Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Zamówienia dodatkowe i uzupełniające na roboty budowlane

Zamówienia dodatkowe i uzupełniające na roboty budowlane
 

Paweł Banasik

Twoja cena: 10,00 zł / 119,00 zł

Zamów

Punkty ładowania pojazdów...

25 Kwiecień 2019 
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad otworzyła oferty na dzierżawę 13 miejsc pod...

Wpływ brexitu na zamówienia

25 Kwiecień 2019 
Na nadzwyczajnym szczycie 10 kwietnia br. Rada Europejska zgodziła się przełożyć termin...

Zmiany, zmiany, nowelizacje…

25 Kwiecień 2019 
18 kwietnia 2019 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 listopada 2018 r. o elektronicznym...

Zlecanie robót dodatkowych

Data publikacji: 27-02-2019 Autor: Danuta Domżalicka

W interesie zamawiającego leży uregulowanie klauzul umownych, na podstawie których będzie możliwe zlecanie robót dodatkowych, robót zamiennych czy też rezygnacja z realizacji części robót, przy jednoczesnej możliwości modyfikacji wynagrodzenia ryczałtowego.

 

Pojęcie „roboty dodatkowe” nie zostało dokładnie zdefiniowane w żadnym akcie prawnym. W orzecznictwie roboty dodatkowe definiuje się jako świadczenia wykonywane poza istniejącym zobowiązaniem dotyczącym robót budowlanych, którego zakres – w myśl art. 649 ustawy Kodeks cywilny – określa projekt. Przywołany przepis stanowi, że w razie wątpliwości poczytuje się, iż wykonawca podjął się wszystkich robót objętych projektem stanowiącym część składową umowy.

Każdą decyzję o dokonaniu ewentualnej zmiany umowy zamawiający musi rozważyć, tak aby nie naruszyć postanowień pzp, ustawy o finansach publicznych, a dodatkowo – jeśli umowa realizowana jest z funduszy unijnych – także przepisów ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej. Najczęściej w umowach o roboty budowlane zamawiający określają wynagrodzenie ryczałtowe, ale z możliwością jego modyfikacji.

Wyrok Sądu Najwyższego z 25 marca 2015 r. (II CSK 389/14)

„W umowie o roboty budowlane, uregulowanej w art. 647 i następne k.c., strony mogą określić wynagrodzenie za wykonane roboty jako wynagrodzenie ryczałtowe, przewidziane w art. 632 § 1 k.c., jak też zastrzec możliwość jego modyfikacji, w zależności od zaistnienia konieczności wykonania robót dodatkowych lub zmniejszenia zakresu robót podstawowych. Prawnymi konsekwencjami ukształtowania wynagrodzenia ryczałtowego bez takiej klauzuli jest zarówno niedopuszczalność podwyższenia go, jak też obniżenia, nawet gdyby dochód osiągnięty przez wykonawcę był wyższy od założonego w kalkulacji będącej podstawą określenia wysokości ryczałtu”.

Realizacja procesu inwestycyjnego jest na ogół bardzo złożona, wiąże się z możliwością wystąpienia nieprzewidzianych sytuacji. W interesie zamawiającego jest więc uregulowanie klauzul umownych, na podstawie których będzie możliwe zlecanie robót dodatkowych, robót zamiennych czy też rezygnacja z realizacji części robót przy jednoczesnej możliwości modyfikacji wynagrodzenia ryczałtowego. Przewidując możliwość zmian umowy, zamawiający zwiększa grono potencjalnych wykonawców zainteresowanych ubieganiem się o zamówienie. Zarówno zamawiający, jak i wykonawcy analizują bowiem ryzyka przyszłej realizacji umowy.

Należy jednak wziąć pod uwagę, że bywa, iż wykonawcy chcą, aby za roboty dodatkowe uznać te roboty, które objęte są zamówieniem podstawowym – projektem, czy też proponują roboty i rozwiązania zamienne i wówczas dochodzi do sporów między stronami. Dopuszczalność zmian wynagrodzenia wykonawcy przy przyjętym wynagrodzeniu ryczałtowym bez przewidzianych klauzul umownych dotyczących możliwości zmian tego wynagrodzenia była rozpatrywana w orzecznictwie:

Wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z 8 października 2018 r. (VIII GC 334/16)

„(…) wykonanie części prac, które powódka określa jako dodatkowe były w istocie wynikiem zaproponowanych przez powódkę zmian i rozwiązań (…), co zasadniczo zmieniło zakres rzeczowy prac a ponadto, nie było niezbędne do wykonania zleconych robót. Ponadto zmiana w tym zakresie sprowadzała się jedynie do ułatwienia realizacji robót powodowi, a pozwana nie uzyskała w tym zakresie żadnych realnych korzyści na etapie wykonawstwa, a ponadto podwyższyło to koszty późniejszej eksploatacji. W rezultacie (…) powódka obniżyła koszty realizacji robót ziemnych oraz uniknęła szalowania wykopów i spowodowała zwiększenie kosztów eksploatacji na późniejszym etapie. Wymiar oszczędności finansowych w tym zakresie (…) w kontekście żądania zapłaty za roboty dodatkowe absolutnie nie mógł zostać przez Sąd orzekający pominięty. (…) Jeżeli więc w umowie o roboty budowlane ustalone jest – jak w niniejszej sprawie – wynagrodzenie w formie ryczałtu, zaś w jej treści bądź przewidziano dosłownie, że wykonawca ma obowiązek wykonania robót zamiennych w ramach umownego wynagrodzenia, bądź brak jest tego ostatniego zapisu przy jednoczesnej klauzuli o możliwości wykonania robót zamiennych, to trzeba przyjąć, że wykonawca ma obowiązek wykonania robót zamiennych za umówione wynagrodzenie”.

Dokumentacja projektowa (stanowiąca opis przedmiotu zamówienia na roboty budowlane) a roboty dodatkowe

Przed zleceniem robót budowlanych zamawiający musi pozyskać odpowiednio:

 

  • dla formuły „wybuduj” – dokumentację projektową i specyfikacje techniczne wykonania i odbioru robót budowlanych (STWiORB), a ponadto przedmiary robót i kosztorysy inwestorskie;
  • dla formuły „zaprojektuj i wybuduj” – program funkcjonalno-użytkowy (PFU).


Dokumentacja projektowa, STWiORB oraz ewentualnie przedmiary robót i PFU będą stanowiły opis przedmiotu zamówienia.

Usługa na wykonanie powyższych opracowań jest zlecana przez zamawiającego podmiotom do tego uprawnionym, posiadającym ponadto odpowiednią wiedzę i doświadczenie – projektantom.

Zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy Prawo budowlane to na projektancie spoczywa obowiązek zapewnienia sprawdzenia projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności. Ponadto zgodnie z art. 20 ust. 4 tej ustawy projektant, a także sprawdzający, do projektu budowlanego dołącza oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.

W trakcie procedury odbioru dokumentacji od projektanta inspektorzy nadzoru inwestorskiego – przedstawiciele zamawiającego powinni sprawdzić poprawność dokumentacji, w tym także jej zgodność z przepisami pzp. Dopiero po przyjęciu dokumentacji zamawiający może przystąpić do przeprowadzenia postępowania mającego na celu wyłonienie wykonawcy robót budowlanych. Sprawdzona z należytą starannością dokumentacja będzie stanowiła opis przedmiotu zamówienia.

Niestety, częstym zjawiskiem – mimo dochowania należytej staranności przez zamawiającego – jest występowanie niezgodności między opracowaną dokumentacją (na podstawie której przyszły wykonawca robót skalkuluje cenę oferty) a stanem rzeczywistym, który ujawni się w trakcie realizacji robót.

Przeważnie już podczas trwania procedury przetargowej wykonawcy, jako profesjonalni uczestnicy procesu budowlanego, chcąc skalkulować cenę oferty z należytą starannością (w tym także swój zysk), wnikliwie sprawdzają dokumentację udostępnioną przez zamawiającego i w razie wątpliwości zwracają się o odpowiednie wyjaśnienia. Jeśli wątpliwości te dotyczą rozwiązań przyjętych w dokumentacji, zamawiający zwraca się o wyjaśnienia do projektanta, który w ramach nadzoru autorskiego zobowiązany jest ich udzielić bądź też dokonać poprawek w dokumentacji. Wychwycenie wątpliwości na tym etapie postępowania jest korzystne zarówno dla zamawiającego, jak i dla wykonawców. Rozwianie tychże wątpliwości pozwoli na uniknięcie perturbacji i ewentualnych sporów między wykonawcą robót a zamawiającym na etapie realizacji umowy na roboty budowlane.

 

[...]

 

Danuta Domżalicka
doradca; pracownik Starostwa Powiatowego w Pucku odpowiedzialny za prowadzenie postępowań i realizację zamówień publicznych 

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne