Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Radiotelefony dla SW

22 Lipiec 2020 
Służba Więzienna (SW) planuje zakup 1241 sztuk radiotelefonów przenośnych wraz z...

Funduszowy pakiet...

22 Lipiec 2020 
Podmioty korzystające z projektów współfinansowanych ze środków unijnych, których...

Tarcza 4.0

22 Lipiec 2020 
Ustawa z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych...

Pilna potrzeba a natychmiastowe wykonanie

Data publikacji: 27-02-2019 Autor: Piotr Pieprzyca

Będąc pod presją czasu, zamawiający ma możliwość zastosowania trybu negocjacji bez ogłoszenia lub zamówienia z wolnej ręki. Warunkiem jest wypełnienie przesłanek określonych odpowiednio w art. 62 ust. 1 pkt 4 i art. 67 ust. 1 pkt 3 pzp.

 

Ustawa Prawo zamówień publicznych przewiduje różne tryby postępowania, mające na celu zawarcie umowy z wybranym przez zamawiającego wykonawcą. Jeżeli zamawiający nie ma czasu na przeprowadzanie postępowania ze względu na to, że jego przedmiot powinien być zrealizowany jak najszybciej, warto przeanalizować możliwość zastosowania różnych trybów, które w ramach swoich przesłanek kładą nacisk na aspekt czasu, jakim dysponuje zamawiający.

Przyspieszenie momentu zawarcia umowy

Analizując przewidziane w pzp tryby postępowania, należy zwrócić uwagę na dwa z nich, dzięki którym można zdecydowanie przyspieszyć moment zawarcia umowy z wykonawcą, tj. tryb negocjacji bez ogłoszenia (dalej również: NBO) oraz zamówienie z wolnej ręki (dalej również: WR).

Zgodnie z art. 62 ust. 1 pkt 4 pzp zamawiający może udzielić zamówienia w trybie negocjacji bez ogłoszenia, gdy ze względu na pilną potrzebę udzielenia zamówienia niewynikającą z przyczyn leżących po stronie zamawiającego, której wcześniej nie można było przewidzieć, nie można zachować terminów określonych dla przetargu nieograniczonego, przetargu ograniczonego lub negocjacji z ogłoszeniem.

Postępowanie z wolnej ręki może być wszczęte, gdy ze względu na wyjątkową sytuację niewynikającą z przyczyn leżących po stronie zamawiającego, której nie mógł on przewidzieć, wymagane jest natychmiastowe wykonanie zamówienia, a nie można zachować terminów określonych dla innych trybów udzielenia zamówienia (art. 67 ust. 1 pkt 3 pzp).

Co ciekawe, przepisy dyrektywy 2014/24/UE nie zawierają takiego dualizmu. W art. 32 ust. 2 lit. c dyrektywy ustawodawca unijny wskazuje, że procedurę negocjacyjną bez uprzedniej publikacji można stosować do zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi w zakresie, w jakim jest to absolutnie niezbędne, jeżeli:

 

  • wystąpiła wyjątkowo pilna konieczność spowodowana wydarzeniami, których instytucja zamawiająca nie mogła przewidzieć;
  • terminy przewidziane dla procedury otwartej lub procedury ograniczonej, lub procedury konkurencyjnej z negocjacjami nie mogą być dotrzymane.


Okoliczności, których wystąpienie wywołało wyjątkowo pilną konieczność udzielenia zamówienia, nie mogą być w żadnym wypadku przypisane instytucji zamawiającej.

Opinia UZP

Chcąc szybko przeprowadzić postępowanie o udzielenie zamówienia, zamawiający będzie musiał przeanalizować możliwości zastosowania wyżej wskazanych trybów przy uwzględnieniu prawidłowej interpretacji zwrotów użytych w przepisach, tj.: pilnej potrzeby udzielenia zamówienia (NBO) oraz wymogu natychmiastowego wykonania zamówienia (WR). Już z samego literalnego brzmienia przepisów wynika, że zakres znaczeń obu przywołanych fragmentów regulacji jest inny. Teza ta znajduje swoje potwierdzenie w opiniach UZP, w bogatym orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej, wynikach kontroli Prezesa UZP, a także innych organów orzekających w sprawach dotyczących prawidłowego stosowania pzp.

W jednej ze swoich opinii1 Urząd Zamówień Publicznych wskazał, że „zarówno tryb przetargu ograniczonego oraz negocjacji z ogłoszeniem przewidują możliwość skrócenia postępowania (art. 49 ust. 3, art. 52 ust. 4 oraz art. 52 ust. 2 ustawy Pzp) z uwagi na wystąpienie pilnej potrzeby udzielenia zamówienia. Przepisu art. 62 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp nie stosuje się zatem w przypadku, gdy zamawiający ma wystarczająco dużo czasu na przeprowadzenie postępowania w trybie procedury przyśpieszonej (por. wyrok ETS z dnia 18 marca 1992 C 24/91 Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Królestwu Hiszpanii)”. W opinii tej podniesiono również, że „(…) wystąpienie okoliczności, której zamawiający nie mógł przewidzieć, zgodnie z art. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp, musi powodować konieczność natychmiastowego wykonania zamówienia. Ważnym jest tutaj odróżnienie pilności udzielenia zamówienia publicznego, od konieczności natychmiastowego wykonania zamówienia. Nie wszystkie zamówienia, które powinny być udzielone w trybie pilnym, wymagają natychmiastowego wykonania. Dla udzielania zamówień w trybie pilnym ustawodawca przewidział bowiem inny niż wolna ręka tryb, mianowicie wyżej omówione – negocjacje bez ogłoszenia”. Urząd zwrócił także uwagę, że należy odróżnić dwie sytuacje: „Pierwsza, to taka, w której w danej chwili występuje klęska żywiołowa (np. powódź) i z tego względu istnieje potrzeba natychmiastowej realizacji zamówień niezbędnych do zapobieżenia, ograniczenia lub natychmiastowego usunięcia jej skutków (np. zakupy na akcję ratowniczą, wykonanie prac umożliwiających jedyny dojazd do miejscowości, prace porządkowe mające na celu zapobieżenie epidemiom itp.) – wówczas, po spełnieniu przewidzianych prawem przesłanek, uzasadnione będzie skorzystanie z dyspozycji art. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp. Jeżeli nie istnieje konieczność natychmiastowego wykonania zamówienia, ale sytuacja, która uzasadnia pilną potrzebę udzielenia zamówienia wówczas zamawiający może, stosownie do treści art. 62 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp, zastosować tryb negocjacji bez ogłoszenia. Druga sytuacja może dotyczyć okoliczności, w których nie mamy w danym momencie do czynienia ze zjawiskiem klęski żywiołowej, uzasadniającej pilną potrzebę realizacji świadczeń (dostaw, usług lub robót budowlanych), natomiast zakup np. sprzętu do akcji ratunkowych wynika z chęci (konieczności) poczynienia zapasów na wypadek takiej klęski w przyszłości – wówczas brak jest podstaw do zastosowania trybów niekonkurencyjnych”.

 

Powyższe stanowisko w odniesieniu do czasu, w którym musi zostać zrealizowany przedmiot zamówienia, znajduje potwierdzenie również w orzecznictwie.
 

[...]

 

Piotr Pieprzyca
specjalista w prawie zamówień publicznych, wieloletni praktyk, właściciel firmy doradczej PROZAM Piotr Pieprzyca, członek zarządu OSKZP 

Aktualizacja: 27-02-2019

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

Spis treści Numer niedostępny Zamów prenumeratę

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne