Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Velostrada na Górnym Śląsku

01 Kwiecień 2020 
Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia (GZM) przygotowuje budowę bezkolizyjnej trasy...

Jawne otwarcie ofert a...

01 Kwiecień 2020 
W związku z sytuacją zagrożenia epidemiologicznego u zamawiających pojawiają się pytania...

Jak wprowadzać zmiany do umów...

01 Kwiecień 2020 
W trakcie prac nad nowym pzp wykonawcy wskazywali, że większa elastyczność w zakresie...

Odstąpienie, wypowiedzenie, rozwiązanie (cz. 2)

Data publikacji: 03-07-2018 Autor: Martyna Lubieniecka
Tagi:    siwz

W potocznym języku pojęcia rozwiązania, wypowiedzenia czy odstąpienia od umowy często funkcjonują zamiennie, jednak ich znaczenie i skutki prawne są odmienne. 

Nawiązując do artykułu opublikowanego w poprzednim numerze miesięcznika, warto rozważyć instytucje wypowiedzenia, rozwiązania oraz odstąpienia od umowy na gruncie Prawa zamówień publicznych, w szczególności z uwzględnieniem różnic między reżimem zamówień publicznych a stosowaniem ustawy Kodeks cywilny (dalej: kc) w tym zakresie.

 
Odstąpienie
 
W kilku przepisach pzp ustawodawca przewidział instytucję odstąpienia od umowy, uzależniając możliwość skorzystania z niej od wystąpienia konkretnych okoliczności.
 
Wielokrotna bezpośrednia zapłata na rzecz podwykonawcy
 
Zamawiający może odstąpić od umowy w sprawie zamówienia publicznego m.in. na podstawie art. 143c ust. 7 pzp.
 
Wskazany przepis wprowadza fakultatywną przesłankę odstąpienia przez zamawiającego od umowy w sprawie zamówienia publicznego. Zamawiający ma taką możliwość (na co wskazuje sformułowanie „zamawiający może”) w sytuacji, kiedy zmuszony jest do wielokrotnego dokonywania bezpośredniej zapłaty podwykonawcy lub dalszemu podwykonawcy, albo gdy dokonuje bezpośrednich zapłat na sumę większą niż 5% wartości umowy w sprawie zamówienia publicznego. 
 
Warto zauważyć, że zgodnie z art. 139 pzp do umów w sprawach zamówień publicznych stosuje się przepisy kc, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Relacja między art. 143c ust. 7 pzp a art. 395 § 1 kc jest dość interesująca. Z jednej strony bowiem uregulowanie zawarte w art. 143c ust. 7 pzp, jako przepis szczególny do art. 395 kc, przewiduje możliwość odstąpienia od umowy bez określania terminu do skorzystania z tego uprawnienia. Natomiast co do zasady, aby skorzystać z możliwości umownego odstąpienia od umowy, należy określić termin do odstąpienia, gdyż w przeciwnym wypadku zastrzeżenie umownego prawa odstąpienia będzie nieważne (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 5 czerwca 2002 r., II CKN 701/00). 
 
Podkreślić należy zatem, że art. 143c ust. 7 pzp przewiduje, iż uprawnienie do odstąpienia od umowy przysługuje zamawiającemu przez cały okres realizacji umowy z wykonawcą. W związku z tym strony umowy w sprawie zamówienia publicznego nie muszą zawierać postanowienia określającego termin do skorzystania z tego uprawnienia. Co więcej, strony nie mogą zawierać takiego postanowienia, gdyż ograniczenie terminowe odstąpienia od umowy z wykonawcą przez zamawiającego w sytuacji wielokrotnego dokonywania przez niego bezpośredniej zapłaty na rzecz podwykonawców lub dalszych podwykonawców spowodowałoby ograniczenie uprawnień zamawiającego dotyczących jego wpływu na realizację inwestycji oraz ograniczenie ustawowej ochrony podwykonawców. 
 
Z drugiej strony art. 143c ust. 7 pzp (podobnie jak art. 145 ust. 1 pzp) nie wyłącza możliwości odstąpienia od umowy na podstawie przepisów kc.
 
  • Wyrok Sądu Najwyższego z 10 kwietnia 2003 r. (III CKN 1320/00)
 
„Odstąpienie od umowy badać należy w płaszczyźnie przesłanek wskazanych w przepisach kodeksu cywilnego, z wyjątkiem przypadku odstąpienia od umowy przez zamawiającego, o którym mowa w art. 77 u.z.p. (wystąpienie istotnej zmiany okoliczności powodującej, że wykonanie umowy nie leży w interesie publicznym, czego nie można było przewidzieć w chwili zawarcia umowy)”.
 
A ponieważ umowne prawo odstąpienia uregulowane w art. 395 kc wiąże się z koniecznością wskazania w umowie terminu, w jakim prawo to może być wykonywane przez jedną lub obie strony, to przenosząc powyższe na grunt pzp, podkreślić należy, że możliwość odstąpienia od umowy zamawiający powinien przewidzieć we wzorze umowy czy też w istotnych postanowieniach umownych – zgodnie bowiem z art. 36 ust. 1 pkt 16 pzp zamawiający zawiera w siwz co najmniej istotne dla stron postanowienia, które zostaną wprowadzone do treści zawieranej umowy w sprawie zamówienia publicznego, ogólne warunki umowy albo wzór umowy, jeżeli zamawiający wymaga od wykonawcy, by zawarł z nim umowę w sprawie zamówienia publicznego na takich warunkach.
 
[...]
 
Martyna Lubieniecka
prawnik, praktyk w zakresie zamówień publicznych, świadczący usługi prawne na rzecz zamawiających i wykonawców; pracownik jednej z dużych firm na rynku budowlanym, którą reprezentuje przed KIO i w sądach w sprawach z zakresu zamówień publicznych 

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne