Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Zamówienia dodatkowe i uzupełniające na roboty budowlane

Zamówienia dodatkowe i uzupełniające na roboty budowlane
 

Paweł Banasik

Twoja cena: 10,00 zł / 119,00 zł

Zamów

Ankieta dotycząca JEDZ

04 Wrzesień 2019 
Komisja Europejska prowadzi badanie dotyczące satysfakcji użytkowania elektronicznego...

Ogólnopolski Szczyt...

04 Wrzesień 2019 
Jako patron medialny wraz z organizatorem – Europejskim Centrum Biznesu zapraszamy do...

Wykonawcy z państw trzecich a...

04 Wrzesień 2019 
W dniu 24 lipca 2019 r. Komisja Europejska opublikowała wytyczne dotyczące udziału...

Whistleblowing w sektorze zamówień publicznych

Data publikacji: 02-09-2019 Autor: Agnieszka Poteralska
Tagi:    roboty budowlane

Już niedługo we wszystkich krajach UE wprowadzone zostaną ujednolicone zasady ochrony sygnalistów mające na celu przeciwdziałanie nadużyciom m.in. w zamówieniach publicznych.

 

Rolą systemu zamówień publicznych jest zapewnienie, aby wydatkowanie środków publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi odbywało się w sposób przemyślany, ekonomicznie racjonalny i uczciwy. Z uwagi na to, że uczestnikami rynku zamówień publicznych są na ogół zamawiający reprezentujący sektor publiczny i wykonawcy z sektora prywatnego, za pomocą odpowiednich regulacji ustawodawca stara się zagwarantować, aby postępowania przetargowe były transparentne, odbywały się na podstawie jednoznacznych i merytorycznych kryteriów, a także aby były w jak najmniejszym stopniu narażone na nadużycia finansowe czy zachowania korupcyjne.
Co jednak w sytuacji, gdy dochodzi do działań o charakterze korupcyjnym, które w konsekwencji mają wpływ na wyniki postępowania o udzielenie zamówienia publicznego? W jaki sposób nadużycia te są ujawniane? Jak wykazano w raporcie sporządzonym w 2018 r. przez Association of Certified Fraud Examiners (AFCE), zatytułowanym Report to the Nations. 2018 Global study on occupational fraud and abuse1, najskuteczniejsze narzędzie w informowaniu o nadużyciach (40% badanych przypadków) stanowiły kanały zgłaszania nieprawidłowości wewnątrz organizacji. Z kolei jedynie 1% badanych nadużyć został wykryty przez organy ścigania. Należy także zaznaczyć, że straty w przypadkach stwierdzenia nieprawidłowości przez organy ścigania były średnio 8 razy wyższe niż w przypadku wewnętrznego ich wykrycia.

 

Sygnaliści jako dodatkowy mechanizm kontroli zamówień publicznych

 

Na podstawie powyższych badań należy uznać, że dla minimalizowania ryzyka związanego z występowaniem korupcji oraz w celu zapewnienia skutecznego jej wykrywania w obszarze zamówień publicznych niezbędne będzie wdrożenie instrumentów umożliwiających zgłaszanie nadużyć (ang. whistleblowing) oraz gwarantujących skuteczną ochronę tzw. sygnalistów (ang. whistleblowers), którzy w odpowiedzialny sposób chcą chronić interesy publiczne.
Potrzebę tę dostrzegł i zbadał unijny ustawodawca. W studium przeprowadzonym na zlecenie Komisji Europejskiej Szacunek korzyści ekonomicznych wynikających z ochrony sygnalistów w ramach zamówień publicznych2 wykazano, że kwota strat, jakie są ponoszone w skali roku w krajach UE z powodu korupcji, wynosi 120 mld euro, co stanowi 1% PKB UE. W samym obszarze zamówień publicznych brak ochrony sygnalistów naraża Unię na straty rzędu 5,8–9,6 mld euro rocznie. Możliwość odzyskania sprzeniewierzonych środków publicznych w wyniku informacji otrzymanych od sygnalistów i generowania oszczędności w tym zakresie doprowadziła do zintensyfikowania prac nad kompleksową regulacją dotyczącą ochrony osób zgłaszających nieprawidłowości na terenie całej Unii Europejskiej.

 

Kogo obejmą przepisy Dyrektywy?

 

Przyjęta w dniu 16 kwietnia 2019 r. przez Parlament Europejski dyrektywa w sprawie ochrony osób zgłaszających przypadki naruszenia prawa Unii3 (dalej: Dyrektywa) ma zapewnić jednolity standard ochrony we wszystkich krajach członkowskich.
Obowiązek wprowadzenia systemów wewnętrznego raportowania o naruszeniach prawa będzie dotyczył zarówno spółek o kapitale prywatnym, jak i podmiotów sektora publicznego. Konieczność przestrzegania przepisów Dyrektywy została przewidziana względem urzędów administracji krajowej, regionalnej (wojewódzkiej) oraz lokalnej (w gminach zamieszkanych przez min. 10 tys. mieszkańców). W ramach sektora prywatnego obowiązek ten będzie dotyczył przedsiębiorców zatrudniających minimum 50 pracowników lub tych, których roczny przychód wynosi co najmniej 10 milionów euro, czyli średnich i dużych przedsiębiorców oraz przedsiębiorców świadczących usługi finansowe niezależnie od wielkości czy osiąganego przychodu.

 

Obowiązki w zakresie ustanawiania kanałów zgłaszania nieprawidłowości

 

Zgodnie z zapisami Dyrektywy państwa członkowskie zapewnią, aby podmioty prawne w sektorach prywatnym i publicznym ustanowiły wewnętrzne kanały zgłaszania nieprawidłowości oraz wewnętrzne procedury przyjmowania zgłoszeń i podejmowania działań następczych w związku ze zgłoszeniami.

 

Informowanie zewnętrzne i publiczne

 

Sygnalista powinien w pierwszej kolejności przekazać informację o nieprawidłowości swojemu pracodawcy w ramach obowiązującego w firmie systemu zgłaszania naruszeń. Może on jednak w określonych w Dyrektywie przypadkach pominąć ten kanał i dokonać zgłoszenia bezpośrednio do właściwych organów publicznych. Ostateczną opcją będzie dla sygnalisty możliwość poinformowania opinii publicznej o zaistniałym naruszeniu, z której będzie on mógł skorzystać w przypadku, gdy raportowanie wewnętrzne oraz zewnętrzne zawiedzie.

 

[...]

 

Agnieszka Poteralska
LL.M. aplikant radcowski w Kancelarii Prawnej Schampera, Dubis, Zając i Wspólnicy Sp. k. (SDZLEGAL SCHINDHELM), Approved Compliance Officer 

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

Spis treści Numer niedostępny Zamów prenumeratę

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne