Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Modernizacja dróg łączących...

31 Grudzień 2019 
O blisko 12 mln euro wzrosną inwestycje w infrastrukturę drogową na polsko-słowackim...

Zamówienia z branży IT dla...

31 Grudzień 2019 
Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który ma ponad 24 mln klientów, ma też największy system...

Centrum Usług Społecznych

31 Grudzień 2019 
Usługi społeczne są ważnym obszarem inwestycji finansowanych z Funduszy Europejskich.

Udostępnianie zasobów

Data publikacji: 05-03-2018 Autor: Paweł Adam Trojan

Prezentujemy genezę instytucji udostępniania zasobów podmiotu trzeciego w ramach systemu zamówień publicznych i omawiamy związane z nią problemy praktyczne oraz sposoby ich rozwiązania.

Możliwość powoływania się na zdolności innych podmiotów dla wykazania spełnienia warunków udziału w postępowaniu początkowo była regulowana przez art. 26 ust. 2b pzp. Został on wprowadzony do pzp w drodze nowelizacji z dnia 22 grudnia 2009 r.1 Omawiana instytucja już od początku przysparzała licznych problemów praktycznych, w tym była nadużywana przez uczestników rynku zamówień publicznych i stosowana niezgodnie z jej pierwotnym przeznaczeniem i zamierzeniami prawodawcy krajowego i unijnego.

Wśród nadużyć wymienić należy m.in.:

 

  • wykorzystywanie tej instytucji w celu uzyskania wyższej pozycji w rankingu wniosków w postępowaniach dwuetapowych, mimo faktu, że wykonawca korzystający z zasobów na zasadzie art. 26 ust. 2b pzp sam spełniał warunki udziału w postępowaniu;
  • uzupełnianie dokumentów obejmujących zobowiązania nowych podmiotów udzielane na podstawie art. 26 ust. 2b pzp w zależności od pozycji w rankingu oceny wniosków w postępowaniach dwuetapowych;
  • zwielokrotnianie doświadczenia na rzecz kolejnych podmiotów przez wzajemne podzlecanie tej samej usługi, dostawy lub roboty budowlanej w celu udostępnienia tego zwielokrotnionego doświadczenia na rzecz jednego podmiotu (tzw. multiplikacja doświadczenia); pozorność lub sztampowy wymiar współpracy między podmiotem korzystającym z zasobów i podmiotem je udostępniającym, czy wreszcie udostępnianie zasobów przez jeden podmiot na rzecz kilku uczestników tego samego postępowania wraz z wycofaniem swojego zobowiązania po otwarciu ofert wobec wykonawców, których oferty okazały się najkorzystniejsze ekonomicznie.


Problemy interpretacyjne dotyczyły także możliwości udostępnienia przez podmiot trzeci zdolności ekonomicznej – tego rodzaju możliwość nie wynikała bowiem wprost z literalnej treści przepisu, lecz była sygnalizowana w ramach prounijnej jego wykładni.


Powyższe problemy praktyczne wymusiły konieczność podejmowania w ramach działalności orzeczniczej KIO i sądów okręgowych określonych działań w celu ukształtowania odpowiedniej wykładni i wypracowania swoistych środków zaradczych przeciwdziałających nadużyciom, co w konsekwencji poskutkowało nieco później nowelizacją art. 26 ust. 2b pzp.

Mając na uwadze występujące nieprawidłowości w stosowaniu i interpretacji omawianej instytucji, w orzecznictwie wskazywano m.in. na konieczność przyjęcia założenia o koniecznej realności udostępnienia zasobów jako przeciwwagi do jedynie formalnego wykorzystania tej instytucji w celu potwierdzenia spełniania warunków udziału w postępowaniu.
 

  • Wyrok KIO z 26 lutego 2013 r. (KIO 297/13, KIO 300/13)

 

„Konieczność realnego dysponowania w danym postępowaniu zasobami niezbędnymi do realizacji zamówienia, wyrażonymi w treści warunków udziału opracowanych na użytek konkretnego postępowania dotyczy nie tylko tych zasobów, które udostępnione zostały przez podmioty trzecie, ale także tych, które są w dyspozycji wykonawcy. Ocena tej realności musi być dokonywana indywidualnie w każdym postępowaniu, z uwzględnieniem konkretnych okoliczności, takich jak potrzeba i częstotliwość zaangażowania danego zasobu wynikająca z charakteru, sposobu jego prowadzenia, a także charakteru samego zasobu” (zob. też wyroki KIO: z 2 kwietnia 2013 r., KIO 629/13; z 8 maja 2013 r., KIO 952/13; z 6 czerwca 2013 r., KIO 1201/13).

Pytania prejudycjalne

W toku rozpatrywania sprawy KIO 1014/14 postanowieniem z 18 czerwca 2014 r. Izba zdecydowała o zadaniu Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) pytań dotyczących wykładni postanowień art. 48 ust. 3 w zw. z art. 2 dyrektywy 2004/18/WE, o następującej treści:

1. Czy art. 48 ust. 3 w związku z art. 2 dyrektywy 2004/18/WE można interpretować w ten sposób, że za „stosowne sytuacje”, w których wykonawca może polegać na zdolnościach innych podmiotów, należy uznać każdą sytuację, w której dany wykonawca nie posiada wymaganych przez instytucję zamawiającą kwalifikacji i zechce się na taką zdolność innych podmiotów powołać? Czy też wskazanie, że wykonawca może polegać na zasobach innych podmiotów jedynie w „stosownych sytuacjach”, należy uznać za ograniczenie wskazujące, że takie powoływanie się może następować jedynie wyjątkowo, a nie jako reguła przy kwalifikacji wykonawców w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego?

2. Czy (…) poleganie przez wykonawcę na zdolnościach innych podmiotów w zakresie ich wiedzy i doświadczenia „niezależnie od charakteru prawnego łączących go z nimi powiązań” oraz „dysponowanie zasobami” tych podmiotów oznacza, że w trakcie realizacji zamówienia wykonawca nie musi mieć z tymi podmiotami żadnych powiązań lub mieć bardzo luźne i nieokreślone powiązania, tj. może wykonywać zamówienie samodzielnie (bez udziału innego podmiotu) albo udział ten może polegać na nieokreślonym „doradztwie”, „konsultacjach”, „szkoleniu” itp.? Czy też art. 48 ust. 3 należy interpretować w ten sposób, że podmiot, na którego zdolności powołuje się wykonawca, musi rzeczywiście i osobiście wykonać zamówienie w zakresie, w jakim jego zdolności były deklarowane?

3. Czy (…) wykonawca, który ma własne doświadczenie, ale w zakresie mniejszym, niż chciałby wykazać zamawiającemu (np. niewystarczający dla złożenia oferty na wszystkie części zamówienia), może powoływać się dodatkowo na zdolności innych podmiotów w celu poprawienia swojej sytuacji w postępowaniu?

[...]

Paweł Adam Trojan
prawnik, specjalista w zakresie zamówień publicznych; w latach 2008–2010 specjalista w Departamencie Kontroli Doraźnej UZP; od 2010 r. członek KIO, pełniący funkcję Prezesa Izby w latach 2013–2016

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

Spis treści Numer niedostępny Zamów prenumeratę

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne