Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Konsultacje społeczne

27 Lipiec 2018 
Komisja Europejska prowadzi obecnie drugą rundę konsultacji dotyczących nowych...

Standardy usług i danych

27 Lipiec 2018 
Ministerstwo Cyfryzacji wraz z Urzędem Zamówień Publicznych przy współpracy wykonawcy...

Odsunięcie w czasie obowiązku...

27 Lipiec 2018 
20 lipca 2018 r. Sejm RP uchwalił ustawę zmieniającą ustawę Prawo zamówień publicznych...

Istotna zmiana okoliczności

Data publikacji: 05-06-2018 Autor: Mateusz Saczywko

Możliwość zastosowania art. 93 ust. 1 pkt 6 pzp uzasadnia tylko i wyłącznie zdarzenie na tyle istotne, że zarówno prowadzenie postępowania, jak i zawarcie umowy oraz wykonanie zamówienia nie leży w interesie publicznym.

Podstawowym celem każdego postępowania jest zawarcie umowy z wykonawcą, który złożył ofertę najkorzystniejszą, zgodną z wymaganiami zamawiającego, określonymi w celu zaspokojenia jego potrzeb (zob. m.in. wyrok z 4 sierpnia 2017 r., KIO 1507/17). Dlatego zamawiający zobowiązany jest do przygotowania i prowadzenia postępowania w taki sposób, aby wykonawcy wiedzieli, jakie potrzeby zamawiającego muszą zostać zaspokojone i jakimi sposobami należy to uczynić. Ewentualne unieważnienie przez zamawiającego postępowania musi być zatem oparte na przesłankach ustawowych, które nie mogą być dowolnie przez zamawiającego rozszerzane. Należy bowiem podkreślić, że wykonawcy mają prawo oczekiwać, iż postępowanie prowadzone będzie zgodnie z przepisami pzp, w tym w szczególności z zasadami uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców.

Dopuszczalność unieważnienia postępowania

Zgodnie z art. 93 ust. 1 pkt 6 pzp zamawiający unieważnia postępowanie o udzielenie zamówienia, jeżeli wystąpiła istotna zmiana okoliczności powodująca, że prowadzenie postępowania lub wykonanie zamówienia nie leży w interesie publicznym, czego nie można było wcześniej przewidzieć. Orzecznictwo konsekwentnie wskazuje, że dla unieważnienia postępowania na podstawie art. 93 ust. 1 pkt 6 konieczne jest wystąpienie poniższych przesłanek:

 

  • zmiana okoliczności musi faktycznie zaistnieć, nie wystarczy tylko możliwość jej zaistnienia;
  • zmiana musi być na tyle istotna, by powodować, iż dalsze prowadzenie postępowania lub wykonanie zamówienia nie leży w interesie publicznym;
  • zmiany okoliczności nie można było wcześniej obiektywnie przewidzieć (przy zachowaniu przez zamawiającego należytej staranności).


Należy przy tym podkreślić, że przesłanki unieważnienia postępowania muszą zaistnieć kumulatywnie, a brak wystąpienia jednej z nich spowoduje, że unieważnienie postępowania na podstawie art. 93 ust. 1 pkt 6 pzp stanie się niedopuszczalne. Potwierdził to Sąd Okręgowy w Warszawie w wyroku z 23 marca 2016 r. (XXIII Ga 150/16), wskazując, że przesłanki unieważnienia postępowania należy interpretować rygorystycznie, gdyż unieważnienie prowadzonego postępowania jest w swej istocie zaprzeczeniem jego idei, dlatego może być zastosowane tylko i wyłącznie po spełnieniu wszystkich ustawowych przesłanek.

Istotna zmiana okoliczności – orzecznictwo

Unieważnienie postępowania na podstawie wystąpienia istotnej zmiany okoliczności powodującej, że prowadzenie postępowania lub wykonanie zamówienia nie leży w interesie publicznym, czego nie można było wcześniej przewidzieć, możliwe jest od momentu ogłoszenia postępowania do momentu podpisania umowy (czyli również po wyborze oferty najkorzystniejszej). Jeżeli okoliczność wystąpiła po zawarciu umowy, zastosowanie znajduje art. 145 ust. 1 pzp, który stanowi, że w razie zaistnienia istotnej zmiany okoliczności powodującej, iż wykonanie umowy nie leży w interesie publicznym – czego nie można było przewidzieć w chwili zawarcia umowy – lub dalsze wykonywanie umowy może zagrozić istotnemu interesowi bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwu publicznemu, zamawiający może odstąpić od umowy w terminie 30 dni od dnia powzięcia wiadomości o tych okolicznościach. W samej ustawie brak jednocześnie definicji pojęcia „istotna zmiana okoliczności”. Dlatego, jak wskazał Sąd Okręgowy w Warszawie w wyroku z 7 lipca 2009 r. (V Ca 1187/09), o jej wystąpieniu przesądzają przyczyny, które w kontekście potrzeb zamawiającego czynią zamówienie bezprzedmiotowym. W informacji o wyniku kontroli doraźnej z 13 lutego 2012 r. (KA/25/11) Urząd Zamówień Publicznych wskazał zaś, że przesłanka unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego z art. 93 ust. 1 pkt 6 dotyczy tylko i wyłącznie zdarzeń wyjątkowych i może mieć zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Ponadto decyzja zamawiającego o unieważnieniu postępowania musi być przy stosowaniu tej przesłanki pozbawiona jakiejkolwiek uznaniowości.

Zmiany prawa

W wyroku z 11 kwietnia 2017 r. (KIO 593/17) Izba uznała, że istotna zmiana okoliczności jest kategorią obiektywną, za każdym razem ściśle powiązaną z przedmiotem i terminem wykonania przedmiotu zamówienia, a jej wystąpienie powoduje, że dalsze kontynuowanie postępowania o udzielenie zamówienia narusza interes publiczny, któremu miało służyć to postępowanie. Zmiana taka może wynikać np. z aktu prawnego wiążącego zamawiającego i stanowiącego źródło prawa (zob. też wyrok KIO z 22 stycznia 2015 r., KIO 2832/14).

[...]

Mateusz Saczywko
prawnik; naczelnik Wydziału Zamówień Publicznych w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich

Aktualizacja: 05-06-2018

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2012 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne