Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Zmiany w ufp

29 Maj 2019 
Ministerstwo Finansów chce zmienić przepisy dotyczące kontroli zarządczej i audytu...

Raport o stanie polskiego...

29 Maj 2019 
Na Platformie Partnerstwa Publiczno-Prywatnego udostępniono raport dotyczący rynku PPP za...

Ustawa zapewniająca...

29 Maj 2019 
4 maja 2019 r. weszła w życie ustawa z dnia 21 lutego 2019 r. o zmianie niektórych ustaw...

Środki ochrony prawnej – propozycje zmian

Data publikacji: 29-05-2019 Autor: Jarosław Jerzykowski

Jakie regulacje z zakresu środków ochrony prawnej zmienią się wraz z przyjęciem projektu nowej ustawy Prawo zamówień publicznych?

 

Projekt nowego Prawa zamówień publicznych (dalej: Projekt) nie jest aktem o charakterze rewolucyjnym. Również rozwiązania w zakresie środków ochrony prawnej przewidziane w nowej ustawie nie są zupełnym novum. W odniesieniu do tej części regulacji ustawy zamówieniowej wstrzemięźliwość prawodawcy jest jednak niewątpliwie jego zaletą. Ewolucyjny charakter nowelizacji jest zdecydowanie lepszym pomysłem niż wprowadzanie rewolucyjnych zmian w zakresie procedur związanych z ochroną praw wykonawców. Mimo pewnych zastrzeżeń związanych z niektórymi aspektami funkcjonowania – przyjętego na gruncie aktualnie obowiązującego Prawa zamówień publicznych – systemu środków ochrony prawnej ogólna jego ocena wypada co do zasady pozytywnie. Z tego też powodu skupienie się w Projekcie na dopracowaniu istniejących instytucji i wprowadzeniu korekt do rozwiązań znanych od lat to rozwiązanie godne pochwały.

Pozytywnie ocenić należy przede wszystkim przeniesienie na poziom ustawy ważnej części regulacji, która do tej pory znajdowała się w rozporządzeniu w sprawie regulaminu postępowania przy rozpoznawaniu odwołań. Kluczowe elementy postępowania odwoławczego powinny być bowiem unormowane w regulacjach rangi ustawowej, a nie w aktach wykonawczych do ustawy.

System środków ochrony prawnej

Nowa ustawa zasadniczo utrzymuje system środków ochrony prawnej ukształtowany do tej pory, obejmujący odwołanie do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej oraz skargę do sądu okręgowego. Wprawdzie zmienia się właściwość sądu skargowego w związku z utworzeniem sądu zamówień publicznych (o czym w dalszej części artykułu), ale w sensie ustrojowym jest to jedynie pewna korekta dotychczasowego rozwiązania. Projekt uzupełnia jednak funkcjonujący do tej pory system środków ochrony prawnej o skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego (art. 590 Projektu). W aktualnym stanie prawnym legitymacja procesowa do wniesienia skargi kasacyjnej od orzeczeń sądów okręgowych rozpoznających skargi na orzeczenia KIO służy wyłącznie Prezesowi Urzędu Zamówień Publicznych, co sprawia, że Sąd Najwyższy w praktyce niemal w ogóle nie zajmuje się sprawami wynikłymi na gruncie pzp. Jedyną szansę na refleksję Sądu Najwyższego nad tego rodzaju sprawami dawały w istocie zapytania prawne sądów okręgowych. Prezes UZP ze swojej kompetencji do wnoszenia skarg kasacyjnych korzystał bowiem wyjątkowo rzadko. Tym samym uzupełnienie systemu środków ochrony prawnej o możliwość wniesienia przez strony skargi kasacyjnej na orzeczenia sądów okręgowych (wyrok sądu lub postanowienie kończące postępowanie w sprawie) to rozwiązanie zasługujące na pełną aprobatę i pochwałę.

Materialnoprawne przesłanki środków ochrony prawnej

Projekt utrzymuje katalog materialnoprawnych przesłanek środków ochrony prawnej, czyli przesłanek ich zasadności. Brzmienie art. 505 ust. 1 Projektu, który reguluje to zagadnienie, jest w swej istocie takie samo, jak dotychczas obowiązującego art. 179 ust. 1 pzp i stanowi, że: „Środki ochrony prawnej określone w niniejszym dziale przysługują wykonawcy, uczestnikowi konkursu oraz innemu podmiotowi, jeżeli ma lub miał interes w uzyskaniu danego zamówienia lub nagrody w konkursie oraz poniósł lub może ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez zamawiającego przepisów niniejszej ustawy”.

Projekt ustawy wyraźnie definiuje interes w uzyskaniu zamówienia, posługując się pojęciem „danego zamówienia”, co zdaje się wskazywać, że prawodawca ma na myśli zamówienie będące przedmiotem tego postępowania, w którym następuje wniesienie środka ochrony prawnej, a nie zamówienie jako takie, niezależnie od tego, czy jest ono przedmiotem postępowania, w którym zostaje wniesiony środek ochrony prawnej, czy raczej mogłoby się stać przedmiotem przyszłego postępowania. W ten sam sposób, co do zasady, składy orzekające KIO interpretują obowiązujący obecnie art. 179 ust. 1 pzp (zob. np. wyrok KIO z 16 maja 2017 r., KIO 802/17; wyrok KIO z 24 sierpnia 2018 r., KIO 1609/18). Jednocześnie jednak orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) zdaje się przychylać do bardziej dynamicznego rozumienia interesu w uzyskaniu zamówienia, odnosząc go nie tylko do uzyskania zamówienia w postępowaniu, w którym został wniesiony środek ochrony prawnej, ale również do przyszłych postępowań (zob. wyrok TSUE z 11 maja 2017 r. w sprawie Archus sp. z o.o. i Gama Jacek Lipik v. Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A., C-131/16; podobnie wyrok TSUE z 4 lipca 2013 r. w sprawie Fastweb, C-100/12). Wydaje się więc, że aby pozostać w duchu orzecznictwa europejskiego, polski ustawodawca powinien zrezygnować ze sformułowania „dane zamówienie”, poprzestając na określeniu interesu w uzyskaniu zamówienia jako takiego.

Zmiany w zakresie postępowania odwoławczego

W odniesieniu do postępowania odwoławczego Projekt przewiduje relatywnie niewiele zmian. Bez wątpienia najbardziej doniosłą z nich jest zrównanie zakresu zaskarżenia odwołaniem czynności i zaniechań zamawiającego dla postępowań powyżej i poniżej progów unijnych. Aktualnie obowiązujący art. 180 ust. 2 pzp przewiduje bowiem zamknięty katalog czynności podlegających zaskarżeniu w postępowaniach o wartości poniżej progów unijnych. Na gruncie nowego pzp brak odpowiednika tego przepisu, a treść art. 513 Projektu zakres zaskarżanych działań zamawiającego normuje jednolicie dla wszystkich postępowań podlegających ustawie. Proponowaną regulację ocenić należy pozytywnie. Niemożność wniesienia odwołania na wszystkie czynności zamawiającego w postępowaniach poniżej progów unijnych była bowiem słusznie krytykowana.

W kwestii samej procedury wniesienia odwołania nowa ustawa w zasadzie nie zmienia niczego. Organem właściwym do wniesienia odwołania pozostaje wciąż Prezes KIO, a właściwym do rozpoznania – sama Izba. Również terminy na wniesienie odwołania zgodnie z Projektem pozostają dokładnie takie same jak pod rządami obecnie obowiązującej ustawy. Analogiczne są również wymagania co do treści odwołania jako pisma procesowego. Jedyną różnicą jest wyłącznie przeniesienie przepisów regulujących to zagadnienie z rozporządzenia wykonawczego (regulaminu postępowania) wprost do ustawy. 

 

[...]

 

Jarosław Jerzykowski
radca prawny; komplementariusz w kancelarii Jerzykowski i Wspólnicy Sp.k.  

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne