Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

Modyfikacje systemu...

31 Grudzień 2020 
Od 14 grudnia ub.r. zamawiający i wykonawcy mogą korzystać ze zmienionego systemu do...

Kanał przez Mierzeję Wiślaną

31 Grudzień 2020 
Budową drugiego etapu budowy kanału żeglugowego przez Mierzeję Wiślaną, drogi wodnej z...

Fundusz Inwestycji Lokalnych

31 Grudzień 2020 
Rządowy Fundusz Inwestycji Lokalnych – czyli program bezzwrotnego wsparcia dla...

Rażąco niska cena robót budowlanych

Data publikacji: 02-03-2018 Autor: Dorota Grochalska

Jak powinien przebiegać proces wyjaśniania oferty pod kątem rażąco niskiej ceny w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na roboty budowlane?

Jednym z powodów odrzucenia oferty jest rażąco niska cena lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia (art. 89 ust. 1 pkt 4 pzp). Wyjaśnienie zaistniałych w tym zakresie wątpliwości jest zadaniem niezwykle trudnym dla obu stron postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Wykonawca zobowiązany jest bowiem do wyjaśnienia – czy wręcz udowodnienia – że zaproponowana przez niego cena w ofercie jest realna i umożliwia realizację zamówienia publicznego, zamawiający zaś – do oceny tych wyjaśnień czy dowodów. Działania te opierają się na pewnej uznaniowości, a czasem wręcz na własnych odczuciach co do tego, czy za podaną cenę da się przedmiot wykonać.

Pojęcie rażąco niskiej ceny nie zostało w przepisach jasno i jednoznacznie ukształtowane. Podejmując próbę zdefiniowania tego pojęcia, można posłużyć się np. wyrokiem z 23 kwietnia 2009 r. (XII Ga 88/09), w którym Sąd Okręgowy w Krakowie zwrócił uwagę, że pojęcie ceny rażąco niskiej pozostaje pojęciem nieostrym, bez względu na zastosowanie pomocniczo wykładni językowej. Słownik bowiem czy inne tego typu źródła, tłumacząc pojęcie, posługują się dalszymi pojęciami o równie nieostrym charakterze, jak „wyraźna” czy „bardzo duża” różnica w cenie, które podlegają interpretacji subiektywnej. Należy zatem oprzeć analizę na innych kryteriach, jak np. odbieganie całkowitej ceny oferty od cen obowiązujących na danym rynku w taki sposób, że nie ma możliwości realizacji zamówienia przy założeniu osiągnięcia zysku; zaoferowanie ceny, której realizacja nie pozwala na utrzymanie rentowności wykonawcy na tym zadaniu; niewiarygodność ceny z powodu oderwania jej od realiów rynkowych.

Analiza przepisu art. 90 pzp

Pochylając się nad regulacją wynikającą z art. 90 pzp, warto zwrócić uwagę na zapis dotyczący momentu, w którym należy zwrócić się do wykonawcy o wyjaśnienie rażąco niskiej ceny. Otóż tym momentem jest powzięcie przez zamawiającego wątpliwości co do możliwości wykonania zamówienia za zadeklarowaną w ofercie cenę. Pojęcie użyte w tym przepisie jest względne, odwołuje się bowiem do okoliczności uznaniowej i bazującej na subiektywnych odczuciach. Oznacza to, że zamawiający w każdej sytuacji, kiedy będzie miał wątpliwość, może wszcząć procedurę wyjaśniającą rażąco niskiej – jego zdaniem – ceny. Potwierdzenie tej tezy można znaleźć m.in. w wyroku KIO dotyczącym sprawy, w której w zamówieniu na roboty budowlane odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie art. 90 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 pzp przez nieuzasadnione wezwanie do badania rażąco niskiej ceny. Izba nie podzieliła stanowiska odwołującego:

 

  • Wyrok KIO z 7 sierpnia 2015 r. (KIO 1586/15)


„Żadna ze wskazanych w tym przepisie [art. 90 ust. 1 pzp – przyp. red.] szczególnych okoliczności – w tym w odniesieniu do oferty Odwołującego – nie zaistniała w niniejszym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Powyższe nie oznacza jednak, w świetle dyspozycji art. 90 ust. 1 ustawy Pzp, że Zamawiający nie posiada uprawnień, aby zwrócić się do wykonawcy o udzielenie takich wyjaśnień. Na takie uprawnienie, a jednocześnie obowiązek po stronie Zamawiającego, wskazuje pierwsza część przepisu art. 90 ust. 1 ustawy Pzp. Ustawodawca wskazuje tam, że takie wyjaśnienie od wykonawcy jest niezbędne, jeżeli tylko wydaje się, że cena oferty jest rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia, tak iż budzi wątpliwości zamawiającego co do prawidłowej realizacji zamówienia. Zamawiający zatem w świetle wskazanego przepisu ustawy Pzp może powziąć uzasadnione wątpliwości co do ceny ofertowej danego wykonawcy w konkretnych okolicznościach faktycznych danej sprawy, niezależnie od tego, czy ustalony przez ustawodawcę wyznacznik matematyczny do «obliczenia podejrzenia rażąco niskiej ceny» zaistnieje, czy też nie. W okolicznościach niniejszej sprawy zdaniem Izby takie uzasadnione wątpliwości Zamawiający mógł i powinien był powziąć w przypadku ceny ofertowej Odwołującego. Wezwanie do złożenia wyjaśnień skierowane do Odwołującego nie oznacza jednak, że oferta tego wykonawcy jest z całą pewnością na poziomie nierealnym. Skierowane do wykonawcy wezwanie wskazuje jedynie na podejrzenie rażąco niskiej ceny, co do którego wykonawca powinien się wytłumaczyć, przedstawiając także odpowiednie dowody potwierdzające, że korzysta z obiektywnej, właściwej dla niego sytuacji, uzasadniającej obniżenie swojej wyceny ofertowej do określonego poziomu, w taki sposób, aby wykazać, że realizacja przedmiotu zamówienia za zaproponowaną przez niego cenę nie przyniesie mu strat”.

Obowiązek czy uprawnienie?

Analizując zapisy art. 90 ust. 1a pkt 1 pzp, należałoby się zastanowić, czy w każdej sytuacji, w której zaistnieją okoliczności opisane w tym przepisie, zamawiający jest zobowiązany wszcząć postępowanie wyjaśniające w zakresie rażąco niskiej ceny. Chodzi o sytuacje, kiedy cena zadeklarowana w ofercie jest tylko „o trochę więcej” niż 30% niższa od wartości szacunkowej zamówienia powiększonej o VAT lub od średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert.

[...]

Dorota Grochalska
praktyk z wieloletnim doświadczeniem w jst i szkoleniowiec z zakresu zamówień publicznych oraz prowadzenia procesu inwestycyjnego; inżynier budownictwa, były trener z listy Prezesa UZP, członek zarządu OSKZP 

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

Spis treści Numer niedostępny Zamów prenumeratę

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne