Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Modyfikacje systemu...

31 Grudzień 2020 
Od 14 grudnia ub.r. zamawiający i wykonawcy mogą korzystać ze zmienionego systemu do...

Kanał przez Mierzeję Wiślaną

31 Grudzień 2020 
Budową drugiego etapu budowy kanału żeglugowego przez Mierzeję Wiślaną, drogi wodnej z...

Fundusz Inwestycji Lokalnych

31 Grudzień 2020 
Rządowy Fundusz Inwestycji Lokalnych – czyli program bezzwrotnego wsparcia dla...

Bezpośrednia zapłata na rzecz podwykonawców

Data publikacji: 27-02-2019 Autor: Marta Lipińska
Tagi:    dostawa   roboty budowlane

Czy bezpośrednia zapłata wynagrodzenia na rzecz podwykonawcy jest obowiązkiem, czy uprawnieniem zamawiającego? Czy bezpośrednią zapłatę może stanowić złożenie spornej kwoty do depozytu sądowego?


Co do zasady wykonawca może powierzyć wykonanie przedmiotu zamówienia podwykonawcom, z wyjątkiem sytuacji gdy ze względu na specyfikę zamówienia zamawiający zastrzeże w specyfikacji istotnych warunków zamówienia, że część lub całość zamówienia nie może być powierzona podwykonawcom. Kwestię podwykonawstwa w pzp regulują m.in. przepisy art. 143b i n. pzp, dodane w drodze nowelizacji z dnia 8 listopada 2013 r., która weszła w życie 24 grudnia 2013 r. Przepisy te regulują m.in. procedurę zgłaszania podwykonawców oraz bezpośredniej zapłaty przez zamawiających na ich rzecz. Samą definicję umowy o podwykonawstwo podaje ustawodawca w art. 2 pkt 9b pzp, gdzie wskazuje, że jest to umowa w formie pisemnej o charakterze odpłatnym, której przedmiotem są usługi, dostawy lub roboty budowlane stanowiące część zamówienia publicznego, zawarta między wybranym przez zamawiającego wykonawcą a innym podmiotem (podwykonawcą), zaś w przypadku zamówień publicznych na roboty budowlane – także między podwykonawcą a dalszym podwykonawcą lub między dalszymi podwykonawcami.

Kiedy zamawiający płaci bezpośrednio?

Zamawiający na podstawie art. 143c ust. 1 pzp jest zobowiązany do dokonania bezpośredniej zapłaty na rzecz podwykonawcy, jeżeli – odpowiednio – wykonawca, podwykonawca lub dalszy podwykonawca zamówienia uchylają się od obowiązku zapłaty.

Jeśli przedmiotem umowy o podwykonawstwo jest dostawa prefabrykowanych elementów (ścianek i płyt peronowych), elementy te mają zostać wyprodukowane zgodnie z wymogami zamawiającego i stanowić będą część zamówienia publicznego, to dana umowa może zostać zakwalifikowana jako umowa dostawy. Jeśli zaś dana umowa zawarta zostanie w formie pisemnej, a zatem spełnione zostaną również wymogi formalne przewidziane w art. 2 pkt 9b pzp, i przede wszystkim będzie ona umową zawartą między wykonawcą robót budowlanych a podwykonawcą zamówienia na roboty budowlane, to umowa taka może podlegać procedurze bezpośredniej zapłaty na podstawie art. 143c ust. 1 pzp.

Istotne jest jednak, że bezpośrednia zapłata, o której mowa w art. 143c ust. 1 pzp, dotyczy wyłącznie sytuacji, w których umowa o podwykonawstwo była zaakceptowana przez zamawiającego. Zgodnie bowiem z art. 143c ust. 2 pzp obowiązek ten dotyczy wyłącznie należności powstałych po zaakceptowaniu przez zamawiającego umowy o podwykonawstwo (w przypadku gdy jej przedmiotem są roboty budowlane) bądź po przedłożeniu zamawiającemu poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii umowy o podwykonawstwo (w przypadku gdy jej przedmiotem są usługi lub dostawy).

Zgodnie więc z art. 143c ust. 1 pzp bezpośrednia zapłata wymagalnego wynagrodzenia przysługującego podwykonawcy lub dalszemu podwykonawcy z tytułu realizacji części zamówienia na roboty budowlane obciąża zamawiającego wyłącznie:

1) w przypadku uchylenia się od obowiązku zapłaty wynagrodzenia odpowiednio przez wykonawcę, podwykonawcę lub dalszego podwykonawcę zamówienia na roboty budowlane oraz


2) jedynie w stosunku do podwykonawcy lub dalszego podwykonawcy, który:

a) zawarł zaakceptowaną przez zamawiającego (w sposób określony w art. 143b ust. 1–7 pzp) umowę o podwykonawstwo, której przedmiotem są roboty budowlane, lub
b) zawarł przedłożoną (w sposób określony w art. 143b ust. 8–9 pzp) zamawiającemu umowę o podwykonawstwo, której przedmiotem są dostawy lub usługi.

Bezpośrednia zapłata – obowiązek czy uprawnienie?

Zgodnie z art. 143c ust. 8 pzp do solidarnej odpowiedzialności zamawiającego, wykonawcy, podwykonawcy lub dalszego podwykonawcy z tytułu wykonanych robót budowlanych stosuje się przepisy ustawy Kodeks cywilny (dalej: kc), jeżeli przepisy pzp nie stanowią inaczej. Zaznaczyć zatem należy, że choć w art. 143c ust. 1 pzp nie wprowadzono analogicznej jak w art. 6471 § 5 kc instytucji odpowiedzialności solidarnej, to nie oznacza to, że podwykonawcy, którzy zawarli umowę o dostawy lub usługi, nie mogą żądać zapłaty od zamawiającego, który – w warunkach zaistnienia przesłanek zobowiązujących go do bezpośredniej zapłaty wynagrodzenia – faktycznie nie płaci1. Powstaje jednak na tym tle pytanie, czy bezpośrednia płatność przez zamawiającego jest obowiązkiem, czy uprawnieniem zamawiającego, a więc czy dany podwykonawca ma roszczenie wobec zamawiającego o dokonanie bezpośredniej zapłaty.

Zdaniem niektórych autorów w analizowanym przepisie określone zostały warunki powstania – w toku realizacji zamówienia na roboty budowlane – solidarnej odpowiedzialności zamawiającego za zapłatę wymagalnego wynagrodzenia podwykonawcy lub dalszego podwykonawcy, niezależnie od tego, co jest przedmiotem umowy podwykonawczej2. Imperatywna wymowa przepisu art. 143c ust. 1 pzp nakazywałaby bowiem przyjąć, że zamawiający ma obowiązek dokonania bezpośredniej zapłaty na rzecz podwykonawcy lub dalszego podwykonawcy, o ile spełnione zostaną określone warunki.

W doktrynie i w orzecznictwie podkreśla się jednak argument przemawiający za odmienną koncepcją, a mianowicie brak wyraźnego uregulowania przez ustawodawcę odpowiedzialności zamawiającego (tj. odpowiednika art. 6471 § 5 kc, w którym wskazano by, że zamawiający ponosi solidarną odpowiedzialność). Jak się bowiem powszechnie przyjmuje, powinna ona wynikać wyraźnie z ustawy lub czynności prawnej.

 

[...]

 

Marta Lipińska
aplikant radcowski w kancelarii GWW Grynhoff i Partnerzy Radcowie Prawni i Doradcy Podatkowi Sp.p.; od 2013 r. zajmuje się inwestycjami infrastrukturalnymi i zamówieniami publicznymi; specjalizuje się w postępowaniach przed KIO oraz doradztwie w sprawach związanych z realizacją inwestycji 

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

Spis treści Numer niedostępny Zamów prenumeratę

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne