Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Innowacyjność w konkursie

22 Listopad 2018 
Jednym z głównych celów nowoczesnej administracji jest tworzenie usług dla obywateli przy...

PPP jako priorytet

22 Listopad 2018 
Wiceminister Inwestycji i Rozwoju Artur Soboń, podczas debaty na Kongresie 590...

Cyfrowa gospodarka

22 Listopad 2018 
Już wkrótce w zamówieniach publicznych, koncesjach na roboty budowlane lub usługi oraz...

Zakłócenie konkurencji w postępowaniu

Data publikacji: 10-10-2018 Autor: Anna Wojtczyk
Tagi:    oświadczenie

Czy składając oferty na odrębne części zamówienia, wykonawcy należący do jednej grupy kapitałowej muszą przedstawić dowody, że powiązania między nimi nie prowadzą do zakłócenia konkurencji w postępowaniu?

Podczas badania ofert od zamawiającego wymaga się szerszego spojrzenia. W niniejszym artykule zostanie omówiona sytuacja złożenia ofert przez dwóch wykonawców należących do tej samej grupy kapitałowej, która to sytuacja obliguje zamawiającego do sprawdzenia, czy nie wpływa to negatywnie na konkurencję w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego.

Jak wskazuje art. 24 ust. 1 pkt 23 pzp, z postępowania wyklucza się wykonawców, którzy należąc do tej samej grupy kapitałowej, złożyli odrębne oferty, chyba że wykażą, iż istniejące między nimi powiązania nie prowadzą do zakłócenia konkurencji w postępowaniu o udzielenie zamówienia.

Po nowelizacji pzp z 22 czerwca 2016 r. przepis stanowiący podstawę wykluczenia wykonawców z tej samej grupy kapitałowej odnosi się wprost także do wykonawców, którzy złożyli oferty częściowe. Rozstrzygnięcia wymaga, czy dyspozycją tego przepisu objęte są sytuacje złożenia przez wykonawców z jednej grupy kapitałowej ofert częściowych na te same czy również na odrębne części zamówienia.

Stanowisko doktryny

Należy zauważyć, że przedsiębiorcy należący do grupy kapitałowej, jako zależni od jej lidera, w zasadzie nie konkurują ze sobą, ponieważ jako grupa realizują wspólny cel gospodarczy. Zatem uczestniczenie dwóch lub więcej przedsiębiorstw należących do tej samej grupy kapitałowej może naruszać zasadę uczciwej konkurencji w postępowaniu.

Ustawodawca dał jednak szansę wykonawcom należącym do tej samej grupy kapitałowej i jednocześnie biorącym udział w tym samym postępowaniu o udzielenie zamówienia na udowodnienie, że ich uczestnictwo nie zagrozi uczciwej konkurencji w postępowaniu. Zamawiający może odstąpić od ich wykluczenia jedynie wówczas, gdy wykonawcy wykażą, że istniejące między nimi powiązania nie zakłócają konkurencji w postępowaniu. Ustawodawca słusznie przesądził, że ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wykonawcach.


W przypadku postępowania podzielonego na części obowiązująca zasada wskazuje, że wykluczeniu z postępowania podlegać będą wykonawcy, którzy, będąc w jednej grupie kapitałowej, złożyli oferty w tej samej części zamówienia. Jest to konsekwencja założenia, że każda część zamówienia jest traktowana odrębnie (jako odrębne postępowanie). W każdej części dokonywana jest odrębna ocena i badanie ofert (włączając w to badanie podstaw wykluczenia z postępowania). Choć niektórzy autorzy proponują w celu uniknięcia nieporozumień, aby wykonawcy, składając oświadczenie o przynależności do grupy kapitałowej, na wszelki wypadek wykazali, że istniejące między nimi powiązania nie prowadzą do zakłócenia konkurencji w postępowaniu, co przy złożeniu ofert na różne części zamówienia nie będzie trudne.

 

Podkreślenia wymaga, że w doktrynie pojawiają się głosy, że sankcja wykluczenia dotyczy również wykonawców z tej samej grupy kapitałowej składających oferty częściowe.

Najistotniejszy jednak wydaje się cel tego przepisu: by sytuacja pozostawania dwóch wykonawców w tej samej grupie kapitałowej nie wpływała na konkurencję w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego.

Przepisy pzp mają na celu przeciwdziałać naruszaniu zasady uczciwej konkurencji przez składanie kilku ofert/ofert częściowych lub wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu przez podmioty dzielące jeden ośrodek decyzyjny (w ramach grupy kapitałowej) w tym samym postępowaniu (w tej samej części zamówienia).

Stanowisko UZP

Zgodnie z interpretacją Urzędu Zamówień Publicznych1 w przypadku gdy w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego złożono tylko jedną ofertę (w ramach tej samej części zamówienia złożono jedną ofertę częściową), nie mamy do czynienia z naruszaniem zasady uczciwej konkurencji w postępowaniu przez udział co najmniej dwóch podmiotów funkcjonujących w ramach jednej grupy kapitałowej. Brak oświadczenia o przynależności do grupy kapitałowej nie może w takim przypadku nawet potencjalnie wpłynąć na konkurencję w postępowaniu, a co za tym idzie – nie wywołuje dla wykonawcy ujemnych skutków prawnych, nie jest też w tym kontekście dokumentem niezbędnym do przeprowadzenia postępowania. W związku z powyższym wezwanie do uzupełnienia takiego oświadczenia w świetle celu, jakim jest przeciwdziałanie zakłóceniu konkurencji w postępowaniu przez grupę kapitałową, staje się również zbędne.

W innej opinii Urząd wskazuje, że: „(…) zamawiający powinien dokonać weryfikacji braku przynależności do tej samej grupy kapitałowej wykonawców ubiegających się o to samo zamówienie (jego część), która to przynależność mogłaby prowadzić do zachwiania uczciwej konkurencji w postępowaniu. Jest to jedna z obligatoryjnych przesłanek oceny podmiotowej wykonawców w postępowaniu, odnosząca się do braku podstaw do wykluczenia z postępowania, opisana w art. 24 ust. 1 pkt 23 ustawy Pzp”2.

Urząd nie odnosi się więc do sytuacji, gdy wykonawcy należący do tej samej grupy kapitałowej składają oferty na różne części zamówienia, tylko do takiej, gdy składają oni jednocześ­nie oferty na jedną z części.

[...]

Anna Wojtczyk
doktor nauk prawnych; zastępca kierownika działu zamówień publicznych w Sosnowieckim Szpitalu Miejskim sp. z o.o.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2012 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne