Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Konsultacje społeczne

27 Lipiec 2018 
Komisja Europejska prowadzi obecnie drugą rundę konsultacji dotyczących nowych...

Standardy usług i danych

27 Lipiec 2018 
Ministerstwo Cyfryzacji wraz z Urzędem Zamówień Publicznych przy współpracy wykonawcy...

Odsunięcie w czasie obowiązku...

27 Lipiec 2018 
20 lipca 2018 r. Sejm RP uchwalił ustawę zmieniającą ustawę Prawo zamówień publicznych...

Zmowy przetargowe

Data publikacji: 05-06-2018 Autor: Aleksandra Berger, Agnieszka Poteralska LL.M.

Wszelkie działania zmierzające do naruszenia konkurencyjności, do których zalicza się porozumienia między zamawiającym a uczestnikami postępowania oraz między samymi uczestnikami, stanowią manipulację przebiegiem przetargu i muszą być eliminowane.

 

Jedną z naczelnych zasad obowiązujących w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego jest zasada uczciwej konkurencji. Jeśli współpraca między oferentami w ramach procedur przetargowych odbywa się w ramach prawa (umowa konsorcjum, udzielenie zasobów), traktowana jest ona jako wyraz prowadzonej działalności gospodarczej. Jeżeli z kolei podejmowane działania mają na celu uzyskanie zamówienia z naruszeniem przepisów prawa, mogą one zostać uznane za porozumienie ograniczające konkurencję lub czyn nieuczciwej konkurencji, a także stanowić podstawę odpowiedzialności karnej. Wyjaśnić przy tym należy, że te same zachowania mogą być sankcjonowane zarówno na gruncie prawa ochrony konkurencji, jak i na gruncie prawa zamówień publicznych. Niniejszy artykuł prezentuje najważniejsze kwestie dotyczące obu dziedzin prawa.

Zmowy przetargowe na gruncie prawa ochrony konkurencji

Podstawowym aktem prawnym na gruncie prawa ochrony konkurencji, który reguluje kwestie dotyczące praktyk ograniczających konkurencję, jest ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów (dalej: ukik). Zakaz zmów przetargowych, stanowiących tzw. praktykę ograniczającą konkurencję, został zdefiniowany w art. 6 ust. 7 ukik. Regulacja ta zakazuje uzgadniania przez przedsiębiorców przystępujących do przetargu lub przez tych przedsiębiorców i przedsiębiorcę będącego organizatorem przetargu, warunków składanych ofert, w szczególności co do zakresu pracy lub ceny. Zakazane są zatem nie tylko zmowy horyzontalne, czyli porozumienia zawierane między przystępującymi do przetargu przedsiębiorcami, ale również zmowy pionowe, czyli zawierane między zamawiającym a przedsiębiorcami będącymi potencjalnymi wykonawcami. Przeciwdziałanie zmowom przetargowym to jedno z głównych zadań Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: UOKiK, Urząd).

Za działania noszące znamiona zmowy przetargowej mogą być uznane działania polegające w szczególności na:

 

  • wycofywaniu ofert (rezygnacja przez zwycięzcę przetargu z zawarcia umowy z zamawiającym, co oznacza konieczność zawarcia umowy z przedsiębiorcą oferującym wyższą cenę);
  • ustalaniu przez oferentów na zmianę, który z nich wygra w następnym przetargu;
  • ograniczaniu liczby ofert w przetargu (uczestnicy zmowy uzgadniają, który z nich nie weźmie w ogóle udziału w przetargu lub który wycofa wcześ­niej złożoną ofertę po to, aby wybrano tę, którą przedsiębiorcy wytypowali wcześniej jako zwycięską);
  • podziale rynku przez uczestników zmowy przez uzgodnienie, że nie będą składać ofert np. na danym obszarze geograficznym.


Zmowy przetargowe mogą się wiązać z wykorzystaniem różnych form podziału zysków między uczestnikami. Najczęściej są to:

 

  • wypłata gotówki;
  • terytorialny podział rynku;
  • dodatkowe umowy;
  • rotacja ofert (ang. bid rotation);
  • zagwarantowanie podwykonawstwa w zamian za rezygnację z ubiegania się o wykonawstwo.


O zmowie mogą świadczyć następujące elementy:

 

  • treść ofert – te same błędy w ofertach, te same fragmenty ofert, jednakowa kalkulacja ofert;
  • forma składanych ofert – ten sam charakter pisma w ofertach, jednakowe formularze, jednakowy wygląd graficzny ofert;
  • cechy przedsiębiorców biorących udział w przetargu – więzy rodzinne, powiązania gospodarcze, często zawierane umowy wzajemne, np. o podwykonawstwo;
  • zachowania przedsiębiorców w poprzednich przetargach – stałe składanie najkorzystniejszej oferty przez te same firmy w danym regionie lub w przetargach organizowanych przez tego samego zamawiającego bądź też niezłożenie ofert przetargowych przez „stałych wykonawców”, po których można było się spodziewać, że będą w nich startować.


Przedsiębiorcy powinni ponadto zwrócić uwagę na sytuacje, w których dochodzi między nimi, jako konkurentami, do wymiany informacji. Wyjaśnić należy, że wymiana informacji sensytywnych na gruncie prawa ochrony konkurencji jest zakazana. Niejednokrotnie zdarza się, że funkcjonowanie przedsiębiorców w danej branży przyjmuje postać hybrydową, określaną przez unijne prawo konkurencji jako kooperencja.


[...]

Aleksandra Berger
aplikant adwokacki w Kancelarii Prawnej Schampera, Dubis, Zając i Wspólnicy sp. k. (SDZLEGAL SCHINDHELM)

Agnieszka Poteralska LL.M.
aplikant radcowski w Kancelarii Prawnej Schampera, Dubis, Zając i Wspólnicy sp. k. (SDZLEGAL SCHINDHELM)

Aktualizacja: 05-06-2018

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2012 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne