Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Radiotelefony dla SW

22 Lipiec 2020 
Służba Więzienna (SW) planuje zakup 1241 sztuk radiotelefonów przenośnych wraz z...

Funduszowy pakiet...

22 Lipiec 2020 
Podmioty korzystające z projektów współfinansowanych ze środków unijnych, których...

Tarcza 4.0

22 Lipiec 2020 
Ustawa z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych...

Procedury antykorupcyjne

Data publikacji: 27-07-2018 Autor: Adam Majgier

Jakie są wymagania dla zamawiających i wykonawców w zakresie obowiązku stosowania wewnętrznych procedur antykorupcyjnych, określone w projekcie ustawy o jawności życia publicznego?

Projekt ustawy o jawności życia publicznego, który mimo wielu zgłoszonych uwag prędzej czy później znajdzie się w polskim porządku prawnym, zawiera nie tylko przepisy zmieniające wprost ustawę Prawo zamówień publicznych, ale również ogólne dyspozycje odnoszące się do sposobu zarządzania organizacjami zamawiających i wykonawców. W myśl tych przepisów obie wymienione grupy podmiotów zobowiązane są do stosowania wewnętrznych procedur antykorupcyjnych. Należy przez to rozumieć podjęcie środków organizacyjnych, kadrowych i technicznych mających na celu przeciwdziałanie tworzeniu otoczenia sprzyjającego przypadkom popełnienia przestępstw przez osoby działające w imieniu i na rzecz wykonawców oraz zamawiających. W wersji projektu ustawy o jawności życia publicznego z dnia 8 stycznia 2018 r. (dalej: Projekt) w art. 67 i 68 widnieją wskazówki co do sposobu przeciwdziałania praktykom korupcyjnym. Zważywszy na konsekwencje, jakie grożą zamawiającym i wykonawcom za niestosowanie procedur antykorupcyjnych, warto zapoznać się z tym zagadnieniem. 

 
Wykluczenie wykonawcy
 
Omawiany Projekt przewiduje wykluczenie wykonawcy, który został prawomocnie ukarany za niestosowanie wewnętrznych procedur antykorupcyjnych lub gdy stosowane procedury w oczywisty sposób były nieskuteczne bądź pozorne. Należy zaznaczyć, że wykluczenie wykonawcy będzie możliwe przez okres pięciu lat od daty uprawomocnienia się orzeczenia o wymierzeniu kary. Rozwiązanie takie budzi pewne wątpliwości, które wyrażone zostały m.in. w uchwale nr 18/17 Rady Zamówień Publicznych z dnia 13 grudnia 2018 r. w sprawie projektu ustawy o jawności życia publicznego. W uchwale tej zwrócono uwagę, że w dyrektywach 2014/24/UE oraz 2014/25/UE nie widnieją obligatoryjne podstawy wykluczenia określone Projektem. Nie wdając się w głębsze rozważania na temat zasadności samego pięcioletniego okresu wykluczenia, należy zwrócić uwagę na problematyczną kwestię dotyczącą sposobu wykazania, że wykonawca nie stosował obowiązkowych procedur czy też że były one w oczywisty sposób nieskuteczne lub pozorne. Od tej oceny bowiem zależy, czy przedsiębiorca będzie ukarany i czy w konsekwencji będzie podlegał wykluczeniu. 
 
Zgodnie z art. 77 ust. 1 Projektu, aby ukarać przedsiębiorcę, muszą być spełnione podstawowe dwa warunki. Wraz z przesłanką wadliwości wewnętrznych procedur antykorupcyjnych powinien być również postawiony zarzut popełnienia przestępstwa, określonego w art. 67 ust. 1 Projektu, wobec osoby działającej w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy. W takim wypadku ów przedsiębiorca podlega karze pieniężnej w wysokości od 10 tys. do 10 mln zł. Jak wskazano w Projekcie, kompetencje w zakresie oceny skuteczności wewnętrznych procedur antykorupcyjnych przedsiębiorcy, jak też wnioskowania o wysokości kary, posiada Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego. 
 
Należy zaznaczyć, że wykluczenie z powodu niestosowania wewnętrznych procedur antykorupcyjnych warunkowane będzie spełnieniem omówionych przesłanek tylko wobec co najmniej średniego przedsiębiorcy (mniejsi przedsiębiorcy nadal będą podlegać ocenie wyłącznie pod kątem przesłanek określonych w art. 24 ust. 1 pkt 13 i 14 pzp – nie będą bowiem oni zobowiązani do stosowania procedur antykorupcyjnych). Pewne wątpliwości może budzić skutek działań korupcyjnych po stronie wykonawcy będącego co najmniej średnim przedsiębiorcą. Pojęcie średniego przedsiębiorcy zdefiniowano w przepisach ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (która 30 kwietnia 2018 r. zastąpiła ustawę z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej). Definicja ta oparta jest na trzech kryteriach:
 
  • liczba zatrudnionych osób – nie mniej niż 50;
  • roczny obrót – nie mniej niż 10 mln euro;
  • suma aktywów – nie mniej niż 10 mln euro.
 
Zatem o okolicznościach wykluczenia decydować będzie w istocie liczba zatrudnionych pracowników lub skala obrotów uzyskanych przez wykonawcę. 
 
Obecnie wykluczenie wykonawcy z postępowania następuje w przypadku prawomocnego skazania za przestępstwa wskazane w art. 24 ust. 1 pkt 13 pzp, popełnione przez wykonawcę będącego osobą fizyczną, jak również przez określone osoby występujące po stronie przedsiębiorcy funkcjonującego w różnej formie prawnej. I tak wykluczeniu podlega wykonawca, którego urzędującego członka organu zarządzającego lub nadzorczego, wspólnika spółki w spółce jawnej lub partnerskiej albo komplementariusza w spółce komandytowej lub komandytowo-akcyjnej lub prokurenta prawomocnie skazano za przestępstwo, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 13. 
 
[...]
 
Adam Majgier
doktor nauk ekonomicznych, wieloletni praktyk zamówień publicznych po stronie wykonawcy 
Aktualizacja: 27-07-2018

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne