Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Prawo do przedsiębiorczości

09 Październik 2018 
W ramach projektu „Prawo do przedsiębiorczości”, mającego na celu wsparcie...

Zmiany w wyłączeniach...

09 Październik 2018 
Od 1 października 2018 r. obowiązują zmiany w przepisach pzp oraz ustawy o umowie...

Wytyczne MIiR w zakresie...

09 Październik 2018 
W ramach realizacji polityki rządu w zakresie rozwoju partnerstwa publiczno-prywatnego,...

Zmiana umowy w drodze ugody

Data publikacji: 30-03-2018 Autor: Martyna Lubieniecka
Tagi:    oświadczenie

Czy ugoda, o której mowa w art. 917 kodeksu cywilnego, jest możliwa na gruncie zamówień publicznych? Czy zamawiający w drodze jej zawarcia może unieważnić umowę w sprawie zamówienia lub zmienić jej treść?

Ugoda, czyli – najogólniej rzec ujmując – porozumienie między stronami będącymi w sporze, może mieć formę sądową oraz pozasądową. W przepisach art. 917–918 ustawy Kodeks cywilny (dalej: kc) uregulowana została ugoda pozasądowa. Zgodnie z brzmieniem art. 917 kc przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać. Ugoda jest zatem umową dwustronną, ma na celu kompromis między stronami, który powinien być wynikiem wzajemnych ustępstw związanych z istniejącym między nimi stosunkiem prawnym. Podkreślić należy, że ugoda może być zawarta w dowolnej formie, gdyż przepisy kc nie przewidują dla niej żadnej szczególnej formy. Jednak zawierając ugodę, należy pamiętać o przepisach szczególnych dotyczących określonych czynności prawnych, a także o art. 60 kc, który stanowi, że – z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych – wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej (oświadczenie woli).

Przekształcenie stosunku prawnego

Ugoda polega na tym, że strony zawierające ugodę przekształcają stosunek prawny, który między nimi zaistniał, przy czym istotny jest fakt, że z ugodą nie musi się wiązać ekwiwalentność ustępstw. Podkreślenia wymaga też fakt, że art. 917 kc nie wskazuje, na czym mają polegać wzajemne ustępstwa stron w ramach zawieranej ugody, a zatem należy zakładać pełną dowolność stron w ramach czynionych ustępstw. Warto wspomnieć również o ugodzie sądowej, która uregulowana jest w przepisach art. 184–186, art. 223 i art. 468 § 2 ustawy Kodeks postępowania cywilnego, a także o tym, że każda ugoda ma taki skutek, iż sąd oddali powództwo, jeżeli pozwany podniesie zarzut sprawy ugodzonej w razie wytoczenia powództwa w tej samej podmiotowo i przedmiotowo sprawie, w której została zawarta ugoda przed sądem.

Mimo uregulowania instytucji ugody w przepisach kc zamawiający publiczni zawsze mieli opory przed korzystaniem z niej, z obawy przed odpowiedzialnością za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Sytuacja nieco się zmieniła od 1 czerwca 2017 r., kiedy to weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia dochodzenia wierzytelności (DzU z 2017 r., poz. 933), nowelizująca m.in. przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej: ufp) oraz ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (dalej: uondfp).

Obecnie obowiązująca treść art. 5 ust. 4 uondfp wskazuje, że nie stanowi naruszenia dyscypliny finansów publicznych, o którym mowa w ust. 1, wykonanie ugody w sprawie spornej należności cywilnoprawnej zawartej zgodnie z przepisami prawa. W świetle art. 15 ust. 2 uondfp nie stanowi zaś naruszenia dyscypliny finansów publicznych zaciągnięcie lub zmiana zobowiązania na podstawie ugody w sprawie spornej należności cywilnoprawnej zawartej zgodnie z przepisami prawa. Analiza przepisu art. 15 ust. 2 uondfp skłania do pytania o to, jak daleka może być zmiana zobowiązania. Czy można zatem w drodze ugody rozwiązać lub zmienić umowę (co ostatnio staje się dość powszechną praktyką)? I czy w przypadku ugody, w której stroną są podmioty z sektora finansów publicznych, należy zachować ekwiwalentność świadczeń?

Wzajemne ustępstwa i ekwiwalentność świadczeń

Rozważając powyższe zagadnienia, należy wskazać, iż nowelizacja ufp wprowadza podstawę prawną, która daje jednostkom sektora finansów publicznych możliwość rozważenia, czy z punktu widzenia zasad racjonalnego działania i gospodarowania środkami finansowymi zasadne jest zakończenie sporu ugodą. Nowo dodany art. 54a ufp stanowi w ust. 1, że jednostka sektora finansów publicznych może zawrzeć ugodę w sprawie spornej należności cywilnoprawnej w przypadku dokonania oceny, że skutki ugody są dla tej jednostki lub odpowiednio Skarbu Państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego korzystniejsze niż prawdopodobny wynik postępowania sądowego albo arbitrażowego. Natomiast ust. 2 doprecyzowuje, że ocena skutków ugody nastąpi w formie pisemnej, przy uwzględnieniu okoliczności sprawy, w szczególności zasadności spornych żądań, możliwości ich zaspokojenia i przewidywanego czasu trwania oraz kosztów postępowania sądowego albo arbitrażowego.

[...]

Martyna Lubieniecka
prawnik, praktyk w zakresie zamówień publicznych, świadczący usługi prawne na rzecz zamawiających i wykonawców; pracownik jednej z dużych firm na rynku budowlanym, którą reprezentuje przed KIO i w sądach w sprawach z zakresu zamówień publicznych

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

All rights reserved © 2012 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne