Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Modernizacja dróg łączących...

31 Grudzień 2019 
O blisko 12 mln euro wzrosną inwestycje w infrastrukturę drogową na polsko-słowackim...

Zamówienia z branży IT dla...

31 Grudzień 2019 
Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który ma ponad 24 mln klientów, ma też największy system...

Centrum Usług Społecznych

31 Grudzień 2019 
Usługi społeczne są ważnym obszarem inwestycji finansowanych z Funduszy Europejskich.

Podwyższenie ryczałtu

Data publikacji: 27-07-2018 Autor: Andrzej Polaszek

W przypadku wystąpienia zmiany stosunków, której nie można było przewidzieć, a która grozi wykonawcy rażącą stratą, możliwe jest podwyższenie ryczałtowego wynagrodzenia za roboty budowlane nabywane w trybie zamówień publicznych.

Kodeksowe modele wynagrodzenia – ryczałtowy i kosztorysowy – stosowane są powszechnie w umowach o roboty budowlane, również w zamówieniach publicznych. Przyzwyczailiśmy się do nich tak bardzo, że niekiedy zapominamy o tym, że ustawodawca stworzył je na potrzeby umowy o dzieło i jedynie na zasadzie analogii można je stosować do umów o roboty budowlane. Praktyka w tym zakresie została usankcjonowana jednolitym orzecznictwem Sądu Najwyższego (dalej: SN), który stoi na stanowisku, że „jeżeli strony w umowie o roboty budowlane zastosowały jeden z systemów wynagrodzenia uregulowanych w przepisach kodeksu cywilnego dotyczących umowy o dzieło (ryczałtowy lub kosztorysowy), to w drodze analogii należy stosować właściwe przepisy dotyczące tej umowy” (wyrok SN – Izba Cywilna z 20 listopada 2008 r., III CSK 184/08). 

 
Zalety modelu ryczałtowego
 
Znakiem rozpoznawczym, a zarazem główną zaletą modelu ryczałtowego z perspektywy zamawiającego, jest zasadnicza niezmienność wynagrodzenia, a co za tym idzie – większa niż w przypadku wynagrodzenia kosztorysowego przewidywalność kosztów inwestycji. Zgodnie z treścią art. 632 § 1 ustawy Kodeks cywilny (dalej: kc) wykonawca, który zgodził się na wynagrodzenie ryczałtowe, nie może żądać podwyższenia wynagrodzenia, chociażby w czasie zawarcia umowy nie można było przewidzieć rozmiaru lub kosztów prac. A zatem gdyby rozmiar prac lub ich koszt okazały się wyższe od zakładanych przez wykonawcę przy zawieraniu umowy, to w przypadku ustalenia wynagrodzenia ryczałtowego nie otrzyma on dodatkowego wynagrodzenia – ryzyko rozmiaru i ryzyko kosztów prac obciążają go w całości. Orzecznictwo w tej sprawie jest jednolite: 
 
  • Wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z 6 grudnia 2013 r. (I C 411/13)
 
„Wynagrodzenie ryczałtowe polega (…) na umówieniu się z góry co do wysokości wynagrodzenia, przy zgodzie stron na to, że wykonawca nie będzie się domagać wynagrodzenia wyższego”.
Z drugiej strony wykonawcy należeć się będzie wynagrodzenie w pełnej umówionej wysokości także wówczas, gdy rozmiar lub koszt prac okażą się mniejsze od zakładanego. A zatem ryczałtowy model wynagrodzenia polega na umówieniu z góry wysokości wynagrodzenia w kwocie absolutnej (sztywnej), niezależnie od okoliczności ujawnionych w trakcie wykonywania umowy (zob. wyrok Zespołu Arbitrów UZP z 13 października 2006 r., UZP/ZO/0-2588/06). Wykonawca nie może żądać podwyższenia wynagrodzenia ryczałtowego (wyrok SN – Izba Cywilna z 20 listopada 1998 r., II CKN 913/97). 
 
Wynagrodzenie dodatkowe
 
Niezmienność wynagrodzenia ryczałtowego wiąże się bezpośrednio z niezmiennością przedmiotu umowy (wyrok SN – Izba Cywilna z 25 czerwca 2010 r., I CSK 544/09). Ryczałtowe wynagrodzenie zaspokaja roszczenia wykonawcy w całości, ale tylko w odniesieniu do tego zakresu robót, który został między stronami uzgodniony. A to oznacza, że istnieje możliwość domagania się dodatkowego wynagrodzenia za roboty wykonane w ramach tej samej inwestycji, której umowa dotyczy, jeżeli nie wchodzą one w zakres umowy, dla której przyjęto ryczałtowy model wynagrodzenia. W takiej sytuacji nie mamy jednak do czynienia z podwyższeniem ryczałtowego wynagrodzenia, tylko z ustaleniem nowego (dodatkowego) wynagrodzenia za roboty, które nie zostały objęte pierwotnym zakresem umowy.
 
Przy tej okazji warto wspomnieć, jak ważne w przypadku wynagrodzenia ryczałtowego jest prawidłowe, a w szczególności precyzyjne określenie przedmiotu umowy. Skoro wiemy dokładnie, jakiej wysokości wynagrodzenie otrzymać ma wykonawca, to równie dokładnie powinien być określony zakres robót, za jaki to wynagrodzenie mu przysługuje. Jest to szczególnie istotne z punktu widzenia inwestora będącego jednostką sektora finansów publicznych. W przypadku umowy w sprawie zamówienia publicznego ryzyko niejasnych sformułowań obciąża bowiem w pierwszej kolejności zamawiającego jako autora zarówno specyfikacji, jak i umowy.
 
[...]
 
Andrzej Polaszek 
radca prawny, partner w Kancelarii Adwokatów i Radców Prawnych Polaszek & Rosada sp. p.; specjalizuje się w prawie budowlanym, posiada bogate doświadczenie w obsłudze projektów finansowanych ze środków UE 

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne