Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.

Podziel się...

PPP i dofinansowanie UE

26 Luty 2020 
Spalarnie odpadów, które mają powstać w Gdańsku i Olsztynie w formule PPP, realizowane...

Prace konserwatorskie w...

26 Luty 2020 
Muzeum Auschwitz ogłosiło przetarg w celu wyłonienia wykonawcy prac konserwatorskich...

100 obwodnic w 10 lat

26 Luty 2020 
14 lutego rozpoczęły się konsultacje publiczne dotyczące projektu programu budowy 100...

Przesłanki zatrzymania wadium

Data publikacji: 11-01-2018 Autor: Michał Zastrzeżyński, Jarosław Rokicki
Tagi:    wadium   zatrzymanie wadium
Autor: Rys. B. Brosz

Wskutek nowelizacji z czerwca 2016 r. zmieniły się regulacje wskazujące, w jakich sytuacjach zamawiający może zatrzymać wadium składane przez wykonawcę w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego.

Instytucja zatrzymania wadium, szczególnie na podstawie art. 46 ust. 4a ustawy Prawo zamówień publicznych, była poddawana wielokrotnie szerokiej analizie w literaturze przedmiotu. Choć zasadniczym celem ustawy z dnia 22 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy Prawo zamówień publicznych było dostosowanie przepisów krajowych do obowiązków wynikających z dyrektyw Unii Europejskiej, elektronizacja procesu udzielania zamówień publicznych oraz przyśpieszenie procedury na etapie badania i oceny ofert, to jednak nowelizacja ta wprowadziła także zmiany w zakresie przesłanek zatrzymania wadium, a już z pewnością materia ta wymaga w kontekście zmienionych przepisów ponownej analizy w odniesieniu do dotychczas głoszonych tez.

Przesłanki zatrzymania wadium zostały określone w art. 46 ust. 4a oraz ust. 5 pzp. Z uwagi na to, że art. 46 ust. 5 pzp w wyniku nowelizacji z czerwca 2016 r. nie uległ zmianie, a także jego treść nie wzbudza większych kontrowersji, toteż przedmiotem niniejszego artykułu będzie analiza przesłanki, o której mowa w art. 46 ust. 4a pzp.

Zasady obowiązujące przed nowelizacją

Zgodnie z brzmieniem art. 46 ust. 4a pzp sprzed nowelizacji zamawiający zatrzymywał wadium wraz z odsetkami, jeżeli wykonawca w odpowiedzi na  wezwanie, o którym mowa w art. 26 ust. 3, z przyczyn leżących po jego stronie, nie złożył dokumentów lub oświadczeń, o których mowa w art. 25 ust. 1, pełnomocnictw, listy podmiotów należących do tej samej grupy kapitałowej, o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 5, lub informacji o tym, że nie należy do grupy kapitałowej, lub nie wyraził zgody na poprawienie omyłki, o której mowa w art. 87 ust. 2 pkt 3, co powodowało brak możliwości wybrania oferty złożonej przez wykonawcę jako najkorzystniejszej.

W literaturze przedmiotu oraz orzecznictwie wykształciły się dwie linie interpretacyjne odnoszące się do wskazanego przepisu. Jedna z nich głosiła, że tylko fizyczne nieuzupełnienie dokumentów lub oświadczeń powinno skutkować zatrzymaniem wadium, natomiast złożenie dokumentów w sposób błędny co do formy lub treści czy też złożenie dokumentów, które nie potwierdzają spełniania warunków udziału w postępowaniu lub braku podstaw do wykluczenia, nie powinno skutkować zatrzymaniem wadium. Linia ta wskazywała, że obowiązek wynikający z art. 46 ust. 4a pzp materializował się jedynie przy całkowitej bierności wykonawcy. Zwolennicy tej interpretacji kierowali się wykładnią celowościową przepisu. Taką interpretację przyjął m.in. Sąd Najwyższy (dalej: SN) w wyroku z 22 listopada 2012 r.

 

  • Wyrok SN z 22 listopada 2012 r. (II CSK 448/12)


„W każdym wypadku podlegają zatem badaniu przyczyny niewykonania wezwania, bowiem obowiązek zatrzymania wadium przez zamawiającego nie zachodzi w przypadku, gdy niewykonanie wezwania było następstwem okoliczności, na które wykonawca nie miał i nie mógł mieć wpływu. Interpretacja tego przepisu wymaga uwzględnienia jego celu, a zatem powinien być stosowany wyłącznie w celu zapobiegania zmowom wykonawców. Do przyjęcia zawinienia wykonawcy konieczna jest zatem jego całkowita bierność, umyślność i celowość oraz nasilenie złej woli w niepodporządkowaniu się wezwaniu zamawiającego. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 lipca 2011 r., II CSK 675/10, niepubl., przyjęcie odmiennego stanowiska i uznanie, że do zatrzymania wadium może dojść w każdej sytuacji, gdy wykonawca nie wypełni należycie wezwania zamawiającego, stwarza pole do nadużyć ze strony zamawiającego i możliwe staje się wykorzystanie instytucji wadium jako sposobu nienależytego przysporzenia. W konsekwencji uznać należy, że zatrzymanie wadium na podstawie art. 46 ust. 4a będzie uzasadniało tylko zawinione działanie wykonawcy polegające na celowym i umyślnym niewykonaniu wezwania zamawiającego do złożenia dokumentów i oświadczeń”.

Druga linia interpretacyjna – bardziej restrykcyjna dla wykonawców – głosiła, że każde uchybienie w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia, w tym złożenie dokumentów, które co do formy są prawidłowe, ale nie potwierdzają spełniania warunków udziału w postępowaniu lub braku podstaw do wykluczenia, powinno skutkować zatrzymaniem wadium. Innymi słowy, jakiekolwiek uchybienie w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia skutkuje zatrzymaniem wadium. Takie stanowisko przyjął SN m.in. w postanowieniu z 27 listopada 2014 r. (IV CSK 115/14), w którym stwierdził: „Zwrot wadium jest bowiem możliwy tylko wtedy, gdy ustalone zostanie, że wykonawcy nie można postawić zarzutu jakiegokolwiek zaniedbania przewidzianego w art. 46 ust. 4a P.z.p.”

[...]

Michał Zastrzeżyński
naczelnik Wydziału Zamówień Publicznych w Urzędzie Miejskim w Sosnowcu

Jarosław Rokicki
adiunkt na Wydziale Administracji i Prawa WSH w Sosnowcu; kierownik Biura Koordynacji Zamówień Publicznych i Opinii Prawnych w Urzędzie Miejskim w Dąbrowie Górniczej

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma.

Spis treści Numer niedostępny Zamów prenumeratę

All rights reserved © 2019 Presscom / Miesięcznik Przetargi Publiczne