Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Radiotelefony dla SW

22 Lipiec 2020 
Służba Więzienna (SW) planuje zakup 1241 sztuk radiotelefonów przenośnych wraz z...

Funduszowy pakiet...

22 Lipiec 2020 
Podmioty korzystające z projektów współfinansowanych ze środków unijnych, których...

Tarcza 4.0

22 Lipiec 2020 
Ustawa z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych...

Orzecznictwo TSUE w 2017 roku (cz. 1)

Data publikacji: 30-03-2018 Autor: Zbigniew Raczkiewicz
Tagi:    kontrola   konsorcjum   siwz   roboty budowlane

W minionym roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał 11 wyroków dotyczących zamówień publicznych. Były one efektem rozpatrywania zapytań prejudycjalnych zadanych przez sądy krajowe państw członkowskich UE.

Utworzony w 1952 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: Trybunał) czuwa nad poszanowaniem prawa w wykładni i stosowaniem traktatów. Do jego zadań należy:

1) kontrola legalności aktów instytucji Unii Europejskiej;
2) czuwanie nad wypełnianiem przez państwa członkowskie obowiązków wynikających z traktatów;
3) wykładnia prawa Unii Europejskiej na wniosek sądów krajowych.

W roku 2017 Trybunał wydał 11 wyroków w sprawach dotyczących zamówień publicznych, które to bazowały na zapytaniach prejudycjalnych wystosowanych przez sądy krajowe siedmiu państw członkowskich UE: Hiszpanii (1), Litwy (2), Polski (3), Rumunii (1), Słowacji (1), Słowenii (1) oraz Włoch (2). W niniejszym artykule przedstawione zostaną pokrótce najważniejsze kwestie poruszone w części tych wyroków. Pozostałe orzeczenia będą zaś omówione w części drugiej artykułu, która ukaże się w kolejnym numerze miesięcznika.

Wyrok C-298/15 z 5 kwietnia 2017 r. (Litwa)

Wyrok ten dotyczył procedury otwartej, o wartości poniżej progów unijnych. Przedmiotem zamówienia było wykonanie robót budowlanych w celu przebudowy portu morskiego w Kłajpedzie.

Zarzewiem późniejszego sporu sądowego były:

 

  • zapisy specyfikacji istotnych warunków zamówienia dotyczące oceniania zdolności oferentów w przypadku złożenia wspólnej oferty, których treść była następująca: „W przypadku złożenia wspólnej oferty wkład każdego oferenta w spełnianiu wyżej wskazanych wymogów musi proporcjonalnie odpowiadać części robót, które oferent ów zobowiązuje się wykonać zgodnie z umową konsorcjum i które rzeczywiście zrealizuje w wypadku udzielenia zamówienia”;
  • zapisy litewskiej ustawy o zamówieniach publicznych, stanowiące, iż: „W przypadku zlecenia podwykonawcom wykonania zamówienia publicznego na roboty budowlane wybrany oferent jest zobowiązany do wykonania głównych robót określonych przez instytucję zamawiającą”.


Jak można się łatwo domyślić, zapytanie prejudycjalne dotyczyło zgodności powyższych zapisów z dyrektywą 2004/17/WE.


Instytucja kierująca pytanie do Trybunału poruszyła ponadto problem zmiany siwz – dokonanej po opublikowaniu ogłoszenia o zamówieniu – w zakresie warunków i zasad dotyczących łączenia zdolności zawodowych, pytając, czy rzeczone zmiany pozostają w zgodności z zasadą równego traktowania i niedyskryminacji i czy odpowiadają obowiązkowi zachowania przejrzystości przez instytucje zamawiające.

 

Trybunał orzekł, iż:

1) cytowany wyżej zapis siwz dotyczący oceniania zdolności oferentów w przypadku złożenia wspólnej oferty pozostaje w sprzeczności z zapisami dyrektywy 2004/17/WE;
2) zapis litewskiej ustawy o zamówieniach publicznych również pozostaje w sprzeczności z zapisami dyrektywy 2004/17/WE;
3) po opublikowaniu ogłoszenia o zamówieniu możliwe jest dokonywanie zmian siwz w zakresie warunków i zasad dotyczących łączenia zdolności zawodowych, pod warunkiem że:

 

  • nie są one na tyle znaczące, by przyciągnąć potencjalnych oferentów, którzy wobec braku tych zmian nie mogliby złożyć oferty,
  • rzeczone zmiany są odpowiednio ogłoszone,
  • zmiany te są dokonywane przed składaniem ofert przez oferentów, termin na składanie ofert jest przedłużany, a w przypadku gdy zmiany te są znaczne – przedłużenie terminu jest dostosowane do znaczenia owych zmian oraz na tyle duże, aby pozwolić zainteresowanym podmiotom gospodarczym na będące konsekwencją tych zmian dostosowanie ich ofert (czego zbadanie należy do sądu odsyłającego).


Wyrok C-391/15 z 5 kwietnia 2017 r. (Hiszpania)

Drugi z wyroków Trybunału, które zapadły w dniu 5 kwietnia 2017 r., dotyczył interpretacji zapisów dyrektywy odwoławczej, czyli dyrektywy 89/665/EWG. Przedmiotem zamówienia na roboty budowlane, o wartości ponadprogowej, była rozbudowa portu morskiego w Marbelli. O udzielenie zamówienia ubiegały się dwa konsorcja: jedno z nich domagało się wykluczenia drugiego konsorcjum przez instytucję zamawiającą, a gdy spotkało się z odmową, skierowało sprawę do sądu krajowego. Sąd krajowy powziął zaś wątpliwość, czy uregulowania hiszpańskie, ograniczające możliwość korzystania ze środków odwoławczych, pozostają w zgodności z zapisami dyrektywy 89/665/EWG: „(…) Zgodnie z tymi przepisami przedmiotem środka odwoławczego mogą być czynności przygotowawcze, które rozstrzygają bezpośrednio lub pośrednio w przedmiocie udzielenia zamówienia, uniemożliwiają dalszy bieg postępowania lub powodują brak możliwości obrony lub nieodwracalną szkodę dla uprawnień lub uzasadnionych interesów. Zatem decyzja komisji przetargowej, która nie wyklucza oferenta, lecz przeciwnie, zezwala na udział oferenta w postępowaniu, nie stanowi decyzji, od której przysługuje środek odwoławczy, co nie wyklucza jednak możliwości zgłoszenia przez daną osobę zauważonych ewentualnie nieprawidłowości w celu podniesienia ich a posteriori, w drodze zakwestionowania czynności udzielenia danego zamówienia, która ma już charakter decyzji”.

Trybunał orzekł, że przedstawione ustawodawstwo krajowe pozostaje w sprzeczności z zapisami dyrektywy 89/665/EWG: oferent, który mniema, iż w toku postępowania przetargowego instytucja zamawiająca naruszyła przepisy, powinien mieć możliwość natychmiastowego skorzystania ze środków odwoławczych, bez konieczności oczekiwania na decyzję o udzieleniu zamówienia.

[...]

Zbigniew Raczkiewicz
kierownik sektora przetargów Urzędu Publikacji Unii Europejskiej doktor nauk ekonomicznych specjalizujący się w problematyce zamówień publicznych

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne