w świetle art. 17 ust. 1 pkt 4 pzp samo pozostawanie pracownika zamawiającego lub innej zatrudnionej przez niego osoby w stosunku prawnym lub faktycznym z wykonawcą zamówienia nie musi prowadzić do ziszczenia się przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 4 pzp. Wyłączeniu na podstawie tej regulacji będzie podlegała jedynie osoba wykonująca czynności w postępowaniu i tylko wtedy, kiedy pozostawanie z wykonawcą w danym stosunku prawnym lub faktycznym może budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności takiej osoby.

Stosunek prawny i faktyczny

Stosunek prawny, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 pzp, istnieje wtedy, gdy między co najmniej dwiema osobami zachodzi zależność w postaci wzajemnych uprawnień i obowiązków, wyznaczana określoną normą prawną. Zależność istnieje wówczas, gdy jeden podmiot jest uprawniony, a drugi zobowiązany. Stosunek prawny może mieć formę stosunku podległości kompetencji lub stosunku zobowiązaniowego. Z kolei stosunkiem faktycznym będą pozostałe stosunki społeczne. Przykładem mogą być stosunki znajomości, przyjaźni czy koleżeństwa.

Tylko umowy o pracę i zlecenia

Warto zwrócić uwagę, że na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 3 pzp nie będzie podlegał wyłączeniu członek komisji, który przed upływem 3 lat od dnia wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia wykonał na rzecz wykonawcy jednorazowe zlecenie na podstawie umowy o dzieło. Przepisem tym bowiem objęte są tylko umowy o pracę i zlecenia. Nie będzie tu miała zastosowania również hipoteza z art. 17 ust. 1 pkt 4 pzp. Wprawdzie członka komisji z wykonawcą łączył stosunek prawny (umowa o dzieło), ale warunkiem zastosowania tej przesłanki jest istnienie stosunku prawnego w czasie obecnym (teraźniejszym), a nie przeszłym.

 

[...]

 

Agnieszka Matusiak
radca prawny; JMGJ Jaworska Matusiak Grześkowiak Jarnicka Kancelaria Prawna spółka jawna 

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

Spis treści Numer niedostępny Zamów prenumeratę

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne