Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Radiotelefony dla SW

22 Lipiec 2020 
Służba Więzienna (SW) planuje zakup 1241 sztuk radiotelefonów przenośnych wraz z...

Funduszowy pakiet...

22 Lipiec 2020 
Podmioty korzystające z projektów współfinansowanych ze środków unijnych, których...

Tarcza 4.0

22 Lipiec 2020 
Ustawa z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych...

Przestępstwa „zamówieniowe”

Data publikacji: 27-07-2018 Autor: Martyna Lubieniecka, Joanna Marczewska

Wśród instytucji kontrolujących podmioty uczestniczące w systemie zamówień publicznych należy wyróżnić takie, których zadaniem jest przeciwdziałanie tzw. przestępstwom przetargowym i ich ściganie.

Niniejszy artykuł otwiera cykl opracowań mających na celu ukazanie systemu kontroli w kontekście zamówień publicznych. Na podstawie obecnych regulacji prawnych zarówno zamawiającego, jak i wykonawcę może skontrolować szereg instytucji, w tym: Prezes Urzędu Zamówień Publicznych (UZP), Najwyższa Izba Kontroli (NIK), regionalne izby obrachunkowe (RIO), komisje orzekające o naruszeniu dyscypliny finansów publicznych, Szef Krajowej Administracji Skarbowej (KAS), Centralne Biuro Antykorupcyjne (CBA), prokuratura, Centralne Biuro Śledcze Policji (CBŚ), Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW), Agencja Wywiadu, Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK).

 
Podmioty biorące udział w systemie zamówień publicznych najczęściej nie zdają sobie sprawy, jakie kompetencje ma dana instytucja kontrolująca, a sam fakt bycia kontrolowanym powoduje pewien strach i niepewność co do tego, jak należy zachować się wobec kontrolujących. Podkreślić trzeba też, że mankamentem obecnego systemu kontroli jest fakt, iż jedno postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego może być skontrolowane przez kilka instytucji, a w praktyce niejednokrotnie zdarzało się, że instytucje te miały odmienne wnioski pokontrolne. 
 
Celem niniejszego cyklu jest zatem przedstawienie instytucji, które mogą skontrolować podmioty biorące udział w procedurach zamówień publicznych, ale także zwrócenie uwagi, co może stanowić delikt w zamówieniach publicznych, gdyż w szczególności wśród mniejszych podmiotów rynku zamówień (zarówno zamawiających, jak i wykonawców) wiedza w tym zakresie nie jest zbyt powszechna. Obecnie można wskazać na pewien podział organów kontrolujących, przy czym zaznaczyć trzeba, że nie wynika on wprost z aktów prawnych, ale z porównania kompetencji określonych w ustawach dotyczących poszczególnych podmiotów. 
 
Zadaniem pierwszej z tak wyodrębnionych grup podmiotów jest przeciwdziałanie tzw. przestępstwom przetargowym i ich ściganie. Do grupy tej należą: CBA, prokuratura, CBŚ, ABW i Agencja Wywiadu. Drugą grupę stanowią podmioty weryfikujące działania zamawiającego pod względem legalności, celowości, gospodarności i rzetelności, a są to: NIK, RIO, komisje orzekające o naruszeniu dyscypliny finansów publicznych, Szef KAS, Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej, Prezes UOKiK.
 
Analizę organów i ich kompetencji zaczniemy od grupy tych podmiotów, które zajmują się ściganiem przestępstw „zamówieniowych”. 
 
Instytucje prawnokarnej kontroli zamówień publicznych
 
Najbardziej znaczące i doniosłe skutki nieprawidłowości i naruszeń ujawnionych w związku z postępowaniem o zamówienie publiczne związane są z ponoszeniem odpowiedzialności karnej przez osoby występujące zarówno po stronie zamawiającego, jak i po stronie wykonawcy. Podstawą tej odpowiedzialności jest przede wszystkim ustawa Kodeks karny (dalej: kk), ale również ustawa o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary.
 
Regulowane w kk przestępstwa związane z procesem udzielania zamówień publicznych to przede wszystkim:
 
1. Udaremnianie lub utrudnianie przetargu publicznego albo wchodzenie w porozumienie, rozpowszechnianie informacji lub przemilczenie istotnych okoliczności mających znaczenie dla zawarcia umowy o zamówienie publiczne (art. 305 kk).
2. Przyjęcie korzyści majątkowej (art. 228 kk).
3. Udzielenie korzyści majątkowej albo jej obietnica (art. 229 kk).
4. Płatna protekcja (art. 230 i 230a kk).
5. Przekroczenie lub niedopełnienie obowiązków przez funkcjonariusza publicznego (art. 231 kk).
6. Podrabianie dokumentów, poświadczanie nieprawdy, wyłudzenie poświadczenia nieprawdy i wprowadzenie w błąd funkcjonariusza publicznego, ukrywanie i niszczenie dokumentów (art. 270, 271, 272, 276 kk).
 
Wykrywaniem i ściganiem przestępstw związanych w szczególności z procedurą udzielania zamówień publicznych zajmują się m.in. CBA i prokuratura.
 
[...]
 
Martyna Lubieniecka
radca prawny, praktyk w zakresie zamówień publicznych, świadczący usługi prawne na rzecz zamawiających i wykonawców; pracownik jednej z dużych firm na rynku budowlanym, którą reprezentuje przed KIO i w sądach w sprawach z zakresu zamówień publicznych
 
Joanna Marczewska
prawnik; posiada ponad dziesięcioletnie doświadczenie w stosowaniu prawa zamówień publicznych, zdobyte w trakcie obsługi wykonawców oraz zamawiających, włącznie z ich reprezentacją przed KIO, a także doświadczenie w kontroli, zdobyte podczas pracy dla UZP 
Aktualizacja: 27-07-2018

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne