Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Innowacyjność w konkursie

22 Listopad 2018 
Jednym z głównych celów nowoczesnej administracji jest tworzenie usług dla obywateli przy...

PPP jako priorytet

22 Listopad 2018 
Wiceminister Inwestycji i Rozwoju Artur Soboń, podczas debaty na Kongresie 590...

Cyfrowa gospodarka

22 Listopad 2018 
Już wkrótce w zamówieniach publicznych, koncesjach na roboty budowlane lub usługi oraz...

Zasada przejrzystości

Data publikacji: 27-07-2018 Autor: Matylda Grzybowska

Przejrzystość postępowania jest warunkiem sine qua non dochowania zasad: uczciwej konkurencji, równego traktowania i jawności. Z kolei zasady te implikują obowiązek przejrzystości. 

O obowiązku dochowania przejrzystości podczas przygotowania i prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia każdy z zamawiających słyszał niejeden raz. W niejednym przepisie ustawy Prawo zamówień publicznych jest mowa o zachowaniu przejrzystości, niejeden przepis ustawy stanowi jej wyraz. Niejednokrotnie też uchybienia w dochowaniu przejrzystości – czy to w postanowieniach specyfikacji istotnych warunków zamówienia, czy to w czynnościach zamawiających podejmowanych podczas badania i oceny ofert – były przedmiotem spraw rozstrzyganych przez Krajową Izbę Odwoławczą. 

 
Niniejszy artykuł stanowi próbę spojrzenia na zasadę przejrzystości przez pryzmat orzecznictwa oraz obowiązków i zakazów spoczywających na zamawiającym, a płynących z samej ustawy.
 
Obowiązywanie zasady przed wprowadzeniem obecnego brzmienia art. 7 ust. 1 pzp
 
Zasada przejrzystości – podobnie jak pozostałe zasady prawa zamówień publicznych – wywodzi się z prawa pierwotnego Unii Europejskiej. Względem zasady równego traktowania wykonawców, zasady uczciwej konkurencji oraz zasady jawności ma ona charakter instytucjonalny, znajdując w nich swoje odzwierciedlenie i będąc ich odzwierciedleniem. Współistnieje z nimi i jest immanentnym elementem tych zasad. 
 
W pzp ustawodawca odwołuje się wprost do przejrzystości jako zasady dopiero od niedawna, lecz wymóg zachowania przejrzystości obowiązuje od lat. W wyroku z 18 marca 2015 r. (KIO 398/15) Izba zaznaczyła, że choć zasada przejrzystości nie została expressis verbis wymieniona w pzp (w ówczesnym brzmieniu ustawy), to jednak znajduje ona wyraz w wielu jej przepisach. Odwołanie do rzeczonej zasady można jednak odnaleźć także we wcześniejszych wyrokach Izby: 
 
  • Wyrok KIO z 10 maja 2012 r. (KIO 877/12) 
 
„Zasada przejrzystości postępowania ma służyć wprowadzaniu jasnych i klarownych reguł, dzięki którym wykonawcy będą mieli możliwość zweryfikowania oraz skontrolowania działań podejmowanych przez Zamawiającego w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego” (zob. też wyrok KIO z 16 kwietnia 2012 r., KIO 643/12).
 
Przytoczone orzeczenia pozwalają wysnuć wniosek, że w praktyce przejrzystość interpretowana jest jako: obowiązek określania czytelnych, jasnych i jednoznacznych reguł postępowania o udzielenie zamówienia na każdym jego etapie, zobowiązanie zamawiających do obiektywizmu, bezstronności, wymóg jawności działań zamawiających i upubliczniania informacji związanych z procedurą oraz zamówieniem. Przejrzystość rozumiana jest też jako mechanizm pozwalający na kontrolę poprawności oraz zgodności działań zamawiającego i prowadzonych przez niego postępowań z przepisami. Tym samym ogranicza ona ryzyko arbitralnego przygotowania i prowadzenia postępowania oraz faworyzowania wykonawców1. Przejrzystość można zatem rozumieć jako sposób przygotowania i prowadzenia postępowania, który zapewnia zachowanie pozostałych zasad prowadzenia postępowań. 
 
Przejawy zasady przejrzystości
 
Wyrazem zasady przejrzystości są określone w przepisach pzp normy, w których ustanowiono zakazy oraz praktyczne obowiązki adresowane do zamawiających. Niewątpliwie wyrazem zasady przejrzystości jest m.in. obowiązek dokumentowania każdego etapu postępowania w sposób chronologiczny, czytelny i uporządkowany. Na ten obowiązek wskazują przede wszystkim art. 11a pzp (obowiązek dokumentowania zamieszczenia ogłoszeń) oraz art. 96 ust. 1 pzp (obowiązek prowadzenia protokołu postępowania). Koniecznością zachowania przejrzystości uwarunkowany jest również obowiązek udostępniania protokołu i dokumentów postępowania (art. 96 ust. 3 pzp), kojarzony głównie z zasadą jawności. Przejrzystość w praktyce warunkuje wykonanie obowiązków publikacyjnych i informacyjnych, o których mowa w: art. 11 ust. 1, art. 12a, art. 86 ust. 5 oraz w art. 87 ust. 2 in fine, art. 92 ust. 2 pzp i art. 95 pzp. Przejrzystość jest też kanwą dla przewidzianych w ustawie czynności fakultatywnych, takich jak: ogłoszenie o przejrzystości ex ante dla trybów niekonkurencyjnych (art. 62 ust. 2a, art. 66 ust. 2), informacja o planowanych zamówieniach (art. 13 pzp).
 
Normami zabezpieczającymi zachowanie przejrzystości na każdym etapie postępowania są też określone w art. 17 pzp reguły wyłączenia z udziału w postępowaniu osób mających wpływ na wynik postępowania, co do których pojawia się podejrzenie niezachowania bezstronności i obiektywizmu. 
 
[...]
 
Matylda Grzybowska 
prawnik, specjalizuje się w prawie zamówień publicznych; kieruje działem zamówień publicznych w Polskim Radiu S.A. 
Aktualizacja: 27-07-2018

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2012 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne