Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Modernizacja dróg łączących...

31 Grudzień 2019 
O blisko 12 mln euro wzrosną inwestycje w infrastrukturę drogową na polsko-słowackim...

Zamówienia z branży IT dla...

31 Grudzień 2019 
Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który ma ponad 24 mln klientów, ma też największy system...

Centrum Usług Społecznych

31 Grudzień 2019 
Usługi społeczne są ważnym obszarem inwestycji finansowanych z Funduszy Europejskich.

Podpisanie umowy

Data publikacji: 05-03-2018 Autor: Mateusz Saczywko

Po dokonaniu wyboru oferty najkorzystniejszej zamawiający powinien skierować do wykonawcy wezwanie w celu podpisania umowy. Co jednak należy zrobić, jeżeli jedna ze stron uchyla się od zawarcia umowy?

Mimo że zamawiający w prowadzonym przez siebie postępowaniu znajduje się na dominującej pozycji – co wynika z faktu, że działa de facto w interesie publicznym i wydaje środki publiczne – to jednak ustawa Prawo zamówień publicznych w sposób istotny ogranicza cywilistyczną zasadę swobody umów. Zamawiający nie może bowiem w sposób dowolny dokonać wyboru wykonawcy, z którym podpisze umowę, ponieważ wiążą go postanowienia prowadzonego postępowania. Jednocześnie dominująca rola zamawiającego nie oznacza, że wykonawcy są pozbawieni jakiegokolwiek wpływu na proponowaną treść umowy. Zgodnie z art. 36 pzp specyfikacja istotnych warunków zamówienia zawiera co najmniej istotne dla stron postanowienia, które zostaną wprowadzone do treści zawieranej umowy w sprawie zamówienia publicznego, ogólne warunki umowy albo wzór umowy, jeżeli zamawiający wymaga od wykonawcy, aby zawarł z nim umowę w sprawie zamówienia publicznego na takich warunkach. Najważniejszym uprawnieniem wykonawcy jest więc możliwość dokonania wyboru, czy – znając te zapisy – przystąpi do udziału w postępowaniu, czy też nie. Istotne postanowienia umowy są – zgodnie z pzp – znane wykonawcom, gdyż stanowią załącznik do siwz, a to oznacza, że na etapie podpisania umowy wykonawca nie będzie zaskoczony, widząc jej treść.

Wpływ wykonawcy na zapisy umowy

W wyroku z 6 września 2016 r. (KIO 1567/16) Izba wskazała, że nie podlega dyskusji, iż pzp przyznaje zamawiającym możliwość określenia istotnych postanowień przyszłej umowy i podania ich do wiadomości wykonawców, którzy akceptują te postanowienia, przystępując do udziału w postępowaniu. Jednak – co należy podkreślić – sam fakt skorzystania przez zamawiającego z przyznanego mu ustawowo uprawnienia kształtowania treści umowy nie stanowi sam w sobie o nadużyciu zasady swobody umów, w tym o naruszeniu zasad współżycia społecznego. Warto wskazać, że wykonawca nie tylko ma prawo nie przystąpić do postępowania, ale również ma prawo do składania pytań, żądania wyjaśnień czy też do zgłaszania własnych propozycji zapisów przyszłej umowy (zgodnie z art. 38 pzp wykonawca może zwrócić się do zamawiającego o wyjaśnienie treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia). Rolą zamawiającego będzie ustosunkowanie się do zadanych pytań, przy uwzględnieniu podstawowych zasad postępowania określonych w art. 7 pzp. Zamawiający ma bowiem obowiązek przygotowania i przeprowadzenia postępowania w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców oraz zgodnie z zasadami proporcjonalności i przejrzystości. Zasada równego traktowania wykonawców dotyczy przy tym każdego etapu postępowania oraz oznacza zakaz dyskryminacji bezpośredniej lub pośredniej. Z kolei zasada proporcjonalności wymaga od zamawiającego zastosowania takich zapisów (m.in. propozycji umowy), które będą odpowiednie do osiągnięcia zakładanego celu. Zasady te przekładają się na konieczność zawarcia nie tylko w samej siwz, ale również w opisie przedmiotu zamówienia czy też w istotnych postanowieniach umowy (lub wzorze umowy) wszystkich informacji, które mają wpływ na sporządzenie oferty i skalkulowanie ceny. Nie można bowiem przyrzucać na wykonawcę ryzyka związanego z niedookreśleniem zakresu przedmiotu zamówienia.
 

  • Wyrok KIO z 13 października 2011 r. (KIO 2124/11)


„Przewidziane zmiany umowy wynikające z bieżących potrzeb zamawiającego, w ocenie Izby, nie mogą zostać z góry wyłączone czy ograniczone – bez względu na uwarunkowania techniczne wykonawcy, ale ich wprowadzenie tak w odniesieniu do zakresu i terminu, jak i rozliczeń winno być ujęte w sposób czytelny i jednoznaczny w warunkach zamówienia. (…) Izba nie uznała za słuszną argumentacji, iż jedynie zamawiający jest uprawniony do kształtowania warunków umowy o zamówienie publiczne. Ustawodawca nie wyłączył z zakresu zaskarżenia wobec postanowień specyfikacji istotnych warunków zamówienia – wzoru umowy, który wchodzi w skład SIWZ, jako jej załącznik”.
 

  • Wyrok KIO z 2 lutego 2012 r. (KIO 141/12)


„Zamawiający w § 6 ust. 3 i § 9 ust. 1 pkt 2 wzoru umowy (IPU) wskazał, że przewiduje możliwość odstąpienia od umowy w przypadku przerwy w świadczeniu usług lub nienależytego świadczenia usług przez określoną liczbę dni. Zamawiający nie określił liczby dni, po których może odstąpić od umowy, pozostawiając miejsce na wpisanie określonej wartości. W ocenie Izby Zamawiający w sposób nieuprawniony powyższą możliwość pozostawia do rozstrzygnięcia po wyborze oferty najkorzystniejszej, na etapie podpisywania umowy. Jak słusznie zauważył Odwołujący, kwestie ustalenia terminu, po którym Zamawiający będzie mógł odstąpić od umowy, wchodzą w zakres oceny ryzyka i kosztów z tym związanych. Ponadto w przypadku braku porozumienia stron Zamawiający może teoretycznie z wykonawcą, który złożył ofertę korzystną ekonomicznie, nie podpisać umowy z uwagi na rozbieżne stanowisko stron co do określenia kwestionowanego terminu. Zdaniem Izby każdy z wykonawców winien znać ryzyko i dlatego też Zamawiający zobowiązany jest do dokonania modyfikacji treści wzoru umowy (IPU) poprzez wskazanie terminu, którego wypełnienie skutkować będzie rozwiązaniem umowy”.

[...]

Mateusz Saczywko
prawnik; naczelnik Wydziału Zamówień Publicznych w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

Spis treści Numer niedostępny Zamów prenumeratę

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne